T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2025/1391
KARAR NO\t\t: 2025/1742
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t(...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t (...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06/08/2025
NUMARASI\t\t: 2025/563 Esas - 2025/533 Karar
DAVACI\t\t: ... (T.C. NO:...) - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ \t\t: 30/07/2025
KARAR TARİHİ\t\t: 21/10/2025
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 27/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı, Ziraat Bankası A.Ş., keşide yeri Sakarya, keşide tarihi 30/07/2025, Çek No: ... olan 1.000.000,00 TL bedelli çekin cirantası olduğunu, ancak davacı, 27/03/2025 tarihinde, iş bu çeki ... isimli şahısa gönderilmek üzere ...Turizm'in otobüsüne teslim ettiğini; akabinde davacının göndermiş olduğu çek ... isimli şahsa ulaştığını ancak taraflarca anlaşılanın aksine çek davacıya gönderilmediğini, çekin 04/04/2025 tarihinde ... kargoya teslim edildiğini öğrendiğini ve çekin eline ulaşmasını bir müddet beklediğini, ancak çek davacıya ulaşmayınca, davacı ilgili kargo firmasına giderek kargonun olmadığını öğrendiğini belirterek çekin iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Açılan davanın REDDİNE ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mevcut otobüs teslim belgeleri, WhatsApp yazışmaları, kargo araştırma tutanakları çekin davacının iradesi dışında kaybolduğunu açıkça gösterdiğini, zayi edilen çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde davacı, çekin keşidecisi ve cirantaları bu durum karşısında mağdur olacaklarını, bu nedenle iş bu çek hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini akabinde yine iş bu çekin iptali için iş bu davanın ikamesi zarureti hâsıl olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/08/2025 Tarih - 2025/563 Esas - 2025/533 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; çek iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacının dava konusu çeki 27/03/2025 tarihinde ... isimli kişiye gönderilmek üzere ... Turizm'in otobüsüne teslim ettiğini, çekin ... isimli şahsa ulaştığını ancak taraflarca anlaşılanın aksine çek geri gönderilmediğini, çekin 04/04/2025 tarihinde ... kargoya teslim edildiğini öğrendiğini ve çekin eline ulaşmadığını ileri sürerek çekin iptalini talep ve dava etmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan 6102 sayılı TTK'nın 757-(1) maddesinde; \"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.\" hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.
6102 sayılı TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.
6102 sayılı TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 788-(1) hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir).
Eldeki olayda, davacının çeki elinden rızası ile çıkarıp zilyetliğini dava dışı ...'a devretmekle hamil sıfatı kalmamıştır. Daha sonra çekin tekrar kendisine gönderildiğini ve kargoda kaybolduğu ileri sürdüğüne göre, davacının çeklerin hâmili olduğunu ve elinde iken zayi olduğunu yaklaşık olarak ispat edemediğinin kabulü gerekmektedir. Yetkili hamil olmayan davacının eldeki davayı açmaya hakkı olmamakla aynı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya uygun olduğundan istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/10/2025
\t\t\t
...
*Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*