T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1030 Esas
KARAR NO\t: 2025/1119
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/05/2025
NUMARASI\t: 2024/758 Esas, 2025/346 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:\t
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, 1 adet \"...\" model yatay torna tezgahı makinesinin Finansal Kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde kiralanması için Konya 10. Noterliği'nin 14.11.2012 tarih ve ... yevmiye numaralı \"Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi\" düzenlendiğini, sözleşme gereği kiralama konusu malların davalıya teslim edildiğini, ...'ın ise sözleşmeden doğan borçlarına müteselsilen kefil olduğunu, davalı kiracının sözleşme gereği ödenmesi gereken kira bedelleri ile sigorta borçlarını ödemediğinden ve temerrüde düştüğünden sözleşmenin feshedildiğini belirterek, öncelikle finansal kiralama sözleşmesine konu ekipmanların müvekkil bankaya teslimi için tedbir kararı verilmesini ve ayrıca davalı ile müvekkil banka arasında akdedilen finansal kirala sözhleşmesinin fesih olduğunun tespiti ile sözleşmeye konu ekipmanların taraflarına teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametgahı Konya olup, sözleşmenin ifa edildiği, malın teslim edildiği yerin Konya olduğunu, ödemelerinde ... Konya Karatay Sanayi şubesine yapıldığını, ayrıca müvekkili, tacir olmayıp, bankaya karşı tüketici konumunda olduğundan yetkili ve görevli mahkemenin Konya Tüketici mahkemeleri olduğunu, ayrıca müvekkilinin davacı ile yaptığı finansal kiralama sözleşmesine teminat olarak 300.000,00 TL değerinde bono verdiğini, işbu bononun Konya 7. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası ile, 83.100,00 TL üzerinden icra takibine konu edildiğini, bu nedenle belirsiz alacak davasının şartlarının oluşmadığını, müvekkil ile davacı (Müflis) ... Bankası A.Ş. arasında 1 adet \"...\" model yatay torna tezgahı makinesinin Finansal Kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde kiralanması için Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme gereği kiralama konusu mallar müvekkile teslim edildiğini, ...'ın ise müvekkilin sözleşmeden doğan borçlarına müteselsilen kefil olduğunu, müvekkilinin, Finansal Kira Sözleşmesi Kira Ödeme Planına uygun olarak düzenli olarak ödemelerini yaptığını, ancak 22.07.2016 tarihinde davacı bankanın faaliyet izni kaldırılmış olduğundan muhatap bulamadığı için ödeme yapamadığını, müvekkile tebliğ edilmiş bir ihtarnamenin bulunmadığını, asıl alacak kaleminin % 75-80'i ... faaliyette iken muhataba ödendiğini, kalan kısmı ile ilgili olarak da Konya 7. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davacının tüm alacağını aldığını, sözleşmeye konu makinenin mülkiyeti müvekkile geçtiğini, 30.06.2016 Tarihinde ise 4014 USD ödeme yaptığını, ihtarnamenin tebliğ edilmediğini, temerrüdün gerçekleşmediğini belirterek, yetkisiz ve görevsiz mahkemede açılan, hukuki yarar şartı taşımayan davanın ve tedbir taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"....Davacı ile davalı arasında 14.11.2012 tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi aktedilerek sözleşmeye konu mal davalıya edilmiş, davalı tarafından sözleşme gereği ödenmesi gereken borç ödenmediğinden bahisle sözleşmenin feshedileceğine ilişkin Konya 12. Noterliği'nin 10.06.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek, davalıya borcunu ödemesi için verilen 60 günlük süre içinde ödeme yapılmadığı takdirde kiralanan malın iadesinin talep edildiği, ihtarnamenin keşide edildiği, kira bedellerinin ödenmediği, fesih koşullarının oluştuğu ve sözleşmeye konu malın iadesine karar vermek gerektiği anlaşılmakla;-Davacının davasının KABULÜNE,-Taraflar arasında imzalanan Konya 10. Noterliği'nin 14/11/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'ne konu olup davalıya teslim edilen ...Torna Makinesi olarak özellikleri belirtilen malın tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte davalıdan alınarak davacıya AYNEN İADESİNE\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davalı vekili istinaf isteminde; Yetki ve görev itirazlarının hiç incelenmediğini, gerekçede de bu hususa hiç değinilmediğini, Dava konusu makinenin dava tarihindeki veya güncel değeri belirlenmediğini, hiçbir aşamada bir bilirkişi incelemesi yapılmadığını, finansal kiralama sözleşmesine teminat olarak 300.000,00 TL değerinde bono verildiğini, Bu bononun Konya 7. İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyası ile, 83.100,00 TL üzerinden icra takibine konu edildiğini, takip dosyası ödenerek infaz edildiğini, müvekkilinin senedini iade aldığını, Davacının ihtarla istediği alacaktan kalan miktar, takip tarihi olan 29.11.2016 itibarı ile, o günün USD kuru 3,42 TL üzerinden çevrildiğinde, 83.100,00 TL dahi etmediğini, davacının seçimlik hakkını kullandığını, alacağını belirleyerek fazlası ile icra takibine konu ettiğini, davacı bankanın, talep ettiği vadesi geçmiş veya ileriye dönük alacağının tamamını tahsil ettiğini, makine üzerinde bir hak iddia etmesi veya makineyi iade almasının mümkün olmadığını,Takipte alacaklı olduğu tutarı net olarak belirlediğini, ancak, dava açarken belirsiz alacak davası olarak açtığını, bu hususun da yargılama esnasında hiç tartışılmamış, eksik harç ikmal ettirilmemiş olduğunu, Her ne kadar davacı harçtan muaf olsa da, dava esas değerinin ve talep edilen miktarın belirlenmesi gerektiğini,Müvekkilinin, Finansal Kira Sözleşmesi Kira Ödeme Planına uygun şekilde, düzenli olarak ödemelerini yaptığını, son olarak da, ihtarda yazılı ödemeleri yapmak için şubeye giiderek, 30.06.2016 tarihinde 4.014,00 USD ve 01.07.2016 tarihinde 200,00 TL daha ödeme yaptığını, ekranda görünen borcun bu kadar olduğu söylendiğini, kısa süre sonra 22.07.2016 tarihinde davacı bankanın faaliyet izni kaldırılmış olup müvekkilinin muhatap bulamadığı için ödeme yapması imkansız hale gelmiş olduğunu, kusurun davacıya ait olduğunu,Davacının iddia ettiği asıl alacak kaleminin % 75-80'i, ... faaliyette iken muhataba ödenmiş ve kalan kısmı ile ilgili olarak da Konya 7. İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyasından tüm borç ödenerek dosya kapatılmışken mal iadesi talebinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu mal iadesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davalı vekili istinafında ve aşamalardaki beyanlarında dava değerinin belirlenmesi gerektiğini belirterek itirazlarını sunmuştur. Davacı, Müflis ... Bankası A.Ş. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 29.05.2015 tarih 6318 sayılı kararı ile Bankacılık Kanunu kapsamında TMSF'ye devredilmiştir. TMSF ise 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 140. maddesi gereğince yargı harçlarından muaftır. Davacı harçtan muaf ise de; davanın kesinlik sınırında olup olmadığı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin doğru olarak hesaplanabilmesi için dava değerinin belirlenmesi gerekir. Dava dilekçesinde dava değeri 19.313TL olarak belirtilmiş, eki proforma faturada ise mal bedeli 59.000USD olarak belirtilmiştir. Bu durumda aynen iadesi talep edilen malın dava tarihi itibarı ile 2.el değerinin tespiti gerekirken bu yöndeki itirazlar değerlendirilmeden karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Kabule göre ise; dava, mal iadesi istemine ilişkin olmakla mahkemece ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük sürede ihtarnamede belirtilen borcun ödenip ödenmediğinin tespiti gereklidir. Davalı aşamalarda ve istinafında 30.06.2016 Tarihinde 4.014USD, 01.07.2016 Tarihinde 200TL ödeyerek o dönemdeki borcun kapandığını savunduğundan davalının ödeme savunması üzerinde durulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin bu yönden kısmen kabulü gerekmiştir.Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2025 gün ve 2024/758 Esas, 2025/346 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.683,10TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 260TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.943,10TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 30TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.25/09/2025
\t