T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/91 Esas
KARAR NO\t: 2025/1319 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/09/2023
NUMARASI\t: 2023/41 E. - 2023/554 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının alacaklı sıfatıyla takas odasına sunduğu keşidecisi müvekkili ... ve lehtarı müvekkili ... olan ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 14.01.2023 vade tarihli, ... numaralı, 450.000,00 TL'lik çek ve ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 21.01.2023 vade tarihli, ... numaralı, 450.000,00 TL'lik çekten mütevellit toplam 900.000,00 TL'lik 2 adet çekin arka yüzündeki müvekkiline ait gözüken kaşe ve ciro imzanın müvekkili lehtar şirkete ait olmadığını, çekin kargoda çalındığını, bunun üzerine Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/830 Esas sayılı iptal davası açılıp tedbir kararı alındığını, çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, davalıdan önceki cirantaların cirosunun sahte olduğunu, tabela şirketleri olduğunu, davalının kötü niyetle çeki ciro ile aldığını beyanla, ihtiyati tedbir kararı verilerek, lehtar şirket ve keşideci olan davacılar yönünden arada hiç bir hukuki ticari ilişki olmayışı nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine ve çekin iptaline karar verilmesini, çekin henüz takibe konu edilmediği, takas odasından edinilen bilgiye göre davalının çeki takasa verdiklerini beyan ettiği, imza asıllarını havi belgeler ve karakol tutanağı vs. değerlendirilerek İİK 72/2 ve ilgili hükümlerince takdir olunacak teminat karşılığında icraya konulması halinde takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ...'nin dava konusu çeklerin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava konusu çekin keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan ... Şirketi'ne verildiğini, davacının dava konusu çekleri keşide edip çekin lehtarına verildiğini beyan ettiğini, hem çekteki imzasını, hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle çeklerin keşidecisi olan davacının dava konusu çeklerden ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, çeklerdeki imzanın çekin lehtarı olan ... şirketi yetkilisine ait olmadığının iddia edildiğini, çekteki lehtar imzasının sahte olmasının TTK'nın 677. maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, çeklerin ... Şirketi elinde kaybolmuş olmasının ve bu şirketin çekin iptali için dava açmış olmasının, davaya taraf olmayan müvekkilini bağlamadığını ve davacıyı borçtan kurtaran bir sebep olmadığını, çekte ödeme yasağı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediğini, müvekkilinin kötüniyetli olduğunu göstermediğini, davaya konu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, TTK'nın 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin kayıp olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, şahsi bir defi ileri sürmeyen ve çekteki imzasına itiraz etmeyen davacı ...'nin dava konusu çeklerden ötürü müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, davanın bu davacı yönünden reddi gerektiğini, davacı ...'ın takibe konu çekte lehtar, dava dışı ... Şirketi'nin ise davacıdan sonraki ciranta olduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından ... Tekstil Şirketi'ne verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesini talep ettiklerini, davacının çekin kaybolduğunu iddia ettiğini, çekin nerede ve nasıl kaybolduğuna yönelik hiçbir bilgi vermediğini, iddiasını haklı gösteren bir kanıtının olmadığını, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi müvekkili aleyhine tazminata mahkum edilmesine yasal olanak bulunmadığını, dava konusu çekin müvekkiline ciro yoluyla geçtiğini ve davacı ile müvekkili arasında başka cirantalar bulunduğunu, müvekkilinin çeki davacıdan almadığını, çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespit edilse dahi müvekkilinin tazminatla sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını beyanla, davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH: Davacılar vekili dosyaya sunduğu 01/03/2023 tarihli tam ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesindeki beyanlarını ve ihtiyati tedbir talebini tekrarla, davalının, alacaklı sıfatıyla takas odasına sunduğu, keşidecisi ... ... Ltd. Şti., lehtarı ise ... ... Ltd. Şti. olan, ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 14.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çek ve ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 21.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çekten mütevellit toplam 900.000,00 TL'lik 2 adet çekin arka yüzündeki müvekkili lehtar ... ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait gözüken kaşe ve ciro imzanın müvekkil lehtar şirkete ait olmayışı, çekin çalıntı oluşu, sahteliği, ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle, çeki bankaya ibraz eden ve çekin alacaklısı olarak gözüken ... ...Teknoloji Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin yetkili/meşru hamil olmayışı nedeniyle müvekkili şirkete ve müvekkili keşideciye müracaat hakkı bulunmadığı nedeniyle alacaklı görünene asıl alacak ve fer'ileri için müvekkili lehtar şirket ve keşideci müvekkil ... ... Ltd. Şti. yönünden arada hiç bir hukuki ticari ilişki olmayışı nedenleriyle borçlu olmadıklarının tespitine, çeklerin iptaline, icra takibine konu edilen çekin lehtarı ... ... Ltd. Şti. yönünden; imzaya / borca itirazlarının kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitiyle senedin (çek) iptaline, / T.T.K. M. 758 hükmünce müvekkiline çeklerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:İstanbul 21.Asliye Ticaret Mahkemesi 13/09/2023 tarihli 2023/41E. - 2023/554K. sayılı kararıyla; \"..Davacı lehtar adına atılan cirodaki imzanın sahte olduğu sabit görülmüştür.Çeklerin rıza dışı kaybolduğu ve cirolarla davalının eline geçtiği beyanlar ve belgelerden anlaşılmıştır. Bu durumda davalının ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığının incelenmesine geçilmiştir.Davalı meşru hamil ve iyi niyetli olduğunu ileri sürmüş ise de, alınan bilirkişi raporundan, kendisinden önceki ciranta ile arasında bir mal veya hizmet alım satımı olmadığı, avans çeki mahiyetinde ciro olduğu anlaşılmıştır.Davalı ve diğer cirantaların taraf olduğu benzer çok sayıda dava olduğu görülmüştür.Tarafların tacir olduğu, basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olduğu, düzenli defter ve kayıt tutmakla yükümlü olduğu anlaşılmıştır.Davalının iyi niyetli olduğu savunması karşısında, davalı ile kendisinden önceki ciranta arasında gerçek bir mal veya hizmet verildiğine dair kayıt bulunmaması, davacıdan sonraki ciranta ... ile davalının aynı adreste bulunması, davalı ve ciranta ... şirketinin bir ticari faaliyetinin olmaması, davalının yevmiye defterinin kapanış kaydının bulunmaması ve davalı aleyhinde benzer çok sayıda dava bulunması birlikte değerlendirildiğinde, davalını davaya konu çekleri gerçek bir alacağa karşılık olmaksızın sırf tahsil amaçlı aldığı, kötü niyetli olduğu kanaatine varılarak davanın davacı ... yönünden kabulüne, davacıyı bu davayı açmaya zorladığından takdiren %20 oranında davalının tazminata mahkum edilmesine karar verilmiştir.Davalı ... keşideci olup, çekin iadesinde ve menfi tespit davasında hukuki yararı ve aktif husumetinin bulunmadığı, bu davada husumet ve hukuki yararın lehine çeki elinde bulunduran lehtara ait olduğu anlaşılmış ve davacı ... yönünden davanın usulden reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacı ... İNŞAAT NAKLİYAT HAYVANCILIK TURİZM KUYUMCULUK TİCARET İTHALAT İHRACAT LİMİTED ŞİRKETİ yönünden aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine,
2-Davanın davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ yönünden kabulü ile, dava konusu ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 14.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çek ve ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 21.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çekler nedeni ile davacı ...' nın davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin davalıdan alınarak davacı ...' ya iadesine,3-Davalı kötü niyetli olduğundan %20 üzerinden hesaplanan 180.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine...\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece müvekkilinin açtığı davanın aktif husumetinin ve hukuki yararının bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmişse de, müvekkilinin dava konusu çeklerin keşidecisi olduğunu, Davalı tarafından davaya konu çeklerle ilgili İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas ve İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları ile müvekkili aleyhine icra takibine başladığını,İşbu davada verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca teminat yatırılarak takiplerin durdurulduğunu,Davalının benzer başka çeklerle ilgili olarak da müvekkili aleyhine icra takipleri başlattığını, müvekkili hakkında hacizler uygulandığını, işbu davayı açmakta hukuki yararının mevcut olduğunu,Ödemek zorunda olmadığı bir borç ile hacizlerle tehdit edilen kimse, henüz aleyhine başlatılmış bir icra takibi olmasa bile takibe maruz kalabileceğinden, menfi tespit davası açmakta hukuki yararı haiz olduğunu, bu konuda örnek Yargıtay kararlarının mevcut olduğunu beyanla, izah olunan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle, yerel mahkemenin davacı müvekkili ...'in bu davayı açmasında hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle ret kararı vermiş oluşunun aksine ayrıntılarıyla ve emsal içtihatlarla arz ettikleri üzere hukuki yararlarının mevcut olduğunu, yine aynı davada yerel mahkemenin, çekin lehtarı ......Ltd. Şti.'nin borçsuzluğunun kabulü ile çeklerin lehtar ... Ltd.'e iadesine karar verdiğine göre; davalı ... şirketinin ciro kopukluğu / lehtar yerine atılan sahte ciro sebebiyle ve dosya kapsamı ile sübut bulduğu üzere davalı/alacaklı gözükenin kötü niyetli oluşu değerlendirildiğinde, lehtara müracaat hakkı olmayan davalı/alacaklı gözükenin, keşideci müvekkili ...'E hayli hayli / evveliyatla müracaat hakkının olamayacağının kuşkusuz olduğunu, istinaf eden davacı müvekkili yönünden hukuki yarar yokluğu ve aktif husumet yokluğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulü ile davacı keşideci müvekkili ...'in işbu davayı ikame etmede hukuki yararının bulunduğu sabit olduğundan, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/41 E. 2023/554 K. Sayılı kararının \"1-Davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi yönünden aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine\" kısmının kaldırılarak, davanın ... yönünden kabulüyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacı ...'ın çekteki imzanın kendilerine ait olmadığını iddia etmişse de, Yargıtay 19. HD'sinin kararına göre yetkisiz temsilcinin imzaladığı çekleri ödeyen davacının dava konusu çekten sorumlu olacağını,Davacıdan sonraki cirantanın ... Tekstil şirketi olduğunu, müvekkili aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi koşullarının bulunmadığını, Müvekkilinin çeki davacılardan almadığını, aralarında başka cirantalar bulunduğunu, bu nedenle müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, Davacının müvekkilinin çeki iktisap anında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini,Müvekkilinin dava konusu çekleri ... İnternational Mağazacılık Anonim Şirketi'nden ticari faaliyetleri neticesinde aldığını, fatura düzenlediğini ve bunları defterlerine yansıttığını,Müvekkilinin alacağını tahsil edemediğini, büyük bir zarara uğradığını, ... şirketi yetkilisi hakkında İstanbul C. Başsavcılığının 2023/145144 Sor. Numaralı soruşturması ile suç duyurusunda bulunduğunu, Davacının müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair hiçbir delil sunmadığını, olayda TTK'nın 792. maddesindeki şartların oluşmadığını, Çekteki imzanın davacıya ait olmamasının çek istirdatı davasında önem arzetmediğini, İİK'nın 72. maddesine göre açılan menfi tespit davası açısından önemli olduğunu, İmzanın davacıya ait olmamasının çek istirdat davasının kabulü için yeterli olmadığını, müvekkilinin ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle; öncelikle istinaf başvurularının kabulüne, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/41 Esas sayılı dosyasında 13/09/2023 tarihinde verdiği 2023/554 sayılı usul ve yasaya aykırı kararının müvekkil aleyhine olan kısmının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER: İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ...Teknoloji Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, borçluların ... Ve Gıda San. Tic.ltd. Şti. ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi, ...Kimya Otomotiv Tic. Ltd. Şirketi, ...Kimya ve Temizlik Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti., ... International Mağazacılık ve Tic. A.Ş. Oldukları, takip dayanağının 450.000,00 TL bedelli çek olarak gösterildiği, 450.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 497.675,34 TL alacak için 06/02/2023 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlandığı tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası, Turgutreis Şubesi'ne ait 21/01/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 450.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi, lehtarının davacı ... Ve Gıda San. Tic.ltd. Şti. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Ve Gıda San. Tic.ltd. Şti., ...Kimya Otomotiv T,c. Ltd. Şirketi, ...Kimya ve Temizlik Malzemeleri San. Ve tic. Ltd. Şti., ... International Mağazacılık ve Tic. A.Ş. İle davalı şirketin cirolarının bulunduğu, çekin 23/01/2023 tarihinde bankaya ibraz edildiği, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/12/2022 tarihli ve 2022/850 Esas sayılı kararı uyarınca işlem yapılmadığının çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ...Teknoloji Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, borçluların ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi, ...Kimya Otomotiv T,c. Ltd. Şirketi, ...Kimya ve Temizlik Malzemeleri San. Ve tic. Ltd. Şti., ... International Mağazacılık ve Tic. A.Ş. Oldukları, takip dayanağının 450.000,00 TL bedelli çek olarak gösterildiği, 450.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 497.807,88 TL alacak için 25/01/2023 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlandığı tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası, Turgutreis Şubesi'ne ait 14/01/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 450.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi, lehtarının davacı ... Ve Gıda San. Tic.ltd. Şti. olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Ve Gıda San. Tic.ltd. Şti., ...Kimya Otomotiv T,c. Ltd. Şirketi, ...Kimya ve Temizlik Malzemeleri San. Ve tic. Ltd. Şti., ... International Mağazacılık ve Tic. A.Ş. İle davalı şirketin cirolarının bulunduğu, çekin bankaya ibraz tarihi okunaklı olmadığından tespit edilememiştir.İmza incelemesi; Mahkemece davacı ... yönünden imza incelemesi için imza örneklerinin toplandığu, yetkilinin imzalarının mahkemece isticvap suretiyle alındığı belirtilerek, imzaların benzer olmadığının çıplak gözle görüldüğü, imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığına kanaat getirildiği gerekçesiyle imza incelemesinden vazgeçilmiştir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda; \"...Davacı şirketlerin, ilgili yıl yasal defterlerini ibraz ettiğini, davacı yanca ibraz edilen yasal defterlerin yasal süresi içinde açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırmış olduğunu ve sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğunu, davalı yanca ibraz edilen ilgili yıl defterlerden olan yevmiye defterinin kapanış tasdiki bulunmadığını ve lehine delil olma özelliğine haiz olmadığının değerlendirildiğini, davaya konu edilen çekin cirantalarının sırasıyla ..., ..., ... ve ... olduğunun görüldüğünü, davacı yan kayıtlarında, davalı ve cirantalardan hiç biri ile ticari ilişki içerisinde olmadığının görüldüğünü, davacı ...'nın söz konusu 2 adet çeki diğer davacı ... den almış olduğunu, diğer davacı ile uzun yıllardır ticari ilişkisi bulunduğunu, fatura içeriklerinin tarafların faaliyet kolları ile uyumlu olduğunu, davalı yan kayıtlarında ise, davaya konu çeklerin dava dışı ... den alarak kayıtlarına işlediğini, çeke dayanak olarak ileri sürülen ticari ilişkinin ...' ye avans ödemesi olduğunu, ... bu çeke istinaden 2 adet faturayı davalı ... adına keşide ettiğini ancak bu faturaların tarafların faaliyet kolu ile uyumlu olmadığının görüldüğünü, davalı ... şirketinin kuruluş adresi ile cirantalardan ... şirketinin mevcut adresinin aynı ancak faaliyet kolları ile ortaklık yapılarının ayrı olduğunu, organik bağ yönünden mahkemenin takdirinde olduğunu...\" bildirmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit ve çek istirdatı davasıdır.
Mahkemece davacı ... ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne, diğer davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi yönünden davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili ile davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; Mahkemece davaya konu çekler üzerindeki ciro imzalarının davacı ... Şirketi’nin yetkilisine ait olup olmadığına dair bilirkişi incelemesi yaptırmaksızın imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığına karar verilmişse de, davalı tarafın imzaların davalı şirket yetkilisine ait olduğuna dair bir istinaf talebinde bulunmadığı, bu durumda davacı ... şirketine atfen atılan imzanın sahte olduğunun anlaşılması nedeniyle Mahkemece bu davacı yönünden borçlu olmadığının tespiti davasının kabulüne karar verilmesi yerindedir.Ancak, çekler üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğu, davalının iyi niyetli hamil olduğu, davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı anlaşılmakla, Mahkemece kötüniyet tazminatına hükmedilmesi ve çekin istirdatına karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle, davalı vekilinin kötüniyet tazminatına ve çek istirdatına ilişkin istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.Davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde; her ne kadar mahkemece davacının çekin iadesi ve borçlu olmadığının tespiti davası açmakta aktif husumet ehliyetinin ve hukuki yararının mevcut olmadığı gerekçesiyle bu davacının açtığı davanın usulden reddine karar verilmişse de, tam ıslah dilekçesinde çekin iadesi talebinin yalnızca davacı ... ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından talep edildiği, davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi’nin çekin kendilerine iadesi talebinin bulunmadığı, yalnızca borçlu olmadığının tespiti talebiyle dava açtığı, çeki keşide eden ve hakkında icra takibi yapılan davacının borçlu olmadığının tespiti davasını açmakta taraf ehliyetinin ve hukuki yararının mevcut olduğu anlaşılmakla, Mahkemece bu davacı yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Dava konusu çeklerin keşidecisi olan ve çeklerdeki imzalarını inkar etmeyen davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi’nin imzaların istiklali ilkesi gereğince lehtarın cirosunun sahte olduğunu iddia ederek borçlu olmadığının tespitini talep edemeyeceğinden, açmış olduğu menfi tespit davasının esastan reddine karar verilmesi gerekir.Ne var ki; talebin esastan reddi gerekirken usulden ret kararı verilmesi hatalı olsa da aleyhe bozma yasağı kapsamında davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle; davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi vekilinin istinaf talebinin reddine, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi yönünden aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, davacı ... ... Ticaret Limited Şirketi’nin menfi tespit davasının kabulü ile, dava konusu ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 14.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çek ve ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 21.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çekler nedeni ile davacı ...' nın davalıya borçlu olmadığının tespitine, çek istirdatı talebinin reddine, davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-Davacı ... İnşaat nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhr. Limited Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf isteminin esastan KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 13/09/2023 tarihli 2023/41 E. - 2023/554 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,Davacı ... İnşaat Nakliyat Hayvancılık Turizm Kuyumculuk Tic. İth. İhracat Limited Şirketi yönünden aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, Davacı ... ... Ticaret Limited Şirketi’nin menfi tespit davasının kabulü ile, dava konusu ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 14.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çek ve ...Bankası- Turgutreis (Bodrum) Şubesine ait 21.01.2023 vade tarihli, ... nolu 450.000,00 TL'lik çekler nedeni ile davacı ...' nın davalıya borçlu olmadığının tespitine, Çek istirdatı talebinin reddine, Davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,3-İlk derece yargılaması yönünden; a-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 61.479,00 TL harçtan, peşin alınan 15.369,75 TL'nin ve ıslah harcı olarak yatırılan 179,90 TL' nin mahsubu ile bakiye 45.929,35 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye irat kaydına,b-Kabul edilen menfi tespit davasının dava değeri ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 138.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine,c-Reddedilen çek istirdatı davası yönünden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’nden alınarak davalıya verilmesine,ç- Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... İNŞAAT NAKLİYAT HAYVANCILIK TURİZM KUYUMCULUK TİCARET İTHALAT İHRACAT LİMİTED ŞİRKETİ'nden alınarak davalıya verilmesine, d-Davacıların peşin yatırdığı 15.729,55 TL harçların davalıdan alınarak davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine,e-Davacı tarafından tebligat, müzekkere ve sair giderler için sarfedilen toplam 4.632,75 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre 1.158,18 TL’sinin davalıdan alınarak davacı ... ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf yargılaması yönünden; a-Davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmediğinden davacı yandan alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,c-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 23/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.