T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1205
KARAR NO \t: 2025/1207
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ....
ÜYE\t\t:....
ÜYE\t\t: ....
KATİP\t\t: ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 29/05/2024
NUMARASI\t\t: 2022/1073 2024/646
DAVACILAR\t\t: ....\t
VEKİLİ\t\t: ....\t
DAVALI\t\t: ....
VEKİLİ\t\t: ....\t\t
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka ile davacı .... arasında 19/06/2014 tarihli 12.000.000,00TL bedelli Kredi Çerçeve Sözleşmesi, 02/02/2016 Tarihli 20.000.000,00TL bedelli Kredi Çerçeve Sözleşmesi, 12/09/2019 tarihli 30.000.000,00 TL bedelli Kredi Çerçeve Sözleşmesi imzalanmış ve sözleşmeler Çerçevesinde .... 12.09.2019 tarihinde 6.000.000,00 TL kredi kullandığını, kredilere teminat olarak 16.000.000,00 TL. Kendisine ait taşınmaz ipoteği, üçüncü şahıslara ait 1.000.000,00 TL, 1.000.000,00 TL, 720.000,00 TL taşınmaz ipoteği olmak üzere toplam 18.720.000,00 TL bedelli taşınmaz ipoteği verildiğini, yine kredilerin teminatı olarak alacaklı bankaya teminat ve tahsil amacıyla 39 adet toplam 2.236.039,85 TL bedelli müşteri çekleri verildiğini, yine kredinin teminatı olarak 12.09.2019 tarihli kredi Sözleşmesi ile birlikte 30.000.000,00 TL teminat senedi verildiğini, teminat için verilen bu munzam senedin 12.09.2021 tarihinde müvekkil şirkete keşide ettirildiğini, şirketin ortakları .... da aval verenler olarak imzalattırıldığını, ancak kullanılan kredi 6.000.000,00 TL olduğunu, kredilerin geri ödemesi aksayınca davacı şirketin konkordato başvurusu yaptığını, davalı bankaca kredi hesapları kat edilerek ihtarname ile kredi borçlusu firma ve kefillerine hesap kat tarihi olan 21/10/2019 tarihi itibariyle 19.364.582,38 TL nakit ve 126.866,07 TL gayrinakit borç bakiyesinin faiz ve ferileriyle birlikte ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren bir gün içerisinde ödenmesi hususu ihtar edildiğini ve davalı banka tarafından müvekkiller aleyhine kredi alacağının tahsili için teminat olarak verilen bono dayanak gösterilerek kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, aynı kredi alacağı için tekrar müvekkilleri aleyhine alacaklı banka tarafından Samsun İcra Dairesi Dosya No:.... Esas Sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalı bankanın Samsun İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyada ayrıca talep ettiği 19.313.707,00 TL bonodan kaynaklanan alacağını konkordato dosyasına bildirmediğini, mükerrer olduğundan bildirilmediğini beyanla, davalı bankanın ipotek limitinin 16.000.000,00 TL olduğunu ve rehinli alacağına işletebileceği faiz de dahil olmak üzere 16.000.000,00 TL dışında imtiyazlı olarak da başkaca faiz talebinin ve faiz alacağının olamayacağının tespitine, davalı banka mükerrer olarak aynı kredi borcunun tahsili için başlatmış olduğu Samsun İcra Müdürlüğü..... E.sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu takibi dosyasından taşınmaz satışları yaparak 24.02.2021 tarihinde 85.351,00 TL ve 17.08.2021 tarihinde 635.000,00 TL tahsilat yaptığından ve toplam 720.351,00 TL olan bu tahsilatların konkordato projesi ile yapılandırılan1.495.893,14 TL adi alacak hesabından mahsup edilmesi gerektiğinin tespitine, bu mahsup işlemi ile birlikte davalı bankanın konkordato projesi ile yapılandırılan adi alacağının 1.495.893,14 TL - 720.351,00 TL = 775,542,14 TL adi alacağının olduğunun tespitine, üçüncü şahıs ipoteklerinin de konkordato projesinde adi alacak olarak değerlendirildiği ve konkordato dosyasında 1.495.893,14 TL adi alacak tespiti yapılmış olduğundan ve bu alacaktan bankaca tahsil edilmiş olan 720.351,00 TL'nin mahsubu ile bakiye adi alacak miktarının 775.542,14 TL olduğunun tespitine, 2.720.000,00 TL ipoteğin bu miktarda boşta kaldığının tespitine, Samsun İcra Müdürlüğü .... E. Sayılı Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan takibin de, Samsun İcra Müdürlüğü.... E. Sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takibin de aynı kredi borcunun tahsili için başlatılmış takipler olduğunun ve alacaklı bankaya 16.000.000,00 TL ipotek bedeli ödendiğinde adi alacak olarak konkordato projesi kapsamında ödenecek olan toplam 775.542,14 TL dışında başkaca borcunun ve bankanın başkaca alacağının olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili 26/10/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü 1 yıllık sürenin başlangıç tarihi, takipte takip konusu borcu doğrudan alacaklıya ya da icra dairesi veznesine veya haciz sonucu ödendiği tarihten itibaren işlemeye başlandığını, davacı vekilince sunulan vekaletname de yalnızca davacı .... firmasına ilişkin vekalet söz konusu olup,avalistler yönünden herhangi bir vekaletname sunulmadığını, takibin iptali emraleri yönünden sunulan itiraz ve taleplere ilişkin olarak derdestlik itirazları olduğunu, konkordato dosyasında davacı olarak yer alan davacılardan konkordato başvurusu kabul edilen tek davacı.... firması olduğunu, avalistler yönünden böyle bir durumun söz konusu olmadığını, TTK İlgili hükümlerinde bono üzerinde yazılan tüm avalistlerin arasında zorunlu takip arkadaşlığı olduğunu, müvekkiline ipotekli ''Samsun İli, Tekkeköy İlçesi, Tekkeköy mah, .... ada ... parsel,10787,50 m2 arsa olan taşınmaz''ın 07/09/2022 tarihinde İİK madde 307 dayanak gösterilerek, borçlunun rızasıyla satışı/devri gerçekleştirildiğini ve 16.000.000,00TL ipotek alacaklarının tamamı samsun icra müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasına yatırılmış olup müvekkilinin alacağından borçluca ödenmesi lazım gelen tahsil harcı kesilerek 14.952.000,00TL reddiyat işleminin yapıldığını, tahsil harcının borçluya ait olduğunu, borçlu tarafça her ne kadar rehin tutarı icra dosyasına yatırılmış ise de, rehin bedelinin tamamı müvekkil bankaya ulaşmadığından, tasdik projesine konu edilen 1.495.893,14 TL alacağımıza ilaveten 1.048.000,00 TL alacakları oluştuğunu, mahkememizin .... Esas sayılı dosyasından konkordatonun feshi talepli dava açıldığının, davacının amacının işbu davayı uzatmak olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından davacıların Samsun İcra Dairesinin .... Takip dosyasında 1.994.039,85 TL ile borçlu olmadığının tespitine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf başvuru talebinde bulunan davalı vekili dilekçesinde özetle, borçlu tarafından kredi borcuna mahsuben müvekkili bankaya temlik ve ciro edilen ve harici olarak tahsilatı gerçekleşen tüm çeklerin Samsun İflas Müdürlüğü'nün .... iflas sayılı dosyasına bildirilmiş olduğunu, davacı borçlunun huzurdaki davayı açmasında hukuki yararının olmadığını, alacaklı müvekkili bankanın söz konusu tahsilatları borca mahsup etmemesi gibi bir durumun söz konusu dahi olamazken borçlu tarafından açılan bu davada gerek dava şartı olan hukuki yarar yokluğu gerekse dürüstlük kuralına aykırılığın söz konusu olduğunu, müvekkili banka kayıtlarında yapılan tüm tahsilatların eksiksiz olarak mevcut olduğunu, ihtilaf konusu olmayan borç bakiyesine karşı açılan dava hukuki karar yokluğundan dolayı usulden red edilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER \t\t:
Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece; \"Davacıların Samsun İcra Dairesinin .... Takip dosyasında 1.994.039,85 TL ile BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,\" dair verilen karar davalı tarafından istinaf edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; mahkemece, Davacıların Samsun İcra Dairesinin .... Takip dosyasında 1.994.039,85 TL ile BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE karar verilmiş ise de, Samsun İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyasındaki takip tarihinin 21/10/2019 tarihi olduğu, bilirkişi raporunda belirtilen 35 adet çek bedelinin takip tarihinden sonra ödendiği, dolayısı ile kararda belirtilen 1.994.039,85 TL'nin icra takibinden önce ödenmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca, davacı şirketin açtığı Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında görülen konkordato projesinin tasdikine ilişkin davada 19/08/2021 tarihli ara kararının 3. sayfasında \"banka tarafından çek ve senetler nedeniyle toplam 1.994.039,85 TL tahsilat yapıldığının\" belirtilmesine, davalı vekilinin 05/01/2024 tarihli dilekçesinde, yapılan bu tahsilatların Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında değerlendirilmesi gerektiğini savunmasına rağmen, icra takibinden sonra yapılan 1.994.039,85 TL tahsilatın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında dikkate alınıp alınmadığının, davacı tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığının gerekçeli kararda tartışılmaması isabetsizdir. Yine, Islah tarihi olan 04/10/2023 tarihi itibari ile davacılardan ...'nin iflasına karar verilmiş olması nedeniyle, temsil yetkisi iflas idaresine geçmiş olduğundan, davacılar vekili ...'ın , davacı ...'nin açısından sunduğu ıslah dilekçesinin geçerliliğinin de değerlendirilmemesi isabetsizdir.
O halde mahkemece, Samsun İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyasının takip tarihinden sonra yapılan 1.994.039,85 TL tahsilatın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında dikkate alınıp alınmadığının, davacı tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, ıslah tarihi olan 04/10/2023 tarihi itibari ile davacılardan ...'nin iflasına karar verilmiş olması nedeniyle, temsil yetkisi iflas idaresine geçmiş olduğundan, davacılar vekili ....'ın, davacı ...'nin açısından sunduğu ıslah dilekçesinin geçerliliğinin değerlendirmesi yapılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM \t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile;
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas,.... Karar sayılı ve 29/05/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
Dosyanın yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine iadesine,
2.İstinafa başvuran davalı tarafça yatırılan 34.077,60 TL istinaf karar harcının talep halinde başvurana iadesine,
Dair, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/06/2025
....
Başkan
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Katip
....
¸e-imza
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 30/06/2025
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!