T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1513 - 2025/1952
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2025/1513
KARAR NO\t\t: 2025/1952
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10/07/2025
NUMARASI\t\t: 2025/193 D.İş Esas - 2025/198 Karar
TALEP EDEN\t\t: MARMARA METAL MAMULLERİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
KARŞI TARAFLAR\t\t: 1- M/V MINXIN Gemisi Donatanı MINXIN SHIPPING CO LTD.'ye İzafeten ADEF LOJİSTİK VE DENİZCİLİK ANONİM ŞİRKETİ ...
VEKİLİ\t\t: Av. ...
\t\t 2- PETREL DENİZCİLİK VE LOJİSTİK ANONİM ŞİRKETİ ...
TALEP TÜRÜ\t\t: İhtiyati Tedbir
TALEP TARİHİ \t\t: 09/07/2025
KARAR TARİHİ\t\t: 19/11/2025
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 21/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; talep eden şirketin 1994 yılında kurulduğunu, metal ve metalurji mamulleriyle çeşitli hammaddeleri ithal ve ihraç eden ve uzun yıllardır başarıyla faaliyet gösteren Gebze'de mukim bir firma olduğunu, müvekkilinin bu faaliyet kapsamında Çin'in Tianjin Limanından yüklenmek üzere 5.000 ton sentetik grafit adı verilin bir çeşit kömür yükünü Çinli üreticilerden satın aldığını ve bu malın Türkiye'ye getirilmesi için gemi ihtiyacının hasıl olduğunu, karşı taraf Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş.'nin taşıma işleri komisyonculuğu ve lojistik işleri yapan bir firma olup bu taşıma için gemi kiralama ve tüm lojistik işlerini yaparak gerekli eşyayı taşımayı üstlendiğini, bu kapsamda hem taşınma işleri komisyoncusu hem de akdi taşıyan sıfatlarına haiz olarak ... IMO numaralı MINXIN gemisini kiraladığını ve müvekkili ile taşıma- navlun sözleşmesini akdettiğini, geminin serbest tercümesine göre Petrel Firması eşyanın taşınması için gerekli işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak üzere en uygun muhatabı ve yöntemi seçmekle ve eşyanın taşınması için gereken her tür lojistik işlemi yerine getirecek kişilerle iletişime geçmekle yükün niteliği gereği dikkat edilmesi gereken hususları karşı tarafa eksiksiz ve belgelerin yük sahibi müşteri adına hazırlanması veya hazırlatılmasını organize etmekle yükümlü olduğunu, 03/04/2025 tarihli taşıma sözleşmesinin ifasının başlandığına ve talep edenin 5.000 ton siparişinin Tianjin Limanından Gebze'ye MINXIN gemisiyle taşınmasın konusunda Petrel ile anlaşıldığına dair 28 Mart 2025 ile 14 Nisan 2025 tarihleri arasındaki yazışmalarda Petrel'in Tianjin'den Gebze'ye toplamda 5.000 ton taşımayı taahhüt ettiği, yük alıcısının Marmara Metal olduğu, MINXIN gemisinin kiralandığını, ancak geminin yanaşması gereken iskeleyi bilmediği Marmara Metal'in bu bildirimi yaptığı ve Petrel firmasını uyardığının ispatlandığı, bu sözleşmeye göre Petrel firması geminin asıl sahibi olan Çin'li armatör yükün sentetik graphit olduğunu, Çin'in Tianjin Limanından yükleneceğini bilerek kabul ve taahhüt ederek taşıma bedelinin navlun fiyatı teklifinde bulunduğu, talep edenin de kabul ettiğini, fakat kırkambar bir çok çeşit ve miktardaki yükü hep beraber şekilde taşıyan gemi Tianjin limanındaki başkaca tacirlere ait yükleri almak için limanın 4 nolu iskelesiyle anlaşma yaptığını ve bu iskeleye girdiğini, ancak müvekkiline ait olan sentetik graphit yükünün 4 nolu iskeleden değil sadece 1 nolu iskeleden yüklenebileceği başkaca iskeleden bu yükünü yüklenemeyeceği liman otoriteleri tarafından Petrel'e ve gemiye bildirildiğini, yükün bir çeşit kömür olduğunu yükün yüklenebileceği iskelenin 1 nolu iskele olarak hükümet ve liman yetkilileri tarafından tahsis edildiğini , buna karşılık geminin 1 nolu iskelede yoğunluk olduğunu, sıraya girmek istemediğini, sıraya girerse oluşacak gecikme demuraj masraflarından talep edenin sorumlu olacağını veya bunun yerine Tianjin limanına 130 km uzaklıktaki ve başka bir eyalete ait olan Caofeidan Limanına giderek oradan yükü alabileceğini bildirdiğini, Çinli yükleyicilerin ise Caofeidan limanına yüklerin kamyonlarla taşınması için kamyon bulmanın zaman alacağı ve maliyetli olacağı bu maliyete kendilerinin katlanmayacağının ve Caofeidan'ın son derece problemli bir liman olduğunu ve o eyaletteki gümrük mevzuatı ve denetlemelerinin farklı ve sorunlu olduğunu, oradan yükleme yapmanın sözleşmeye de uygun olmadığını talep edene ve Petrel firmasına bildirdiklerini, 279.110,00.-ABD Doları rezervasyon iptal ücreti talep edildiğini, hali hazırda Kroman limanına yanaşan gemiyle taşınan miktar 456624 kg olup talep edilen bu miktarın ise 5.000 tonluk tüm mal için hesaplanmış bir ücret olduğunu, oysa ki talep edenin rezervasyonunu iptal etmediğini, tam tersine Petrel'in ve gemi armatörünün Tianjin limanında yükleme yapamaması nedeniyle asıl talep edenin zarara uğradığını, 42.736,00.-ABD doları konteyner bekleme ücreti olarak talep edildiğini, oysa ki Çin'deki tüm yükleyicilerin yükleri zamanında hazır ettiklerini ancak Petrel ve gemi armatörünün yani akdi taşıyan ve fiili taşıyanın Tianjin limanında hatalı iskeleye yanaşmış olmaları ve yükleme yapamaması nedeniyle bekleme ücreti oluştuğunu, talep edenin bu faturaya ve istenen miktara derhal itiraz etmişse de bu kere Petrel ve armatör yüke ait konşimentoyu yani yükü temsil eden ve yükün gemiden teslim alınmasını sağlayan kıymetli evrakın müvekkiline teslim etmediğini, Konşimentosunu teslim alamayan talep edenin yükünü bu sebeple teslim alamadığını, yükün halen gemide bekletildiğini, Petrel ve armatörün amacı ise konşimentoyu talep edene teslim etmeyerek bu haksız ve afaki tutarlı faturayı ödemeye mecbur kılmaya çalıştığını, fatura incelendiğinde navlun kaleminin 29.640,00.-USD olduğunun belli olduğunu, diğer kalemlerin ise rezervasyon iptal ücreti adı altında 279.110,00.-Dolar ve talep edenle hiç ilgisi olmayan 42.736,00 Dolar konteyner bekleme ücreti olduğunu, hali hazırda MINXIN gemisinde bulunan konşimento numarası ... olan, 456,624 kg'lık artificial graphit yükünün talep edene teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... Talebin REDDİNE .. \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hiçbir araştırmanın yapılmadığını, talep edenin, bedelini ödemiş olduğu kömürü alamadığı için kömür her geçen gün zayi olmakta, talep edenin hak kaybı gün geçtikçe arttığını, ileride haksız çıktığı takdirde karşı tarafın veya 3. Kişilerin uğrayacağı muhtemel zararları temin etmek için takdir edilecek teminatı da yatırmaya hazır olmasına rağmen taleplerinin reddine karar verilmesi hukuken kabul edilemeyeceğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Karşı taraf Adef Lojistik ve Denizcilik A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin delil tespiti talebini reddi de hukuka uygun olduğunu, çünkü hukuki yararının olmadığını, somut dayanak olduğunu ve ayrıca bu talep de esasında tedbir talebiyle bağlantılı olarak uyuşmazlığın esasını çözmeye yönelik göründüğünü beyan ile; talep eden tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 Tarih - 2025/193 D.İş Esas - 2025/198 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; talep edenin, çinli üreticilerden 5.000 ton sentetik grafit malzemesi satın aldığı, malın Çin ülkesinden Türkiye'ye taşınması için taşıma işleri komisyonculuğu yapan Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş. ile sözleşme yaptıklarını, bu şirketin Adelf Lojistik ve Denizcilik A.Ş.'nin acentesi olduğu Minxin Shipping Co. Ltd. şirketinin donatanı olduğu M/V Minxin (IMO No:...) gemisini kiraladığı, malların Çin'in Tianjin limanında 1 nolu iskeleden yüklenmesi gerekirken taşıyıcının kırk ambar taşıması yapması nedeniyle aynı limanda 4 nolu iskeleye yanaştığı, liman yönetimi tarafından yükün tehlikeli sınıfta kabul edilmesi nedeniyle sadece 1 nolu iskeleden yüklenmesine izin verildiği, taşıyıcının 1 nolu iskeleye yanaşmak istemesi nedeniyle malların bir kısmının Çin'in bir diğer eyaletinde olan Caofeidan limanına taşınarak buradan yükleme yapıldığı, nihayetinde taşıyıcının ... konişmento numarası ile 459.624 kg'lık malı taşıyarak Diliskelesi bölgesinde bulunan Kroman limanına yanaştığını ancak kendisine 29.640 USD navlun bedeli dışında rezervasyon iptal bedeli adı altında 279.110 USD ve konteyner bekleme ücreti adı altında 42.736 USD masraf çıkardığını, bunların ödenmemesi nedeniyle malı teslim etmediğini, navlun bedeli dışındaki ücretlerden kendisinin sorumlu olmadığını belirterek navlun bedelinin yatırılması karşısında malın kendisine teslimini talep ettiği, ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verildiği, karara karşı talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
İhtiyati tedbir, 6100 sayılı 6100 sayılı HMK'nın 389. vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 389. maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
6100 sayılı HMK'nın 390-(3) maddesinde; \"Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek\" zorunda olduğu hüküm altına alınmıştır.
Geçiçi hukuki koruma yargılamasını, asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. 6100 sayılı HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde, geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuştur. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada, normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.
6102 sayılı TTK'nın Çekişmeli tutarın yatırılması ve teminat başlıklı 1202. maddesi;
\"(1) Taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıkarsa, çekişmeli tutar, mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz, taşıyan, eşyayı teslim etmek zorundadır.
(2) Taşıyan, eşyanın tesliminden sonra, yeterli teminat göstererek yatırılmış olan tutarı çekebilir.\" şeklindedir.
6102 sayılı TTK'nın Konişmentonun geri verilmesi karşılığında eşyanın teslimi başlıklı 1236. maddesi ise;
\"(1) Eşya, ancak konişmento nüshasının, eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edilir.\" şeklindedir.
6102 sayılı TTK'nın Konişmentonun içeriğini düzenleyen 1229. maddesinin 1-k bendi uyarınca \"taşıyan veya onun temsilen hareket eden kişinin imzasını\" içermesi gerekmektedir. Bu durumda konişmentonun, taşıyan, gemi acentesi veya gemi acentesinin yetkili kılacağı gemi kaptanı, armatör veya geminin işletmecisi konşimento düzenleyebilir.
Eldeki uyuşmazlık bu açıklamalar kapsamında incelendiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 1202., 1229. ve 1236. maddeleri ile talep dilekçesine ekli taşıma sözleşmesi notu, talep eden ile Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş. arasındaki mail yazışmaları, Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş.'nin talep edene düzenlediği 03/06/2025 tarih ... nolu ve 351.486 USD bedelli fatura, 17/06/2025 tarihli Dilovası Gümrük Müdürlüğünün talep edenin yükünün bulunduğu gemide taşınan mallara ilişkin listesi, listede talep edene ait yüke ilişkin konişmento numarası ile Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş.'nin uyuşmazlığa ilişkin düzenlediği faturadaki konişmento numarasının aynı olması dikkate alındığında malların talep edene ait olduğuna dair yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olması, taşıyıcının veya gemi kaptanının konişmentoyu talep edene vermemiş olması, dosya kapsamı itibariyle üçüncü bir kişinin konişmento ibrazı ile malın kendisine ait olduğunu iddia etmemesi, talep edenin sadece navlun bedelinden sorumlu olduğunu ileri sürmesine karşılık fatura bedelinin tamamının ihtilaflı olduğu göz önüne alınarak 6102 sayılı TTK'nın 1202-(1) maddesi uyarınca taraflar arasındaki itilafa konu 03/06/2025 tarih ... nolu ve 351.486 USD bedelli fatura bedelinin tamamının depo edilmesi karşılığında malın talep edene tedbiren teslim edilmesine karar vermek gerekmiştir (Benzer yönde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD., 12/10/2018 tarih, 2018/1407 E., 2018/998 K.).
Diğer yandan, dairemizce aynı gün istinaf incelemesi yapılan Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2025 tarih, 2025/187 Değ. İş E., 2025/191 K. sayılı kararı da aynı talebe ilişkin olmakla birlikte, eldeki talepte, talepte dayanılmayan yeni delillere dayanıldığından eldeki talebin yeni bir talep olduğu ve ihtiyati tedbirin değişen koşullara ve yeni delillere dayanılarak her zaman istenebileceği dikkate alınarak eldeki talep esastan incelenmiştir.
Bu nedenlerle; talep eden vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Talep edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 Tarih - 2025/193 D.İş Esas - 2025/198 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-İhtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile;
-03/06/2025 tarih ... nolu ve 351.486 USD bedelli fatura bedelinin tamamının kesin ve süresiz banka teminat mektubu yahut nakit olarak mahkeme veznesine depo edilmesi karşılığında 105689CFD403 konişmento numarası ile taşınan 459.624 kg'lık malın talep eden tarafından gümrükle ilgili resim, harç ve sair işlemlerin karşılanması koşuluyla talep eden Marmara Metal Mamulleri Ticaret A.Ş.'ne teslimine,
-Fatura bedelinin depo edilmesi halinde ihtiyati tedbir kararının infazı için ilk derece mahkemesince ilgili yerlere yazı yazılmasına,
-6100 sayılı HMK'nın 393-(1) maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren bir hafta içinde talep edilmediği takdirde, tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına,
-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
-Talep edenden başlangıçta alınan 1.013,90-TL peşin harç ile 615,40-TL başvurma harcının karşı taraflardan alınarak talep edene verilmesine,
-Karşı taraflarca yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Talep eden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin karşı taraflardan alınarak talep edene verilmesine,
-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
c-Talep eden tarafından yapılan 1.683,10-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 890,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.573,10 TL'nin karşı taraflardan tahsili ile istinaf edene verilmesine,
ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-İstinaf edenin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince istinaf edene iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
19/11/2025
\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*