T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/761
KARAR NO\t: 2025/882
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 16/09/2024
KARAR TARİHİ\t: 14/11/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin, ...Bölge Müdürlüğü tarafından 23.10.2018 tarihinde ... İKN ile ihale edilen... Grupları 1S4kV İletim Trafo Merkezlerinin bakım ve güvenlik hizmetleri hariç, işletme ile ilgili hizmetlerin Teknik Şartname ve Sözleşme hükümleri doğrultusunda hizmet alımı yolu ile yapılması işinin TMİ-1/3-2 kısmi bölümü kapsamında...Enerji İletim Üretim Dağ.Elektrik Mad.Mak.ve Tes.Malz.Tic.Paz.Ltd.Şti. ile 22.11.2018 tarihinde imzalanan Sözleşme ile İdari Şartname ve Teknik Şartname imzalandığını, sözleşmede, sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olacağı hususunun açıkça belirlenmiş olduğunu, sözleşmeye ait kanuni yükümlülüklerden olan sözleşme damga vergisi tutarı olan 12.916,23- TL sözleşme imzalama aşamasında davalı Şirket tarafından davacı müvekkil hesabına yatırılmış ve dekontu ibraz edilmiş ve bu damga vergisi tutarının Hasan Tahsin Vergi Dairesine davacı tarafından yatırılmış olduğunu, davacı müvekkile tebliğ edilen İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Hasan Tahsin Vergi müdürlüğünün ... fiş numaralı 2 nolu Vergi/Ceza İhbarnamesi üzerine söz konusu konusu 12.916,23TL sözleşme damga vergisi tutarı, 11.689,19-TL gecikme faizi ve 80,70-TL yargı harcı 13.03.2023 tarihinde, İstinaf yargılaması sonrası gönderilen... fiş numaralı 2 nolu Vergi/Ceza İhbarnamesi üzerine 179,90-TL yargı harcının 02.06.2023 tarihinde ödendiğini, davalının, hem sözleşme bedeli içerisinde damga vergisini Teşekkülden tahsil ederek hem de iadesine karar verilen tutarın şirkete dolaylı olarak ödenmesiyle davalı malvarlığında haksız biçimde sebepsiz zenginleşme meydana geldiğini, davalının sebep olduğu kamu zararının bu sebeple kendisinden tahsili gerektiğini, davalının açılmasına sebebiyet verdiği İzmir... Vergi Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası nedeniyle toplam 6.288,5-TL yargılama gideri ödemek zorunda kaldıklarını, bu bedelin de kamu zararına sebebiyet verdiğini ve davalıdan tahsili gerektiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu ihalelere ilişkin olarak davacı...Genel Müdürlüğünün talebi ile sözleşme yapılmadan önce (Sözleşmeye davet yazısı ile) ihale bedelinin yüzde 0.S69'na tekabül eden ihale karar damga vergisi (ihale karar pulu) bedelleri müvekkil şirketten istenmekte, tarafımızca mezkur kurumun hesaplarına yatırıldıktan sonra da ... Genel Müdürlüğü tarafından ilgili vergi dairelerine ihale karar damga vergisi (ihale karar pulu) olarak beyan edilip ödendiğini, sözleşme yapılmadan önce davacı ve diğer kurumlar tarafından icbar mahiyetinde sözleşmenin bir ön koşulu olarak istenen ihale karar damga vergisi bedellerine ilişkin olarak gerek müvekkil şirketçe ve gerekse bu alanda faaliyet gösteren başka şirketlerce Vergi Usul Kanununda yer alan \"Vergilendirme Hatası\" nedeni ile ilgili vergi dairesi ve akabinde Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde yine Vergi Usul Kanununda yer alan \"Düzeltme\" ve \"Şikayet\" yollarına başvurulmakta, sonuç alınamazsa Vergi Mahkemelerinde Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine dava açılmakta olduğunu, açılan bu davalarda gerek davalı GİB ve gerekse müdahil olarak davaya katılan ... tarafından yapılan sözleşmelerin, şartnamenin, tebliğin bazı maddeleri ve sebepsiz zenginleşme gibi hususlar ileri sürülerek davanın reddi talep edilmekte ancak Vergi Mahkemeleri tarafından bu hususlara itibar edilmeyerek davaların lehlerine sonuçlandığını, burada gözden kaçırılmaması ve üzerinde önemle durulması gereken bir diğer önemli hususun ise davacı ...'ın müvekkil şirketten ihale karar damga vergisini icbar yolu ile alması olduğunu, davacı tarafından ihale yapılmadan ihale karar damga vergisi, sözleşme yapmanın bir ön şartı olarak müvekkil şirketin önüne konulduğunu; müvekkilin ödememesi halinde kendisinden sonra gelen firma ve kişiyle Davacı tarafından sözleşme yapılacak olması nedeni ile müvekkilin ihale karar damga vergisini, kanuna aykırı olsa da ödemek zorunda kaldığını, ortada vergi mahkemesi kararı üzerine düzenlenmiş bir ihbarname varken, bu sefer vergi ihbarnamesinin iptali için davacı tarafça fuzuli yere yine İzmir....Vergi Mahkemesi... Esas sayılı dosyasında dava açılmış olduğunu ve yine bu davanın da damga vergisi bakımından reddine karar verildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-İzmir ... Vergi Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası,
2-İzmir Defterdarlığı Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07/10/2024 tarihli yazı cevabı,
3-Taraf dilekçeleri,
4-Kamu Maliyesi Ve Kamu İhale Mevzuatından Kaynaklı Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişi...'ün 24/10/2025 tarihli bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Dava dışı kuruma yapılan vergi ve yargılama gideri ödemelerinin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalıdan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı, varsa miktarının ne olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığına ilişkindir.
Kamu Maliyesi Ve Kamu İhale Mevzuatından Kaynaklı Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişi...ün 24/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ihale makamınca... numaralı Hizmet Alımına ilişkin ihale kararı alındığı; işbu ihaleye ilişkin Damga Vergisi tutarının 12.916,23 TL olarak hesaplandığı, İhale kararına ilişkin Damga Vergisi tutarının, ihale makamınca davalı/yükleniciden tahsil edildiği, davalı/yüklenici tarafça işbu tutarın iadesi talepli dava ikame edildiği; lehe sonuçlanan dava neticesinde ilgili Vergi Dairesi tarafından huzurdaki davanın davalısına bahse konu tutarın iadesinin yapıldığı, Müteakip, T.C. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlü;, davacı ihale makamına ... fiş numaralı” Vergi/Ceza İhbarnamesi düzenlendiği, davacı ihale makamınca, T.C. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce tarafları aleyhine düzenlenmiş olan 12.916,23-TL sözleşme damga vergisi ile 13.869,04-TL vergi ziyai cezası İhbarnamesinin iptal edilmesi istemiyle T.C. İzmir... Vergi Mahkemesi... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiği; yapılan yargılama sonucunda 29.12.2022 tarih...K. Sayılı ilam ile özetle ihale kararına ait Damga Vergisinin kanuni ve fiili mükellefinin, davacı ihale makamı olduğu ve işbu yönden muafiyetinin bulunmadığı, davalı ... Enerji Üretim Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı idare hesabına yatırılan damga vergisinin...Enerji Üretim Ticaret Limited Şirketi'ne iade edildiği dikkate alındığında, vergi ziyaı cezası kesilebilmesi için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341'inci maddesinde sayılan hallerin bulunmadığı görüldüğünden, yüklenici şirkete iade edilen verginin, davacıdan tahsilini sağlamak amacıyla tarh edilen damga vergisi için kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık görülmediği yönünde hüküm kurulduğu, huzurdaki davanın tarafları arasında akdedilmiş olan...KN numaralı Hizmet Alımı Sözleşmesi 7.1 md. Ve eki niteliğindeki idari ve teknik şartnamenin 25.1 md. İncelendiğinde, açıkça ihale kararına ilişkin Damga Vergisi'nin davalı/yüklenici tarafından ödeneceği hususunda bir hükmün görülemediği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada incelendiğinde, taraflar arasında 16.06.2010 tarihinde... İKN numaralı trafo merkezi işletilmesi işine ait sözleşme yapıldığı, taraflarca sözleşmenin ifa edildiği, sözleşmenin imzalanması ile birlikte ihale kararı alan davacının sorumluluğunda olan karar pulu ve damga vergisini davacı adına davalı yüklenici tarafından vergi dairesine yatırıldığı tespit edilmiştir. Davalı şirketin yatırılan paranın iadesi amacıyla vergi mahkemesine dava açtığı, vergi mahkemesi kararı neticesinde vergi dairesinin yatıran davalı şirkete iade ettiği ve vergi dairesinin bu iadeden sonra ilgili karar pulu ve damga vergisini tutarını davacıdan talep ettiği, davacının da vergi dairesinin talebini reddettiği anlaşılmıştır. Vergi dairesi tarafından beyanname verme süresi geçip verginin ödenmediğinden bahisle vergi ziyaı cezası da uygulanmak suretiyle karar pulu, damga vergisi, gecikme zammı ve diğer ferileri ile birlikte davacı aleyhine ödeme emri çıkarttığı dosya içerisindeki belgelerden anlaşılmıştır. Davacının kendisine çıkartılan ödeme emri neticesinde, verginin ödenmesi sorumluluğunu mahkememiz dosyasında davalı konumunda bulunan yükleniciye ait olduğundan bahisle ödeme emrinin iptali istemiyle vergi mahkemesine dava açtığı, mahkemece davanın kesin olarak reddine karar verildiği ve verginin asıl muhatabının hem vergi mahkemesi dosyasında hem de mahkememiz dosyasında davacı konumunda olan şirkete ait olduğunun tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı şirketin ise mahkememizde vergi dairesine yaptığı ödemelerin davalı şirketten istenmesine dair rücu talepli dava açtığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporları neticesinde davacı şirketin 5018 sayılı yasaya ekli I ve II sayılı cetvellerde davacı kurumun zikredilmediği ve bu doğrultuda resmi daire sıfatına haiz kurumlardan sayılmasının mümkün olmadığı, ayrıca mevzuatta davacı şirketin damga vergisinden muaf tutulduğuna dair herhangi bir hükmünde bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca 488 sayılı yasanın ilgili maddeleri uyarınca ihale kanunlarına tabi olan yahut olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu, davacı şirketin resmi daire sayılmaması sebebiyle özel hukuka tabi sözleşmelerinde de, karar pulu ve damga vergisinin yükleniciye ait olacağının yazılması hallerinde de ilgili karar pulu ve damga vergisi mükellefiyetine dair sözleşme hükmünün vergi dairelerini bağlayıcı nitelikte olmasının mümkün olmadığı, zaten vergi mahkemeleri tarafından mahkememiz dosyasında davalı konumundaki şirkete iadesine karar verilen, karar pulu ve damga vergisine ilişkin hüküm ile mahkememiz dosyasında davacı konumunda olan şirketin vergi mahkemesine açtığı davadaki karar pulu ve damga vergisinden sorumlu olduğu yönündeki davanın reddi kararlarının aynı doğrultuda ve kesin hüküm niteliğinde olduğu, yani davalı şirketin kesin hüküm ile yatırdığı parayı iade aldığı, davacı şirketin de kesin hüküm ile ilgili karar pulu ve damga vergisini ödediği görülmekle, öncelikle davacının mahkememizde yönelttiği isteminin kesin hüküm sebebiyle kabulü mümkün değildir. Ayrıca, damga vergisine ilişkin yasa hükümleri değerlendirildiğinde karar damga vergisinin, kararın ihale yetkilisi tarafından imzalanmasından alındığı, yani damga vergisinin idaresinin almış olduğu ihale kararları için olduğu ihale prosedürüne uygun olarak ihalenin yürütülüp sözleşme yapılmadıkça ihalenin gerçekleşmiş ve yüklenici ile iş sahibi arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olmayacağından, sözleşme ilişkisi kuruluna kadar ihale öncesi süre içerisindeki vergi gibi yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmede, hiç bir şekilde karar damga vergisinden bahsedilmediği anlaşılmaktadır. Karar pulu damga vergisi ise sözleşme kurulmadan sözleşmeye hazırlık safhasında yüklenicinin istekli olup olmayacağı, ihaleye katılması halinde ihalenin kendi üzerinde kalıp kalmayacağının bilinmediği, yani ihale hazırlıklarına ilişkin döneme ait bir vergi türüdür. Bu doğrultuda, davacı şirketin yasalardaki açık hükme kendisinin resmi kurum sayılmamasına rağmen vergi dairesinin ödeme emri yazısına uymaması ve bunun sonucunda bir kısım cezalarla da muhatap olmasının tamamen kendi ihmali eylemlerinin sonucu olduğu dosya kapsamında açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar doğrultusunda davalı şirketin hem karar pulu ve damga vergisinden hemde davacı şirketin bunları ödememesi sebebiyle vergi dairesi tarafından karar pulu damga vergisi alacağına ek olarak tahakkuk ettirdiği fer'i alacaklardan davalının sorumlu olmadığı, tüm sorumluluğun davacı şirkete ait olduğu anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 532,05 TL peşin harçtan mahsubu ile 83,35 TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-)Mahkememiz dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-)Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 31.154,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-)3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/11/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır