T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2025/68 Esas
KARAR NO\t:2025/715
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/10/2019
KARAR TARİHİ:30/10/2025
....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı 12/11/2024 tarihli görevsizlik kararı sonrası , mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı bir şirket tarafından davacı şirkete kesilen 32.750,00 TL'lik çek için zayi davasının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ikame edildiğini, tedbir kararı alındığını ancak çekin davalı ... tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2019/... takip sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve toplam 44.193,76 TLnin icra baskısı altında ödendiğini, davalı şahsın kötü niyetli olarak çeki ele geçirip, davacı adına icra takibi başlattığını, davacının davalıya böyle bir borcu ve taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, ciro silsilesinde davalılardan ... ile hiçbir ticari ilişkileri olmadığını, davacı işletmenin otel olması nedeniyle ayrıca banka hesabına konulan blokeden dolayı icra müdürlüğüne ödenen toplam 44.193,76-TL'nin ödeme gününden itibaren avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;, ... Bankası'nın 26/06/2019 keşide tarihli 32.750,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekinin diğer davalı tarafından verildiğini, çekin ödeme günü geldiğinde çekin bankaya ibraz edildiğini ancak müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, bu nedenle ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığını ve borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, icra takibinin ardından icra dosyasına ödeme yapılmak suretiyle borcun ödendiğini ve dosyanın infazen kapatıldığını davalının çeki iktisap ederken kötü niyeti ve ağır kusuru bulunmadığını, davalının iyi niyetli 3. şahıs olduğunu, uyuşmazlık konusu çeki, alacağının karşılığı olarak diğer davalıdan aldığını, davalının kötü niyeti ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, TAHKİKAT VE GEREKÇE :
Dava, icra dosyasına ödenen borcun icra baskısı altında ödendiğinden iadesi istemine ilişkindir.
01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre; '' MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.\"
28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik TTK 'nın 5/A maddesinde'' Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.'' düzenlemesi yer almakta olup 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle yapılan değişiklik 01.09.2023 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile “ Şu kadar ki dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi hükmü saklıdır.
'' hükmünün ve 18/A maddesinde;
(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' hükümlerinin cari olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Davacının taleplerinin incelenmesinde; mahkememizde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, dava dilekçesi ekinde bu başvurunun yapıldığına dair bir delil bulunmaması nedeniyle mahkememizin 17.06.2025 tarihli ilk duruşma zaptının 1 numaralı ara kararı ile birlikte birlikte davacı vekiline, arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış tasdikli suretinin sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği, aksi halde davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 yollamasıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesindeki dava şartı yokluğundan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddedileceğinin ihtar edildiği, verilen kesin sürede son zaptın sunulmadığı gibi davacı tarafça istirdat istemlerinde arabuluculuk dava şartının 7445 sayılı kanun ile 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girdiğinin beyan edildiği, ancak 7445 sayılı kanun öncesinde 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren TTK 5/A maddesi ile zaten konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinin arabuluculuğa tabi hale geldiği, dava dilekçesinde netice-i talepte açıkça davalılardan bir bedelin tahsilinin talep edildiği, davanın görevsiz mahkemede 01.01.2019 tarihinden sonra 11.10.2019 tarihinde açıldığı, bu durumda eldeki davanın zorunlu olarak arabuluculuğa tabi olduğu, 7445 sayılı kanun ile 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere kanuna eklenen istirdat davaları ibaresinin; çek, bono gibi parasal bir değer içeren şeyin aynen iadesine yönelik istirdat davalarını kanuna eklemiş olduğu, yoksa konusu doğrudan paranın istirdatı ve tahsili olan taleplerin zaten daha önce 01.01.2019 tarihinde zorunlu arabuluculuğa tabi hale geldiği, İstanbul BAM 9. H. D' nin 2023/1179 esas ve 2023/1309 Karar sayılı ilamında''.. 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurup anlaşamama tutanağının aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olduğu halde davanın arabulucuya başvuru yapılmadan doğrudan açılmış olmasına, davacı dava tarihinden sonra arabulucuya başvurmuş olsa dahi zorunlu dava şartı olan \"arabulucuya başvuru\" koşulunun tamamlanabilir dava şartı olmamasına göre İlk Derece Mahkemesince davalı Sigorta Şirketi yönünden zorunlu dava şartı arabuluculuk koşulu yerine getirilmediğinden usulden red kararı verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur....\" gerekçesi ile karar verilmiştir.'' şeklinde belirtildiği üzere arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı, yine HMK 115/3 maddesinde '' Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.'' hükmünün bulunduğu, bu kapsamda yapılan incelemede öncelikle mahkememizce esasa girilmeden önce anılan usul eksikliğinin ilk celse farkedildiği, kaldı ki İstanbul BAM 13. H.D nin 2022/1035 Esas ve 2022/1599 Karar sayılı ilamında ''.. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğine dair emredici ve özel nitelikteki düzenlemesi karşısında, genel nitelikteki HMK m.115/2-2.cümle ve 115/3 maddelerinin uygulanma olanağı yoktur. Ticaret mahkemelerine görevsizlik kararı ile gönderilen hukuki uyuşmazlıklar bakımından sonradan arabuluculuk dava şartının tamamlanmasını mümkün kılan bir yasal düzenleme de mevcut değildir. Bu nedenle mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. '' denilmek suretiyle belirtildiği üzere genel hüküm niteliğindeki HMK 115. maddesinin somut olayda uygula imkanı bulunmadığı, yine İstanbul BAM 53. HD nin 2024/1659 esas ve 2025/22 karar sayılı ilamında; mahkememiz dosyasında olduğu gibi görevsiz mahkemede haciz tehdidi altında ödenen bedelin istirdatına ilişkin davanın 28.07.2023 tarihinde ( 7445 sayılı kanununla gelen değişiklik öncesinde) açıldığı, görevsizlik kararı sonrasında yargılamaya devam eden Ticaret Mahkemesince derdest istirdat davasında arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verildiği ve anılan BAM ilamı ile de bu kararın kesinleştiği anlaşılmakla, davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın, 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. maddesi ile 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 754,72-TL peşin harçtan 615,40-TL‘nin mahsubu ile fazla yatan 139,32-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Taraflarca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Göre hesaplanan 30.000-TL ücret-i vekaletin davacıdan tahsili ile anılan davalıya verilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.30/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır