T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2023/1141 - Karar No:2025/1138
T.C.
\tANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1141
KARAR NO\t: 2025/1138
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10/05/2023
NUMARASI\t\t: 2020/156 E-2023/341 K
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 06/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 06/11/2025
\tEser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
\tDavacı: 03.06.2019 tarihinde ... Elektrik ile Eskişehir 5. Grupta, Alpu ilçesi Bozan köyü Enerji nakil hattı, Bozan sulama enerji nakil hattı, Söğütcük Yeşilyurt galvanizlı civatalı enerji nakil hatlarını yapmak üzere sözleşme imzaladığını, ... elektriğin sözleşmeyi 16.06.2019 tarihinde imzaladığını, 15.06.2019 tarihinde Eskişehir- Alpu ilçesi Bozan köyünde işlerini yapmak üzere şantiye kurduğunu, personelin SGK girişlerini yapmak için ... elektriğin Eskişehir’deki şantiye şefliğine müracaat ettiğini, görevli şantiye şefi ...’ın taşeronlara ait işçilerin SGK girişleri ... elektriğin bünyesinde olacağını, taşeronların ayrıca SGK'da iş yeri numarası almasına gerek yok diyerek işçi SGK girişlerini ancak 10 gün sonra 25.06.2019 tarihinde yaptıklarını, 10 gün bekletildiğini, ancak talep edilmesine rağmen montaj malzemelerini ve öncelikle direklerin verilmediğini, davalının ilk direk sevkiyatı 25.07.2019 tarihinde yaptığını, 30 gün bekletildiğini, eğer böyle gecikme olursa işçilerin SGK çıkışlarının yapılmasını istediğini, direkler gelecek diyerek işçi çıkışlarını da yapmadıklarını, Söğütcü-Yeşilyurt Enerji nakil hattının ise 09.08.2019 tarihinde sadece alt montaj demirlerinin 8 tonunun verilebildiğini, oysa toplam malzeme ağırlığının 55 ton olduğunu, bu hatta başlamak için de 54 gün bekletildiğini, bu hatta sonradan gelen malzemelerin de irsaliyelerinin ekli olduğunu, Bozan'da, Söğütcük'te ve diğer hatların tüm direk indirme, dağıtma, temel betonlarını atma, topograf çalışmasını da yaptığını, ancak bu alt yapı çalışmaları montaja girmediği için maddi harcamalarının ödenmediğini, Bozan köyünde, köylülerin enerji hatları ekili alanlara geldiği için tarlalarında çukur açmayı ve beton temel yapmayı engellediklerini, bu durumu davalı yetkililerine ve ... Elektrik dağıtım şirketi yetkililerine bildirdiğini, davalı ve ... yetkilileri bir tutanak düzenleyerek bu çalışmaları 15.08.2019 tarihine kadar durdurduklarını, yine Bozan köyü sulama birliği Eskişehir Valiliğine müracaat ederek yapılması gereken hattın güzergahının değiştirilmesini ... adlı şahsın istediğini ve hattın yapılmasını durdurmak için mahkemeye müracaat ettiğini, hattın yapımının durdurulduğunu, bu gelişmelerde haberdar olmadığı için bu hatta çukur açıp temel betonlarını attığını, direkleri dağıttığını, topograf çalışmaları yaptığını, bu hattın durdurulduğu söylenseydi bu işleri yapmayacağını, temel betonları atmayacağını, bütün bu mağduriyetlerini davalıya 02.11.2019 tarihli dilekçeyle bildirdiğini, ancak herhangi bir cevap verilmediğini, davalı şirketin malzeme verme yükümlülüğünü yerine getirmediği için maddi zararlarının belirlenmesi ve bir kısım borçlarını ödeyemediğinden dolayı ticari itibarının kaybı nedeni ile dava açma hakkının saklı olduğunu belirterek fazla hakları saklı olmak üzere 10.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\t\tDavalı vekili: Davacının dava dilekçesindeki talep kalemlerini açıklaması gerektiğini, davacı iddialarının gerçek dışı ve soyut olduğunu, taraflar arasında 12.06.2019 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, davacı işçilerinin SGK girişlerinin yapılabilmesi için gerekli olan belgelerin davacı tarafından müvekkiline iletilmediğini ve bu belgelerin davacı tarafça tedarik edilemediğini, bu sebeple işçilerin SGK nezdinde işe girişlerinin yapılamadığını, dolayısıyla gecikmenin davacıdan kaynaklandığını, bundan kaynaklı müvekkilinden zarar ziyan talebinin yersiz olduğunu, yine davacıya henüz yer teslimi yapılmadan çok önce davacının araç ve işçi tedarik etmesi ve bunlara ücret ödemesinin de basiretli bir tacir davranışı olmadığını, ayrıca bir kısım malzemenin gecikmesinin müvekkilinden kaynaklanmadığını, aksine müvekkili dışındaki iş sahibi ve arazi sahipleri gibi 3. kişilerden kaynaklandığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir gecikme olsa bile davacının 54 gün malzeme olmadan işçileri bekletmesi ve onlara ücret ödemesinin kendi ihmali olduğunu, dolayısıyla müvekkilinden talepte bulunamayacağını, sözleşmenin 4., 5. ve 8. maddesinde yer alan hükümler de nazara alındığında davacının taleplerinin sözleşmeye aykırı olduğunu, kaldı ki davacının sözleşme ile üstlendiği edimleri ayıplı ifa ettiğini, söz konusu ayıplı imalat sebebiyle müvekkili şirketin oluşan zarar ve ziyanı için alacak haklarını saklı tuttuklarını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının alacağının çıkması halinde müvekkili şirketin ayıplı imalat sebebiyle uğradığı zarar ve ziyanın da tespiti ile olası davacı alacağından takas ve mahsubunu talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİlk Derece Mahkemesince: Taraflar arasında 12/06/2019 tarihli Eskişehir 5. Grup Elektirik Tesis Yapım işi başlıklı sözleşmenin imzalandığı kabullerinde olup, davacı bir kısım iş bedelinin ödenmediği, davalının sözleşme gereği tedarik etmesi gereken malzemeyi zamanında temin edilmediğinden, kamulaştırmaların zamanında yapılmaması, çalışılacak mekandaki menfaat gruplarının tedbir ve durdurma kararları olduğundan zarara uğradığını belirtmekle maddi zararın oluşup oluşmadığı, ödenmeyen iş bedeli olup olmadığı ve miktarlarının uyuşmazlık konusu olduğu, 12/06/2019 tarihli taşeron sözleşmesine göre, yüklenicinin davalı şirket, taşeronun ise davacı olduğu, sözleşmenin 2. maddesinde Sözleşmenin konusu olarak taşeronun gerçekleştireceği iş birim fiyat tariflerinde yer alan hususları tamamlayacak nitelikte anahtar teslimi olup ana hatları ile AG-YG (OG) yeraltı kablolu şehir şebekesi, AG-YG (OG) havai hatlı şehir şebekesi, AG-YG (OG) havai hatlı köy şebekesi, enerji nakil hatları, kablo kanalı ve koblo montajı, aydınlatma şebekesi, trafo merkezleri dönüşümü, beton ve sac köşk montajı yapım iş olduğunun belirtildiği, \"Teklifin Yeterliliği\" başlıklı 4.maddesinde ; \" Taşeron, sözleşme konusu iş ve/veya işlere ait sözleşmeyi ve eklerini, şartnameleri, birim fiyat tariflerini, çizimleri, ön projeleri alt yükleniciden alarak okumuş ve incelemiş, inşaat sahalarını ve çevresini gözden geçirmiş, işlerin ifası/icrası için gerekli bilgiyi edindiğini, bu bilgiler doğrultusunda teklifine etki edebilecek olan her türlü olumlu/olumsuz etkenlere, bilumum konulara vakıf olduğunu, tüm bu hususları değerlendirerek sözleşmesi kapsamına dahil ettiğini, bu sözleşme ve eklerini imzalayarak kabul ve taahhüt etmiştir...\" hükmünü ,\"Sözleşmenin Yorumu\" başlıklı 5.maddesinde; “Taşeronun bu sözleşmeyi kabul edip imzalarken ve işbu sözleşme altındaki yükümlülüklerini yerine getirirken iyi niyetle hareket eden; bunu yaparken aynı iş sahasında faaliyet gösteren, yürürlükteki mevzuat hükümlerine uyan basiretli, deneyimli ve becerikli bir işletmeciden beklenebilecek düzeyde beceri, özen, ihtiyat ve ileri görüşlülüğü gösteren işletmeci gibi hareket ettiği ve edeceğini sözleşme konusu işi yapmaya muktedir olduğu öncelikle kabul edildiğinden sözleşme konusu işin ihtiva zanaat veya zanaatlarda mutat olan tabirlerin veya ifadelerin yanlış tefsir edilmesi gibi sebeplere sözleşme ve eklerinde herhangi bir değişikliğe müsaade edilmez….” , hükmünü içerdiği, \"Bildirimler, Muvakatlar, Onaylar, Belgeler ve Tespitler\" başlıklı 6.maddesinde bildirimlerin yazılı olarak yapılacağının belirtildiği, \"Sözleşmenin Tutarı” başlıklı 8.maddesinde; “…Taşeron hiçbir nedenle birim fiyatlarının değiştirilmesini ve sözleşme bedelinin artırılmasını isteyemez, Yüklenicinin işverene verdiği hakedişlerden dolayı taşeron herhangi bir hak iddia edemez…..” şeklinde hükmün bulunduğunun görüldüğü, dava, cevap, dosyaya mübrez deliller, yeminli tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle; davalı şirket kayıtlarında davacıya düzenlenen fatura, kesinti ve fazla ödeme işlemlerinden ötürü 138.155,86 TL tutarında alacak kaydının bulunduğu, davacı kayıtlarında davalı şirketten 27.012,71 TL alacak bakiyesinin bulunduğun, davalı şirketin ticari defterlerinde mevcut olan, ancak davacının 2019 dönemi ticari defterlerinin işletme hesabı esası olması sebebiyle kaydı mümkün olmayan, davalı şirket ödemeleri, davacı yanın düzenlediği hakediş faturalarındaki kesinti miktarlarından, davacı defterlerine kaydı mümkün olduğu halde kayıtlı olmayan davalı şirketin 2019 yılında davacıya düzenlediği satış faturalarından uyuşmazlığın kaynaklandığının anlaşıldığı, 04.06.1958 tarihli 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında hakimin davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve neticei taleplerle bağlı olduklarının belirtildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20/10/2020 tarih, 2020/14-249 Esas, 2020/795 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere tasarruf ilkesi (6100 sayılı HMK m. 24) ve taraflarca getirilme ilkesi ile (HMK m. 25) dava açıp açmama, açılan davanın konusunu belirleme, bu davayla ilgili vakıaların ve delillerin getirilmesi taraflara bırakılmış iken davanın yürütülmesi hakime bırakıldığı (HMK m. 32)., davanın açılmasının bir sonucu olarak, mahkemenin açılan davayı amaca ve kanuna uygun şekilde inceleyerek ve makul süre içinde kararını vererek sonuçlandırması gerektiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hukukumuzda yargılamanın daha düzenli yürütülmesi, tarafların iddia ve savunmalarının ve bunlara ilişkin delillerin tam olarak belirlenmesi ve delillerin toplanması, gereksiz tahkikat işlemlerinin önüne geçilmesi, tahkikata tüm hazırlık işlemlerinin yapılarak, tahkikatın gerektirdiği gibi kısa sürede tamamlanması amacıyla özellikle yargılamanın başında verilen kararların sonraya ertelenmemesi için ön inceleme aşamasının kabul edilmiş olduğunu, taşeron sözleşmesinin \"Sözleşmenin Yorumu\" başlıklı 5.maddesinde; “Taşeronun bu sözleşmeyi kabul edip imzalarken ve işbu sözleşme altındaki yükümlülüklerini yerine getirirken iyi niyetle hareket eden; bunu yaparken aynı iş sahasında faaliyet gösteren, yürürlükteki mevzuat hükümlerine uyan basiretli, deneyimli ve becerikli bir işletmeciden beklenebilecek düzeyde beceri, özen, ihtiyat ve ileri görüşlülüğü gösteren işletmeci gibi hareket ettiği ve edeceğini sözleşme konusu işi yapmaya muktedir olduğu öncelikle kabul edildiği, \"Sözleşmenin Tutarı” başlıklı 8.maddesinde; “…Taşeron hiçbir nedenle birim fiyatlarının değiştirilmesini ve sözleşme bedelinin artırılmasını isteyemez, Yüklenicinin işverene verdiği hakedişlerden dolayı taşeron herhangi bir hak iddia edemez\" şeklinde belirtildiğinin görüldüğü, TBK'daki 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğu, yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışının esas alınacağı, yüklenici, basiretli bir tacir ve iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorunda olduğu, aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanacağı ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulacağı, davacı yüklenici tarafından yapılan işlerin neler olduğunun, sözleşmelerde yazılı olan işlerin hangilerinin davacı yüklenici süresinde tarafından yapıldığına ilişkin delillerin ibraz olunmadığı, mübrez taşeron sözleşmesi ve TBK. m.471 gereğince işin teslim süresinin uzamasına ilişkin olarak davacı kendi edimini yerine getirmeyen kişinin başkasının edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğinden mevcut delil durumuna göre davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin Bozan köyünde 15 Haziran 2019 tarihinde işe başlamak üzere 1 adet kepçe, 1 adet vinç ve 9 işçiyi ( ...) hazır ettiğini, hazır edilen işçilerin sigorta girişlerini yaptığı, 15 Haziran 2019 tarihinde müvekkili ve ekibi işe başladıktan sonra dikilecek olan beton direkler teslim edilmediği için işçiler ve iş makinelerinin günlerce boş kaldığını, bu süre zarfında Bozan köylüleri, elektrik direkleri ve hatları dikilmesi sırasında ekili alanlarının büyük zarar göreceğini beyan ederek Bozan Sulama Birliği aracılığıyla Eskişehir Valiliği'ne şikayette bulunup mahsullerinin kaldırılmasından sonra enerji nakil hattının yapılması konusunda talepte bulunduklarını, direk noktalarının ekili araziye ve damlama sulama sistemlerine denk gelmesi ve bu durumdan çiftçilerin büyük maddi zarara uğramasından ötürü Bozan Köy Muhtarlığı'nda köylülerin ve ... yetkililerinin katılımı ile yapılan toplantıda işin durdurulmasına karar verilmesi ve işin 15.08.2019 tarihi itibariyle başlamasına ilişkin ... Şirketi ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında tutanak düzenlenmiş olduğunu, Bozan Köyü'nde ekili alanlara girilemediği için 1 adet kepçe, 1 adet vinç ve 6 işçinin 40 gün bekletildiğini, Bozan Sulama Enerji Hat güzergahının değiştirilmesi için ... adlı şahısın dava açtığını ve bu hattın mahkeme kararıyla durdurulduğunu, ancak bu kararın müvekkiline bildirilmediğini, Bozan Sulama Enerji Nakil Hattı'nda davacının yaptırdığı topoğraf çalışmalarında köylüler tarafından topoğrafta çakılan kazıkların sökülüp atılması üzerine 4 defa topoğraf getirildiğini, Söğütcük /Yeşilyurt Enerji Nakil Hattı galvanizli civatalı hat olduğunu, direklerin montajı için önce alt montaj parça demirlerinin gelmesi gerekirken üst montaj malzemeleri geldiği için alt montaj yapımının 5 gün geç başladığını, dosyadaki irsaliyeden de malzemelerin 09.08.2018 tarihinde getirildiğinin belli olduğunu, Söğütcük /Yeşilyurt Enerji Nakil Hattı'nın üst montaj malzemesinin 26.08.2019 tarihinde gelmesi nedeniyle 10 gün malzeme eksikliğinden dolayı çalışmanın durdurulduğunu, 21 Eylül 2019 tarihinde üst montaj bitirilip 5 günde de 49 direk arası iletken çekildikten sonra 26 Eylül 2019 tarihinden itibaren eksik olan izalatör hırdavatın ikaz topları, civata vs. malzeme eksikliğinden dolayı 19 gün çalışılmadığını ve 9 işçi, 1 kepçe ile 1 vinçin bekletildiğini, sonuçta enerji hatlarının durdurulması ve ... A.Ş. tarafından malzemelerin müvekkile geç teslimi nedeniyle müvekkilinin beraberinde çalışan 9 işçi, 1 adet vinç, 1 adet kepçenin 59 gün bekletildiğini, bu süreçteki masraflar ve giderlerin müvekkili tarafından ödendiğini, davalı yetkilileri ile bu durum konuşulduğunda müvekkilinin mağduriyetinin giderileceğinin söylendiğini, ancak giderilmediğini, müvekkilinin Yeşilyurt mahallesine 79 adet alçak gerilim direği, merkez güney mahallesine 79 direk, Kireç Köyüne 111 direk dikme işini tamamladığını, bu durumda kararda belirtilen \"davacı kendi edimini yerine getirmeyen kişinin başkasının edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğinden\" gerekçesinin olayla örtüşmediğini, 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda: \"Dosya ve Eklerinde yer alan diğer belgeler üzerinde sözleşme içerikleri ve teknik yönden yapılan diğer incelemeler neticesinde; yukarıdaki bölümde talep ettiğimiz belgelerin dosyaya dahil edilmesi halinde davacı taleplerine ilişkin bir değerlendirme ve hesaplama yapılabileceği\"nin belirtildiğini, 10.05.2023 tarihli duruşmada bu husus belirtilerek eksiklerin tamamlanmasını talep ettiklerini, mahkemece bilirkişi raporunda açıkça belirtilen husus ve bu doğrultudaki talepleri dikkate alınmadan davanın reddine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tMahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle gecikmenin davalıdan kaynaklandığı ve gecikilen sürede zarara uğranıldığı iddiasının usul ve yasaya uygun delillerle kanıtlanamamış olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği başvuru harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 06.11.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. \t\t
Başkan ... Üye ...\t Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır