T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/156 Esas
KARAR NO\t: 2025/1325 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/10/2023
NUMARASI\t: 2019/306 E. - 2023/678 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin keşidecisi İstanbul... Cam İşleme Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi olan...Bankası A.Ş. Tahtakale/İstanbul Şubesi'nden verilme ... IBAN nolu hesaba ait, ... seri numaralı, 15.03.2019 tarihli, 82.000,00 TL bedelli çek ile ya da çekteki hiçbir özel / tüzel kişi ile hiç bir ilgisinin bulunmadığını, söz konusu çekin arkasındaki davacı ... Ltd. Şti.'ye aitmiş gibi görünen kaşenin sahte bir kaşe olup, davacı şirketçe hiçbir zaman kullanılmamış ve kullanılandan farklı olarak sahte biçimde yaptırılmış bir kaşe olduğunu, sahte kaşenin üzerinde yer alan imza ile çekin önünde yer alan yazıların da davacı şirket yetkililerine ait olmadığını, sahte olduğunu, yine kaşeden önce ya da sonra yer alan cirantaların hiçbirisinin de davacı şirket tarafından tanınmadığını, aralarında ticari ilişkinin de bulunmadığını, bahse konu çekin kötüniyetli üçüncü şahıslarca ele geçirilmiş olduğu ve davacı müşteki şirket adına gerçeğinden farklı olarak yaptırılmış sahte bir kaşe kullanılarak sahte imza atılarak tedavüle sokulmaya çalışılarak haksız kazanç elde etme çabasına girişildiğini, bu hususta Cumhuriyet başsavcılığına 2019/57664 soruşturma sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, davacının söz konusu çekten ötürü hiç kimseye borcunun bulunmadığını, davacının 1965 yılından bu yana ...'nin de bayisi olduğunu, saygın ve ne resmi ne de özel kurumlara takipli borcu olmayan bir şirket olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranmayan ve çeki teslim almadan önce hiçbir şekilde keşideci ile ya da davacı şirket ile irtibat kurup teyit almaksızın çeki teslim alan davalı şirketin ağır kusurlu olduğunu, arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu, ancak anlaşmanın sağlanamadığını, söz konusu çekin organize biçimde suça konu edildiğini belirterek, İstanbul... Cam İşleme Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi olan...Bankası A.Ş. Tahtakale/İstanbul Şubesi'nden verilme ... IBAN nolu hesaba ait, ... seri numaralı, 15.03.2019 tarihli 82.000,00 TL bedelli, sanki davacı şirket lehine düzenlenmiş gibi ön sayfasına davacı şirket unvanının yazıldığı, arka sayfasına ise davacı şirkete aitmiş gibi görünen sahte kaşe ve sahte imza ile sahte ciro yapılmış olan çek sebebiyle her türlü tazminat, istirdat ve fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesinde verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar ödenmelerini, bankaya ibrazını, icra takibine, ihtiyati haciz başvurusuna konu edilmesini engelleyecek mahiyette ihtiyati tedbir karar verilmesine, İstanbul 2. ATM'nin 2019/549 D.iş sayılı dosyasında verilen ödemeden men kararı verilmesi taleplerinin ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi bakımından takibin durdurulması taleplerinin kabulüne dair ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...ve İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının çek iadesi isteminin zamanaşımına uğradığını, iş bu davanın yetkili mahkemede açılmadığından yetki itirazında bulunduklarını, davalı şirketin yerleşim yeri merkezinin Gebze / Kocaeli olduğunu, Gebze Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı taraf ile davalı şirket arasında herhangi bir ticari ilişki ve yetki sözleşmesinin bulunmadığını, dava konusu çekin davalı şirketin uhdesinde olmadığından hukuki imkansızlık ve husumet itirazında bulunduklarını, çekin şirketin ticari mal satımı karşılığında çek üzerinde davalı şirketten önce cirosu bulunan müşterisinden ticari satımdan kaynaklanan alacağını tahsil amacıyla alındığını, çekin davalı şirketin ... Bankası Gebze şubesi ... (BCH) Kredi Hesabına teminat olarak verildiğini, davalı şirketin bu davada iyi niyetli 3.kişi olduğunu, TTK'nın 790. maddesi gereğince yetkili hamil konumunda olduğunu, bu sebeplerle iş bu yargılama sonucunda davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, davaya konu çekin son olarak ... Bankası Gebze Şubesi'nden davalı şirkete 29/01/2019 tarihinde iade edildiğini, davalı şirket tarafından da hammadde almak amacıyla tedarikçisi ... Kimya Otom. San. Ve Dış. Tic. A.Ş.'ye 30/01/2019 tarihinde ciro edilerek teslim edildiğini, bu tarihten itibaren çekin davalı uhdesinde olmadığını, tasarruf yetkisinin kalmadığını belirterek, davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.
DAVANIN İHBARI: Davalı... Yalıtım şirketi vekili tarafından davanın ... Kimya Otomotiv San.ve Dış Ticaret A.Ş.'ye ihbarı talebi üzerine dava ilgili şirkete ihbar edilmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi 24/10/2023 tarihli 2019/306E. - 2023/678 K. sayılı kararıyla; \"...Dava konusu ... Bankası Tahtakale Şubesi'ne ait 15.03.2019 keşide tarihli, ... seri nolu, lehtarı ... Züccaciye Paz. San. Tic. Ltd. Şti olan, 82.000- TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ... ve ...'nin eli ürünü olmadığı grafolog bilirkişi raporuyla tespit edilmekle imza defi herkese karşı ileri sürülebileceğinden ve mutlak defi olduğundan davacının dava konusu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının dava konusu ...Bankası Tahtakale Şubesi'ne ait 15.03.2019 keşide tarihli, ... seri nolu 82.000- TL'lik çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitine…\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ...ve İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, çekin ticari satımdan kaynaklanan alacağına karşılık diğer davalı Yasa Yalıtım firmasından alındığını,Müvekkilinin gerekli araştırma ve soruşturmayı yaparak çeki aldığını, ... Bankası Gebze Şubesi'nde bulunan ... (BCH) kredi hesabına teminat olarak verildiğini,
Dava konusu çekin halen müvekkilinin uhdesinde olmadığını, ihbar olunan ... Kimya şirketine 30/01/2019 tarihinde ciro edilerek teslim edildiğini, buna rağmen Mahkemenin husumet itirazları konusunda bir değerlendirme yapmadığını, çekin halen Gebze C. Başsavcılığı'nın 2018/163149 Sor. numaralı dosyasında olması nedeniyle çek üzerinde tasarruf kabiliyeti bulunmadığını,Davacının müvekkilinin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispatlaması gerektiğini, Müvekkili şirketin iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğunu, çek hamili olarak aleyhine yargılama giderine ve vekalet cüretine hükmedilemeyeceğini belirterek, arz ve izah olunan nedenlerle ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle, yerel mahkeme kararının bozulmasına, davanın tümden reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Tahtakale Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 15/03/2019 tarihli, 82.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının davacı ... Züccaciye Ma. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti., keşidecinin İstanbul .... Cam İşl. San. Ve A.Ş. Olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Züccaciye Ma. Paz. Ve Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi ile ...ve İnşaat Sanayi Dış Tic. Nakliyat Limitet Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, bankaya ibraz edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkemece Grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 28/08/2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; davaya konu çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ... ve ...'nin eli ürünü olmadıkları kanaatine varıldığına dair görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Gebze C. Başsavcılığı'nın 2018/163149 Sor. numaralı dosyasının örneği incelendiğinde; davacı şirketin şikayeti üzerine ... İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi yetkilisi ..., ...Ve İnş. San. Dış Tic. Nak. Ltd. Şti. yetkilileri ... ve ..., ..., İstanbul... Cam İşleme San. Ve Tic. A.Ş., yetkilisi ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan soruşturma başlatıldığı tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava; 82.000,00 TL bedelli çekteki lehtar cirosundaki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ...ve İnşaat Sanayi Dış Tic. Nakliyat Limitet Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Alınan bilirkişi raporu ile davaya konu çek üzerinde davacı şirkete atfen atılan imzanın davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığına dair görüş bildirildiği, çekin keşide tarihinden öncesi ve sonrasına ait davacı şirket yetkililerinin imza asıllarının bulunduğu yeterli sayıda belge aslının incelendiği, raporun denetime uygun olduğu tespit edilmiştir.İmzanın sahteliği herkese karşı ileri sürülebileceğinden, davalının kötüniyetli olduğunun ispatlanmasına gerek yoktur.Ayrıca davalının çekin hamili sıfatıyla ... Bankası Gebze Şubesi’ne çeki teminat olarak verdiğinden, çek üzerinde cirosu bulunduğundan ve davacı çek istirdatı talebinde bulunmadığından davalı ...ve İnşaat Sanayi Dış Tic. Nakliyat Limitet Şirketi vekilinin husumet itirazı da yerinde değildir.İncelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ...ve İnşaat Sanayi Dış Tic. Nakliyat Limited Şirketi vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ...ve İnşaat Sanayi Dış Tic. Nakliyat Limited Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 5.601,42 TL nispi harçtan, peşin alınan 1.400,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.200,92 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 23/10/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.