T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:06/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:29/05/2025
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:06/10/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, davalı tarafından, müvekkili hakkında Antalya 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla ... USD'lik icra takibi başlatıldığını, takibin halen devam ettiğini, söz konusu alacaklara yönelik ... ve ... USD'lik 2 adet çekin ileri sürüldüğünü, 14 Ağustos 2004 keşide tarihli ... Antalya Şubesi'ne ait ... nolu ... USD'lik çek hakkında herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, ancak 30 Ağustos 2004 tarihli ... Antalya Şubesi'ne ait ... nolu ...,00 USD'lik çeke yönelik herhangi bir borçlarının olmadığını, çekin bir kısmının taraflar arasında imza edilen çek teslim protokolü ve mutabakat metni gereğince karşılıksız kaldığını, dava konusu çekin 16 Ocak 2004 tarihli protokol ile teslim edildiğini, protokol metninde, bu çekin \"2003 yılı c/h mahsuben verilmiş olup, karşılıklı mutabakat sonucunda borç bakiye kaldığı takdirde ödeneceği\" açıkça yazılı olduğu, davanın taraflarının 13 Mayıs 2004 tarihinde bir araya gelerek borç bakiyesi konusunda bir mutabakat metninin imzalandığını, mutabakat gereğince müvekkilinin, davalıya olan net borç miktarının ... Abd Doları olduğunu, davalı bizzat buna aykırı olarak aslında ... USD lik çeke ilişkin olarak aslında sadece ... USD alacaklı olmasına rağmen Antalya 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile çekin tamamına yönelik takip başlatıldığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen ... Esas sayılı dosyasında ise, ... Turizm'in kendisine borçlu olduğunu, ... Turizm'in bu borcu ... adına ödemeyi taahhüt ettiğini iddia ederek, ... Turizm'in fazladan yaptığı ... Abd Doları tutarındaki ödemeyi iade etmediğini ve halen elinde tuttuğunu, oysa, davalının ... Turizm'den alacaklı olduğu düşünülse dahi bu alacağın iddia edildiği gibi ... Abd Doları olmadığını, bakiye borcun sadece ... Abd Doları olduğunun taraflar arasındaki yazılı mutabakat ile sabit olduğunu, davalı tarafın bir taraftan ... Abd Doları miktarı ile takip başlattığını, davalının mükerrer olarak miktarı tahsil etmeye çalıştığını belirterek, müvekkili ... Turizm'in 30 Ağustos 2004 keşide tarihli ... Antalya Şubesi ... nolu ... USD'lik çeke ilişkin olarak davalıya ... Abd Doları'nca borçlu olduğunu, Antalya 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ... USD'lik fazla kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine, bu kısmın iptaline, takibin kötü niyetli olması nedeni ile %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 19/06/2006 tarihli ıslah dilekçesi ile, 06/10/2005 günü vermiş oldukları dilekçe ile müvekkili ... Turizm'in, davalı ... adına keşide ederek verdiği ... Antalya Şubesi'ne ait ... nolu ...,00 Abd Doları bedelli 30 Ağustos 2004 tarihli çek nedeni ile aslında ...,00 Abd doları kadarı olmadığını, 13 Mayıs 2004 tarihli mutakabakat başlıklı metinde belirtilen belgede sadece ...,00 Abd Doları kadar borçlu olduğunu beyan ettiklerini, davaya konu çekin ... Abd Dolarlık kısmının iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, ancak daha sonra Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile davacının, davalı adına keşide ederek vermiş olduğu çek karşılığında kalan ...,00 Abd Doları da alacaklı ...'e, ... Turizm adına ... Turizm tarafından ödendiğini, davalının çek karşılığında hiçbir alacağını olmadığını bildiği halde icra takibine konu olduğunu belirterek, dava değerinin ... ABD Doları karşılığı olan 83.886,00 TL'nin, ...,00 Abd Doları karşılığı 202.950,00 TL'ye yükseltilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı şirketin ... Tur'un Türkiye temsilcisi olarak seyahat acenteliği işi yaptığını, taraflar arasında 2003 yılı yaz sezonunda uygulanmak üzere fiyat ve kontenjan sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davacı şirketin yükümlülüklerini bütünüyle yerine getirmediğini ve davacı şirkete ... USD ve ... TL tutarında borcu kaldığını, borçların ödenmemesi ve davacı şirketin mali çıkmaza girmesi sonucu davacı şirketin temsilcisi ... Tur'un Türkiye Temsilciliği'nin ... Turizm Ticaret Otelcilik ve Seyahat Acenteliği İşletmeciliği Ltd. Şti. ile devam ettiğini, 2004 yılı için yeni bir sözleşme yapılmasını, davacının borçlarının ödeneceğini, 2004 yaz sezonunda geçerli olmak üzere ... Tur müşterilerinin kabul edilmeye başlandığını, dava dışı ... Turizm Ticaret Otelcilik ve Seyahat Acenteliği İşletmeciliği Ltd. Şti. tarafından yapılan ödemelerin sözleşmeler ve ek protokol gereğince davacının müvekkili şirkete olan borcundan mahsup edildiğini, mahsup edilen miktarın ... USD olduğunu, mutabakat başlıklı belge, ek protokol hükümlerinin davacı ve dava dışı ... Turizm tarafından yerine getirildiği süreç içinde imzalandığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete ...,00 USD ve ... TL tutarında borçlu olduğunu, bu miktardan dava dışı ... Turizm'in bu tarihe kadar yaptığı ödemelerin mahsup edilmesi ile ... USD olarak taraflarca kabul edildiğini, bu belge metninden anlaşılacağı üzere müvekkili tarafından indirim yapılarak uzlaşma sağlandığını, ancak bu mutabakata konu indirim ve bakiye anlaşmasının gereklerinin davacı tarafından yerine getirilmediğini, ... USD tutarlı çekin davalı şirkete verilmemesi nedeni ile mutabakatın uygulanmadığını, davacı şirket temsilcisinin ... Turizm Ticaret Otelcilik...Ltd. Şti. ile devam ettiğini, yeni şirket ile 2004 yılında sözleşme yapıldığını, öncelikle davacının borçlarının ödeneceğini, mutabakatın davacının üzerine düşen edimleri olmadan uygulama imkanı olmadığını, ...,00 USD tutarlı, Temmuz ayı vadeli çekin hiçbir zaman müvekkili şirkete verilmediğini, yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden dolayı mutabakatın hükmünü getirmediğini, davaya konu iki çek nedeniyle yapılan takibin kesinleştiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...Taraflar arasında 13/05/2004 tarihli belgenin içeriği ile ilgili uyuşmazlık bulunmadığı, taraflarca karşılıklı olarak imzalandığı, bu belge ile davacı şirketin, davalıya olan borcunu dava dışı ... Turizm Tic. Otelcilik ve Sey. İlt Ltd. Şti.'nin üstlendiği, bu belgede davacı şirketin, davalıya olan bir takım borçlarının ve davalının bunlardan bir kısmından vazgeçmesi sonucunda bakiye borcun ... USD miktarlı, Temmuz ayı vadeli çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 16/01/2004 tarihli çek teslim protokolünde davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen ... USD'lik çekin 2003 yılı cari hesap mahsubu ile karşılıklı mutabakat sonucunda bakiye borç kaldığı takdirde ödeneceğinin belirtildiği, davalı vekilinin cevap dilekçesi ile davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesi ile ... USD'lik çekin davalıya verilmediğinin ve mutabakatın uygulanmadığının anlaşıldığı, mutabakattaki bahis edilen borcun cari hesaptan bakiye kalan borç olduğu ve mutabakatnamenin baştan itibaren ilişkiyi sonlandıran bir anlaşma mahiyetinde olmadığı, davalının cari hesap kapsamında alacağının olup olmadığının hesaplanması gerektiği, mahkememizce Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının dosyamız ile bağlatılı olduğundan sonuçlanmasının beklendiği, bu dosya yargılamasında bilirkişi heyetinden aldırılan 29/06/2015 tarihli raporda, bilirkişinin seçenekli rapor düzenlediği, davalı kayıtlarında yer almayan ... USD'lik ödeme ile ... Turizm'in. davalı adına düzenlediği davalı kayıtlarında yer almayan ... USD'lik faturanın neye göre düzenlendiğinin ve davalıya tebliğinin kanıtlanması şartı ile davacı ... Turizmin alacak bakiyesinin ... USD olacağı, aksi halde davalıdan bir alacağının olmayacağı, davalı şirket ... Turizm'in dava dışı ... şirketinden ... USD alacağının olacağının tespit edildiği, Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda davacı vekiline ispat için gerekli belgeleri sunması için süre verildiği, sunulmadığından mevcut delil durumu ile dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından açılan itirazın iptali davasının reddine karar verildiği, verilen kararın Yargıtay'ın onama kararı ile 14/09/2023 tarihinde kesinleştiği, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacının davalıya ... USD borcu olduğu, tüm dosya kapsamı, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi karar ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıdan talep edebileceği alacağı olmadığı, davalının. davacıdan ... TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı\" gerekçesiyle davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı şartlarının oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her iki taraf da 13 Mayıs 2004 tarihli mutabakatın geçerli olduğunu kabul etmekle, iddia ve savunmalarını da bu belgeye dayandırdıklarını, mutabakatın sonunda müvekkilinin borcunun net ... USD olarak belirlendiğini ve kabul edildiğini, davada esas alınması gereken hususun tarafların defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi değil, tarafların geçerliliğini kabul ettikleri mutabakat olduğunu, davalının 9 Ekim 2024 tarihli dilekçesinde, geçerliliğini kabul ettiği mutabakatta yer alan ... USD'lik borç için, 14 Ağustos 2004 tarihli ... USD ve 31 Ağustos 2004 tarihli ... USD bedelli çekleri aldığını ve bu çekleri de mutabakata rağmen ve mutabakatın aksine takibine konu ettiğini ikrar ettiğini, davalı elindeki ... USD'lik iki adet çeki iade etmeyip, takibe koyduğu için müvekkilinin de doğal olarak ... USD'lik üçüncü bir çek de keşide ve teslim etmediğini, zira davalının zaten alacağından fazlasını takibe koymuş durumda olduğunu, davalının mutabakata aykırı davrandığını, hukuka aykırı ve haksız bir takip başlattığını beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükümde kötüniyet tazminatı koşullarının oluşmadığından bahisle talebin reddine karar verildiği belirtilmiş ise de, kötüniyet tazminatı koşullarının niçin oluşmadığının gerekçelendirilmediğini, gerekçe gösterilmeksizin talebin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kötüniyet tazminatının reddine ilişkin kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel yöntemlere ve oluşa uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, Yargıtay aşamasından geçerek kesinleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasındaki tespitler ve tarafların ticari defterlerine göre davacının davalıya borçlu olduğunun tespit edilip bu sebeple davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davada İİK 72 uyarınca tedbir kararı verilmediğinden, davalı lehine İİK 72/4 uyarınca tazminat verilmemesinde de bir isabetsizlik bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince ayrı ayrı alınması gerekli 615,40'ar TL maktu istinaf karar harçları peşin olarak alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Tarafların istinaf başvuruları nedeniyle yaptıkları yargılama masraflarının kendi üzerilerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin temyiz kesinlik sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...