T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/84 Esas
KARAR NO\t: 2025/1560 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
NUMARASI\t: 2021/267 Esas- 2022/590 Karar
TARİH: 18/10/2022
DAVA: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 02/10/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta AŞ,' nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı sigortalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti.'ye ait emtianın Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkilinin sigortalısına ait bilgisayar kasası, güç kaynağı, fan ve bilgisayar parçaları emtialarının, 25.08.2019 tarihli ... numaralı konşimento tahtında ... gemisine yüklenerek 012W sefer numarasıyla Çin'den Türkiye'ye taşındığını, emtialar tahliyesi esnasında konteyner içindeki 422 adet ürünün ve konteyner tabanının tamamen ıslak olduğunun tespit edildiğini, hasar tutanağı düzenlendiğini, eksperlerce yapılan incelemeler neticesinde YMLU 8928231 numaralı konteynerin içindeki emtianın ıslak ve hasarlı olarak tahliye edildiği, konteyner tabanının tahliye esnasında tamamen ıslak olduğunun tespit edildiğini, hasarlanmanın sebebinin konteynerin ... dış sahada ıslak zemine bırakılması olduğunu, davalı ... Transport tarafından navlun faturası düzenlenerek navlun ücretinin bizzat tahsil edildiğini, bu sebeple ... Transport TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada \"akdi taşıyan\" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğunun söz konusu olduğunu, ayrıca davalı tarafından tahliye işlemlerinin de gerçekleştirildiğini, davalı ... Deniz İşletmeciliği tam tespit ve muayene hizmeti karşılığında fatura düzenlemiş olup, konu hasardan sorumlu olduğunu, dava dışı sigortalının uğradığı zarar müvekkilince tazmin edilmiş olup müvekkilinin, 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu, ayrıca ibraname de düzenlenmiş olup müvekkilinin \"kanuni halef\" sıfatının yanında TBK'nun 183. maddesi kapsamında \"akdi halef' sıfatını da haiz olduğunu, taşıyanın hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğunun söz konusu olduğunu beyanla İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Nak. Ve Tic. A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde rücu edilen hasara ilişkin ticari uyuşmazlıkla ilgili net anlaşılır bir açıklama ve bilgi bulunmadığını, rücu edilen taşımaya ilişkin \"konteynerlerin içindeki emtianın ıslak ve hasarlı olarak tahliye edildiği\"nin iddia edildiğini, bunun da eksper raporuna dayandırıldığını, fakat mahkemeye ve kendilerine tebliğ edilen bir eksper raporu bulunmadığını, rücu edilen hasar ile ilgi dava dilekçesinde bahsedilen \"hasar belgesi\"nin müvekkili firmaya ihbar edilmediğini ve dava dilekçesi ile de sunulmadığını beyan ederek; dava dilekçesinin itilafın anlaşılır hale getirilmesini ve eklerinin tebliğ edilmesi ve davaya cevap hakkımızın saklı tutulmasını, davanın reddine karar verilmesini ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmelerini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... İşlt. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi, TTK/855 (3) uyarınca rücu alacaklısı olarak bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğundan, rücu hakkını kaybettiğini, davacı sigortanın sigortalısı tarafından kendisine ihbarda bulunulduğunda, zararı ve rücu borçlusunu öğrenmiş durumda olduğunu, davacının zararı öğrenme tarihinin en kötü ihtimal ile sigortalısına ödeme yaptığı 29.11.2019 tarihi olduğu varsayılsa dahi; her halükarda davacı tarafından TTK 855 (3) hükmü uyarınca üç aylık sürede bildirimde bulunulamadığını, davacı tarafından İstanbul 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından müvekkili aleyhine yapılan icra takibinin 16.06.2020 tarihinde başlatılmış olduğu dikkate alındığında, davacının icra takibi yoluyla bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu ihtimalinde dahi, davacı sigorta zararı ve rücu borçlusunu öğrenme tarihi ile ve borçluya bildirim arasında üç aylık süreyi geçirdiğini, diğer bir deyişle davacının üç aylık süre içerisinde bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı tarafın halefiyet prensibi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak işbu davayı ikame ettiğini, dava dilekçesi ekinde bu sıfatını ispatlayacak belgeleri sunmadığını, davacı tarafın halefiyet hükümleri uyarınca aktif dava ehliyetine sahip olduğunu ispatlayabilmesi için ödeme dekontu, poliçe, ibraname, temlik belgeleri vb. belgeleri dosyaya sunması gerektiğini, müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu liman hizmetleri kapsamında, davacı şirketin sigortalısına ait emtianın liman ardiyesinden sigortalıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sahip olduğu kalite sistemleri uyarınca, tüm iş süreçleri detaylı ve sistemsel olarak tanımlanmış olup, kontrol ve denetime tabi olduğunu, farklı müşterileri ve birçok farklı yük grubu için hizmet vermekte olan müvekkili şirkette, ambar ve sahaya alınacak konteyner ve açık yüklerin geçici depolama yerlerine alınmasına ilişkin süreçlerin detaylı olarak belirlendiğini, hasarın yükün ıslanmasından kaynaklandığı iddia edilmekte olup, müvekkili tarafından verilen hizmet süresince yükün ıslanmasına sebebiyet verecek herhangi bir olay yaşanmadığını, davaya komu emtianın karayolu taşımasını gerçekleştirmek üzere sigortalının temsilcisi nezdinde teslim alınarak kara taşımasını gerçekleştirecek dava dışı... İşleri A.Ş.'ye ait araca yüklendiğini, talep konusu zararın emtianın ıslanmasından kaynaklandığı iddiasının kabulü halinde, bu zararın emtianın kara yoluyla taşınması esnasında meydana gelmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, davacı tarafından icra takibi başlatılan... İşleri A.Ş. itirazın iptali davasında dava dışı bırakıldığını beyan ederek davanın reddine, yargılama ücretleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi'nin 18/10/2022 tarih 2021/267 Esas- 2022/590 Karar sayılı kararında;\"Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.İstanbul 27 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ... Transport Nak. Ve Tic. A.Ş., ...'e izafeten ... Transport Nak. Ve Tic. A.Ş., ... Deniz İşlt. A.Ş. Ve... İşleri A.Ş. Olduğu, 16/06/2020 tarihinde 2.776,40.USD (18.893,,68.TL) nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldığı sıra ile 19/06/2020, 22/06/2020, 01/07/2020 ve 03/07/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... vekilinin 06/07/2020 ve borçlu Ehil vekilinin 09/07/2020 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 18/10/2021 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ...tarafından tanzim edilen 02/06/2022 tarihli raporda, Davanın süresinde açıldığı, Davacının aktif husumet ehliyeti, 1 no'lu Davalı ile 2 no'lu Davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Sigorta sözleşmesinin geçerli olduğu, Geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapıldığı, Zararın saklama sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanması itibariyle herhangi bir hasar ihbarının yapılmasına gerek bulunmadığı, 2 no'lu Davalının zarardan sorumlu olduğu, Dava konusu olaya ilişkin olarak ekspertiz raporunda hesaplanan hasar bedelinin cihazların ithalat bedeli üzerinden hesaplanmış olduğu ve bu nedenle cihaz bedeli hesaplamasının makul olduğu, Zarar bedelinin ise 2.776,40 USD olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, hasar dosyası, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde; Dosyanın incelemesiyle hasarın 14.10.2019 tarihinde meydana geldiği , davacının 16.06.2020 tarihinde icra takibine giriştiği görülmekle TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 2 no'lu Davacı ... Deniz İşletmeciliği, TTK m. 855 gereğince zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de ; TTK 855 maddesi TTK'nın \"Taşıma İşleri\"ne ilişkin Dördüncü Kitabında yer aldığı, TTK m. 852 uyarınca, \"MADDE 852- (1) Deniz, demir ve hava yoluyla taşıma ile posta idaresine ilişkin özel hükümler saklıdır.\" Deniz yolu ile taşıma hususunda TTK 1188 maddesinde özel hüküm bulunduğu için TTK 855 maddesi maddesi gereğince zamanaşımı itirazı somut olayda değerlendirilmemiştir.Davaya konu bilgisayar kasası ile güç kaynağı olan olan emtianın; ... nolu konşimento tahtında China / ... Limanından İstanbul Limanına taşındığı, yükün Yükleyicisi/Gönderenin Xigmatek, Alıcısı ve ihbar edilecek kişinin dava dışı sigortalı ... Dış Tic. A.Ş. Kayıtlı olduğu, ... kaydıyla kaşelendiği görülmüştür.Davacının dava dışı sigortalıya ait emtiayı taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ... abonman numarası ile 04.09.2019 tarihinde sigortalandığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği , davacının 2776,40 USD hasar bedelini 29.11.2019 tarihinde sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu , 1 no'lu Davalı ... Transport Nak ve Tic A.Ş.nin freight forwarder olduğu navlun faturası düzenlenmesi sebebiyle TTK 1138 ve devamı maddeleri uyarınca akdi taşıyan, 2 no'lu Davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş. tarafından dava dışı sigortalıya \"konteyner muayene\" ve \"konteyner tam tespit\" hizmetine ilişkin 14.10.2019 tarihli ve ... no'lu fatura kesildiği, yine bu davalı tarafından dava dışı sigortalıya \"ithal dolu konteyner ardiye\" ve \"ithal dolu konteyner terminal\" hizmetine ilişkin 14.10.2019 tarihli ve SAG2019000006568 no'lu bir fatura daha kesildiği anlaşıldığından 2 nolu davalının da pasif husumet ehliyetinine haiz olduğu anlaşılmıştır. Hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı bakımından yapılan değerlendirmede ; dosya muhteviyatında yer alan Ambarlı Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen Konteyner Açma-Kapama Tutanağının tarihinin 03.10.2019 olduğu, ... Deniz İşletmeciliği tarafından düzenlenen \"Çıkış Kontrol Fişi\" nin de bulunduğu buna karşın bu belgenin tarihinin ve içeriğinin okunaksız olduğu ayrıca dosya içinde 14.10.2019 tarihli tutanakta tır şoförünün imzasının bulunduğu görülmekle dava dışı sigortalının söz konusu malları 14.10.2019 tarihinde teslim aldığı kabul edilmiş, dava dışı sigortalı ... adlı şirket 15.10.2019 tarihinde ... Deniz İşletmeciliği A.Ş.'ye hasarı ihbarında bulunduğundan TTK 1185 gereğince süresinde hasar bildiriminde bulunulduğu anlaşılmıştır. Davaya konu zararın meydana gelmesinde 1 nolu Davalı ... Transportun sorumluluğu bulunmamaktadır zira dosya içerisindeki tüm bilgi ve belgelerden zararın 2 no'lu davalının hakimiyetindeyken meydana geldiği anlaşıldığı, 2 no'lu Davalı ile dava dışı sigortalı arasında taşıma sözleşmesi söz konusu olmamakla beraber, 2 no'lu Davalının \"ardiye\" faturası kesmiş olması itibariyle ardiyeci olduğu, eşya ilgilisi sıfatını haiz dava dışı sigortalı ... ile aralarında \"saklama sözleşmesi\" olduğu tespit edildiği, böylelikle 1 nolu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ,(kısa kararda bu hususun sehven yazılmadığı görülmekle sonradan tahsis şerhi yazılmıştır ) bilirkişi raporunda belirtilen ve davacı tarafından davadışı sigortalıya ödenen bedelin makul olması sebebiyle 2 nolu davalı ... aleyhine açılan davanın tam kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur...\"gerekçesi ile, ''1-Davanın 2 nolu davalı ... Deniz İşletmeciliği yönünden KABULÜ ile, İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile , takibin asıl alacak 2.776,40 USD üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden (16.06.2020 ) 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faiz UYGULANMASINA,2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Davalı ... Transport Nak. Ve Tic. A.Ş. Yönünden açılan davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ile davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1 numaralı davalının, emtiada meydana gelen hasardan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, somut olayda, 1 numaralı davalının navlun faturası düzenlediğini ve navlun ücretini bizzat tahsil etmiş olup, \"akdi taşıyan\" sıfatını haiz olduğunu, ayrıca davalı tarafından tahliye işlemlerinin de gerçekleştirildiğini ve tahliye hizmetlerine ilişkin fatura kesildiğini, somut olayda davalı ... Transport Nak. Ve Tic. A.Ş. navlun faturası düzenleyip taşıma işlemini bizzat gerçekleştirerek akdi taşıyan (alt taşıyan) olarak hareket ederek sigortalı emtianın hasara uğramasından diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğunu; 1 numaralı davalının navlun faturası düzenlemesinin yanı sıra tahliye hizmetlerinin ifasını da üstenerek, emtianın tahliyesine ilişkin fatura düzenlediğini, davalı tarafından müvekkili sigortalısına kesilen tahliye hizmetleri faturası ile taraflar arasından vekalet akdi kurulduğunu, TBK m.506 uyarınca, davalının söz konusu hizmetin ifasında gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiğini, dava konusu taşıma bakımından, müvekkili sigortalısına ait emtianın tahliye işlemleri esnasında ıslanarak hasarlandığının delil niteliği haiz ekspertiz raporuyla da tespit edildiğini, dolayısıyla, özen borcuna aykırı davranarak borcunu gereği gibi ifa etmeyen davalı ... A.Ş.'nin, uyuşmazlık konusu emtianın hasara uğramasından dolayı diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2016/10502, K. 2018/4530 ve 19.6.2018 tarihli kararında, limandaki tahliye hizmetleri karşılığında fatura düzenleyen firmanın, emtianın tahliyesi sırasında doğmuş olan hasarlardan, taraflar arasındaki vekalet sözleşmesi niteliğindeki ilişki gereğince sorumlu olduğunun isabetle ortaya konulduğunu, dolayısıyla, tahliye hizmetleri karşılığında fatura düzenleyen davalı ... AŞ.'nin emtiada meydana gelen hasardan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu;Dava konusu hasardan davalı ... ...A.Ş.'nin de sorumlu olduğunun Danıştay kararı gereği delil niteliğine haiz ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, tahliye işlemleri sırasına meydana gelen zararın taşımaya dahil kabul edildiğini, bu kapsamda davalıların her koşulda söz konusu hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ıslanma zararı tahliye aşamasında meydana geldiğinden bahisle, 2 numaralı davalının hasardan sorumlu olduğunun belirtildiğini, ne var ki, tahliye işlemleri taşımanın bir parçası sayılıp, meydana gelen zarardan 1 ve 2 numaralı davalı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu;Ekspertiz raporunda hasardan hem taşıyanın hem de tahliyeyi gerçekleştiren firmanın sorumlu olduğunun açık bir şekilde dile getirildiğini, taşıyanın hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini, hem de TTK md. 1178 gereği akdi taşıyan olarak gözetim yükümlülüğü bulunduğundan hasardan sorumlu olduğunu, limanda meydana gelen zarardan taşıyanların diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğunu, hakkında davanın kabulü kararı verilen davalı ... .. A.Ş., 2 numaralı davalı taşıyanın ifa yardımcısı olup davalıların söz konusu firmanın bünyesinde meydana gelen hasardan sorumlu olacaklarını, somut olaya benzer birçok Yargıtay ve Mahkeme kararında liman işletmesinin taşıyanın ifa yardımcısı olduğu ve limanda meydana gelen hasardan taşıyanın sorumluluğunun devam ettiğine karar verildiğini beyanla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/267 E. 2022/590 K. sayılı ve 18/10/2022 tarihli kararının kısmen reddolunan kısmının ortadan kaldırılarak kısmen reddolunan kısım için de davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu liman hizmetleri kapsamında, davacı şirketin sigortalısına ait emtianın liman ardiyesinden sigortalıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, hükme esas alınan 02.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda, dosyaya kendileri tarafından sunulan konteyner açma/ kapama tutanaklarında herhangi bir ıslaklık/ hasar kaydı olmadığı, dava konusu hasarın müvekkili şirket tarafından verilen liman hizmetleri aşamasında oluşmadığının tespit edildiğini;Davaya konu emtianın, gümrük idaresi tarafından tam tespit işlemine tabi tutulduğunu ve gümrük memuru tarafından yapılan tam tespit incelemesi sırasında incelemeye tabi tutulan emtiada herhangi bir ıslaklık/ hasar görülmediğini, bu işlem sonrasında düzenlenen ve davacının sigortalısının yetkilisi ile gümrük memuru tarafından da imzalanan konteyner açma/ kapama tutanaklarında herhangi bir ıslaklık/ hasar kaydı bulunmadığının Bilirkişi Heyeti tarafından tespit edildiğini, kaldı ki, davacı sigorta şirketi halefiyet prensibi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğundan ve davacının sigortalısının işlem yetkilisi nezdinde kontrol edilen emtiada herhangi bir hasar olmadığına ilişkin, diğer bir deyişle hiçbir ihtirazi kayıt koymaksızın, konteyner açma/kapama tutanağını imzaladığına göre hasar tazmin talebinin yasal dayanağının bulunmadığını;Ancak bilirkişinin anılan tutanaklardan yola çıkmak suretiyle dava konusu hasarın taşımanın gemi ayağında oluşma ihtimalinin ortadan kalktığı sonucuna nasıl vardığının anlaşılamadığını, nitekim dosya kapsamında bulunan ekspertiz raporunda konteyner tabanında yer alan kolilerin halen ıslak olduğu, içinde su olduğu tespit edilmekle beraber, suyun niteliğinin (tatlı/ tuzlu su) belirlenmesi için ıslaklığın hiçbir testinin yapılmadığını, hal böyle olunca konteynerin tabanında bulunduğu iddia edilen ıslaklığın gemi ayağında oluşup oluşmadığının, bilirkişi tarafından sağlıklı olarak tespit edilmesinin de mümkün olmadığını, tabanda bulunan ıslaklığın tuzlu su olduğu takdirde, hasarın gemi ayağında gerçekleşmiş olmasının pek tabii mümkün olduğunu;Tüm bu nedenlerle taşımanın eşyanın deniz yolu ile taşınması sırasında, konteyner tabanında oluşabilecek herhangi bir ıslaklık vb. hasarın tespitinin mümkün olmadığının izahtan vareste olduğunu, konteyner tabanındaki ıslaklığın eşyanın deniz yolu taşıması sırasında gerçekleşmiş olması durumunda, işbu hasar ile ilgili müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, nitekim davacının sigortalısının yetkilisi ve gümrük memuru tarafından imzalanan tutanaklarda herhangi bir hasar tespit kaydına da rastlanılmadığını;Yerel Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporu yukarıda belirtilen nedenlerle eksik ve hatalı olmasına rağmen, tüm bu itirazlarının değerlendirildiği bir ek rapor veya yeni bir rapor alınmaksızın hüküm tesis edildiğini, bununla beraber Yerel Mahkeme kararının bu hususların değerlendirilmemesi yönüyle gerekçeli olmaması nedeniyle açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğunu;Müvekkili tarafından verilen hizmet süresince yükün ıslanmasına sebebiyet verecek herhangi bir olay yaşanmadığını, cevap dilekçesi ekinde sunulan fotoğraflarda görüleceği üzere kapalı depolama sahasında emtianın ıslanmasına sebebiyet verecek hiçbir ortam, koşul vb. etken bulunmadığını, söz konusu emtianın müvekkilinin sorumluluk sahasında bulunan ardiyede depolandığını, bu nedenle hükme esas alınan bilirkişi raporunda yerde göllenmiş suların konteyner içine sızdığı şeklindeki değerlendirmelerin de gerçek vakalar ile bağdaşmadığını, kabul edilemeyeceğini, bilirkişi heyetinin yerinde inceleme dahi yapmaksızın, yalnız dosyaya sunulan hasar tutanağını esas almak suretiyle yapmış olduğu teknik inceleme ve değerlendirmelerin bilimsel denetime elverişli olmamakla, işbu hatalı raporun Yerel Mahkeme tarafından hükme esas alınmasının kabul edilemeyeceğini;Tazmin talebine konu emtianın konteyner içerisinde mühürlü olarak gemiden tahliye edildiğini, müvekkili tarafından geçici depolama alanına alındığını, alıcısı tarafından teslim alınmak üzere ambarda depolandığını, davaya konu emtianın, karayolu taşımasını gerçekleştirmek üzere sigortalının yetkilisi nezdinde teslim alınarak kara taşımasını gerçekleştirecek dava dışı... İşleri A.Ş.'ye ait araca yüklendiğini, cevap dilekçesi ekinde sunulan çıkış/ kontrol fişlerinde görüleceği üzere emtianın müvekkilinin sahasından tam, eksiksiz ve hasarsız şekilde kara taşımasını yapacak firma yetkilisine teslim edildiğini;Yerel Mahkeme kararının gerekçesinde bulunan \"... ... Deniz İşletmeciliği tarafından düzenlenen Çıkış Kontrol Fişinin de bulunduğu buna karşın bu belgenin tarihinin ve içeriğinin okunaksız olduğu\" şeklindeki değerlendirmenin kendileri tarafından kabulünün mümkün olmadığını, dosya kapsamında mevcut olan çıkış kontrol fişi dikkatle incelendiği takdirde emtianın müvekkilinin sahasından çıkışı sırasında herhangi bir hasar kaydına rastlanmadığının açıkça görüldüğünü, Yerel mahkemenin söz konusu çıkış kontrol fişini yalnız hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı,, dolayısıyla tarihi bakımından incelediğini, içeriği bakımından okunaksız olduğunu belirtmekle yetindiğini, ancak söz konusu belgenin içeriği bakımından müvekkilinin dava konusu hasar bakımından sorumluluğu bulunmadığını ispatladığını, bu hususun göz ardı edilmesinin Yerel Mahkemenin eksik inceleme ile hüküm tesis ettiğini ispatlar nitelikte olduğunu, aksi kabul anlamına gelmemek kaydıyla çıkış kontrol fişinin okunaksız olduğu kabul edilse dahi, hukuka uygun bir hüküm kurabilmek için Yerel Mahkeme tarafından bu delilin okunaklı bir suretinin dosyaya celbi gerektiğinin izahtan vareste olduğunu;Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... Dış Ticaret Ltd. Şirketi'nin adresinin \"Hadımköy, Arnavutköy, İstanbul\" olduğunun tespit edildiğini, devamında bilirkişinin, müvekkilinin faaliyet gösterdiği Ambarlı Limanından anılan adrese TIR ile yaklaşık 30 dakikada ulaşım yapılabildiğini belirttiğini, buna göre tutanaklar ile sabit olduğu üzere ıslaklık/ hasar kaydı bulunmayan emtianın, müvekkilinin depolama sahasından konteyner içerisinde TIR ile tahliyesinin gerçekleştiğini, söz konusu emtianın alıcının adresine olan uzaklığının (yaklaşık olarak 22 km) ve trafiğe bağlı olarak geçen yaklaşık 35 dakikalık süre dikkate alındığında hasarın taşıma sırasında gerçekleşmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğunu, Yerel Mahkeme kararının tüm bu hususların göz ardı edilmesi ile gerekçesiz olması bakımından hukuka ve usule aykırı olduğunu;Rapor kapsamında emtianın limana gelerek depolandığı ve kara taşımasının gerçekleştiği tarihler itibarıyla hiçbir meteorolojik veri bulunmamakla beraber, yerinde inceleme dahi yapılmaksızın hasara yerde göllenmiş suların sebep olduğu, kara taşıması sırasında hasarın gerçekleşemeyeceği şeklindeki değerlendirmenin hiçbir dayanağı olmadığını, tüm bu nedenlerle eksik, hatalı ve açıkça bilimsellikten uzak bilirkişi raporunun esas alındığı Yerel Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/1352 E., 2019/2906 K. sayılı ve 15.04.2019 tarihli kararında, Yerel Mahkeme tarafından davaya konu hasarın nasıl meydana geldiğinin her türlü kuşkudan uzak olarak ispat edilemediği gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun bulduğunu, Yargıtay kararları ile sabit olduğu üzere davaya konu hasarın nerede ve nasıl gerçekleştiğinin her türlü kuşkudan uzak olacak şekilde ispatlanması gerektiğini, bununla beraber işbu davada olduğu gibi emtianın antrepodan çıkışı sırasında malı teslim alanın herhangi bir ihtirazi kaydı bulunmaması halinde malın sağlam teslim edildiğinin kabulü gerektiğini, aksi halde tesis edilecek hükmün usule ve hukuka aykırı olacağını;Dava konusu hasarın meydana gelmesinde kastı veya ihmali bulunmayan \"taşıyanın ifa yardımcısı\" konumundaki müvekkili liman işletmesinin zarardan hiçbir şekilde sorumlu olmadığını, Yerel Mahkeme kararında belirtilen müvekkilinin \"ardiye\" faturası kesmiş olması nedeniyle ardiyeci olduğu, eşya ilgilisi sıfatını haiz dava dışı sigortalı ... ile arasında \"saklama sözleşmesi\" olduğu şeklindeki gerekçeleri hukuka aykırı olup, hiçbir şekilde kabul etmediklerini, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ayrıntılarıyla belirttikleri üzere müvekkili liman işletmesi olup, taşıyanın ifa yardımcısı sıfatıyla hareket ettiğini, Yerel Mahkemenin gerekçesinin aksine dava dışı sigortalı ile aralarında herhangi bir sözleşme bulunmadığını; Müvekkili şirketin, kurulduğu 1991 yılından beri General Kargo, Proje Yükü, Dökme Yük ve Konteyner tipi gemilere elleçleme hizmeti veren Türkiye'nin sayılı limanlarında bulunan yeşil liman sertifikasına ve aynı zamanda profesyonel bir ekip ve anlayışa sahip sektöre yön veren bir şirket olduğunu, müvekkilinin, depolanan eşyalarla sınırlı olmak üzere gümrük denetiminde olan \"liman işletmesi\" konumunda olup, TTK'nın 1179/2. maddesindeki ifade ile \"Taşıyanın Adamı\" yani taşıyanın ifa yardımcısı konumunda olduğunu;TTK'nın 1179/1. maddesinin aynen; \"Taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu değildir. Taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir.\" şeklinde olduğunu, Kanunda açıkça belirtildiği üzere taşıyanın, kendisinin veya adamlarının (somut olayda liman işletmesi olan müvekkilim şirketin) kastından veya ihmalinden (kusurundan) doğmayan sebeplerden kaynaklanan hasardan sorumlu olmadığını, somut olayda taşıyanının ifa yardımcısı sıfatıyla hareket eden müvekkili liman işletmesi taşıyanın sorumluluktan kurtulması sonucunu doğuran tüm haklarını yük ilgililerine karşı ileri sürebileceğinden, kusuru bulunmayan hasardan sorumlu olmayacağını;Davaya konu olayda müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu liman hizmetleri kapsamında, davacı şirketin sigortalısına ait emtianın liman ardiyesinden sigortalıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sahip olduğu Kalite Sistemleri uyarınca, tüm iş süreçlerinin detaylı ve sistemsel olarak tanımlandığını, kontrol ve denetime tabi olduğunu, farklı müşterileri ve birçok farklı yük grubu için hizmet vermekte olan müvekkili şirkette, ambar ve sahaya alınacak konteyner ve açık yüklerin geçici depolama yerlerine alınmasına ilişkin sürecin detaylı olarak belirlendiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin E. 2019/4284, K. 2021/3399 sayılı ve 7.4.2021 tarihli kararında taraflara kusur izafe edilip edilemeyeceği hususunda rapor alınması gerektiğine dair hüküm tesis edildiğini;Kanunda açıkça belirtildiği üzere taşıyanın, kendi adamlarının ve gemi adamlarının kusurlarından, kendi kusuru gibi sorumlu olduğunu, aksi kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu hasarda müvekkilinin kusurlu olduğuna hükmedilse dahi, zararın diğer davalı taşıyan ... Transport'un hakimiyetinde gerçekleşmediği gerekçe gösterilmek suretiyle sorumluluğu bulunmadığına dair hükmün haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkiline tek başına sorumluluk atfeden işbu haksız ve hukuka aykırı Yerel Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini beyanla Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalıya yapılan hasar tazminatı ödemesinin, emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında hasara uğradığından bahisle davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş. yönünden davanın kabulüne, davalı ... Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş. yönünden ise davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş.vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 1178. maddesi uyarınca taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. Aynı Kanun'un 1179. maddesi uyarınca ise taşıyan, kendisinin veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan sorumlu değildir. Taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir. Mezkur maddenin ikinci fıkrasında taşıyanın adamları teriminin; taşımada kullanılan geminin adamlarını, taşıyanın taşıma işletmesinde çalışan veya kendisini temsile yetkili kıldığı kişileri ve taşıma işletmesinde çalışmasa bile navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı diğer kişileri kapsadığı ifade edilmiştir.Dosya kapsamından; dava dışı sigortalıya ait çeşitli elektronik malzeme niteliğindeki emtianın, ... numaralı konişmento tahtında, deniz yolu ile Çin'in ... Limanı'ndan İstanbul'a taşındığı, taşıyıcının davalı ... Nakliyat ve Ticaret A.Ş. olduğu, yükün konteyner içerisinde davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş.'nin işletmekte olduğu alana indirildiği, buradan dava dışı... İşleri A.Ş. tarafından kara yolu ile taşınarak sigortalının deposuna getirildiği, davalı ... A.Ş. tarafından, dava dışı sigortalı adına; \"konteyner muayene\", \"konteyner tam tespit\", \"ithal dolu konteyner ardiye\", \"ithal dolu konteyner terminal\" açıklamalı faturaların düzenlendiği, emtianın dava dışı sigortalının deposuna 14/10/2019 tarihinde getirildiği, 14/10/2019 tarihli tutanak ile bir kısım emtiada ıslanmaya bağlı olarak hasar oluştuğunun tespit edildiği, tutanakta kara yolu ile taşımayı yapan araç sürücüsünün imzasının olduğu ve sürücünün, emtianın davalı ... A.Ş.'ye ait alanda ıslak zemine bırakıldığına dair beyanının tutanağa geçirildiği, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 03/10/2019 tarihli konteyner açma-kapama tutanağında, emtiada hasar olduğuna dair bir tespit yapılmadığı, söz konusu tutanağın dava dışı sigortalının yetkilisi tarafından da imzalandığı, dosyada mübrez ekspertiz raporunun dava dışı sigortalının deposunda inceleme yapılmak suretiyle düzenlendiği, tutanakta, emtiadaki ıslaklığın sebebinin deniz suyu olup olmadığına dair bir tespite yer verilmediği, Mahkemece atanan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ise, konteyner açma-kapama tutanağında herhangi bir hasar tespiti yapılmamış olması ve ekspertiz raporundaki tespitlerden hareketle hasarın, emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında oluşmadığı, davalı ... ...A.Ş.'ye ait alanda bekletildiği sırada oluştuğu yönünde kanaat bildirildiği, Mahkemece söz konusu raporun hükme esas alındığı ve davalı ... A.Ş. yönünden davanın reddine, davalı ...A.Ş. yönünden ise, dava dışı sigortalı ile arasında mevcut saklama sözleşmesine aykırılık nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği, davalı ... ..A.Ş. tarafından dosyaya \"Çıkış Kontrol Fişi\" başlığı ile düzenlenmiş, \"eşyaları tam olarak teslim aldım\" beyanı altında dava dışı sigortalı temsilcisinin imzasını ve yine gümrük memurunun imzasını taşıyan bir belge sunulduğu, söz konusu belgedeki tarih, özet beyan, çıkan kap adedi, eşyanın cinsi, beyanname vs kısımların ise okunmadığı, bu hali ile belgenin bilirkişi heyeti tarafından değerlendirilemediği, söz konusu belgenin hangi tarihte düzenlendiği ve içeriğinin ne olduğunun anlaşılamadığı, davalı ... ..A.Ş. vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davalı ....A.Ş.'nin diğer davalı taşıyıcının ifa yardımcısı olduğu ve hasara kastı veya ihmali ile sebep olmadığından bahisle zarardan sorumlu olmadığını, aksi halde ise diğer davalının da sorumluluğunun bulunduğunu, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde ise, davalı ... ...A.Ş.'nin diğer davalının ifa yardımcısı olduğu ve bu nedenle hasardan davalıların birlikte sorumlu olduklarını beyan ettiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sorumluluk yönünde değerlendirme yapılmış olmasına rağmen taraf vekillerinin bu iddia ve itirazları konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, Mahkemece, davalı ... A.Ş.'den, çıkış kontrol fişinin aslı veya okunaklı bir sureti istenerek, bu belgenin hangi tarihte düzenlendiği, içeriğinin tam olarak neye ilişkin olduğu, konteynerin dışı kontrol edilerek teslimi ile mi, yoksa konteyner açılarak içerisindeki emtianın tamamının kontrol edilmesi ve teslimi ile mi düzenlendiği, buna göre dava dışı sigortalının tutanaktaki beyanı ve belgenin tarihine göre, davalı ...A.Ş. tarafından emtianın hasarsız bir şekilde karayolu taşımacısına teslim edilip edilmediği konusunda bir değerlendirme yapılmadığı gibi aynı kapsamda, konteyner tabanında yer alan ıslaklığın konteyner açılmaksızın anlaşılıp anlaşılamayacağı ve karayolu ile taşımayı yapan şirket tarafından, konteynerin taşınmak üzere teslim alındığı anda bu hususta bir ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş veya tutanak düzenlenmemiş olması konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bu şekilde eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.Buna göre Mahkemece, öncelikle davalı ... A.Ş. vekiline bahsedilen belgenin aslını veya okunaklı ve onaylı suretini sunmak üzere kesin süre verilmesi, bundan sonra gerekli olması halinde, konteynerin davalı ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu alanda sulu bir zeminde bekletildiğini beyan eden, karayolu ile taşımayı yapan araç sürücüsünün tutanak tanığı olarak beyanının ve daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetinden, mümkün ise hasara sebep olan ıslaklığın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti ile her halükarda hasarın hangi aşamada ve ne şekilde meydana geldiği konusunda aydınlatıcı bir ek rapor alınması, bundan sonra davalı ... ...A.Ş.'nin diğer davalının ifa yardımcısı olup olmadığı ve TTK'nın yukarıda açıklanan maddeleri uyarınca davalıların birlikte sorumluluğunun söz konusu olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekili ile davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekili ile davalı ... Deniz İşletmeciliği A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2022 tarih ve 2021/267 Esas ve 2022/590 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep edenler tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği İİK'nın 36/5 maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın talep halinde teminatı yatıran ilgili tarafa iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 02/10/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.