T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
49. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
KARAR KALDIRMA
DOSYA NO: 2025/3841
KARAR NO\t: 2025/1893
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/04/2025
NUMARASI\t: 2023/956 Esas, 2025/366 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 30/09/2025
Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ;
İstinaf isteminde usul işlemlerinin tamam olduğu anlaşıldıktan sonra ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz hakimince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeniyle ilgili konularda resen yapılan ön inceleme ve asıl incelemede dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.
İstinaf sebepleri: Davalı, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece verilen görevsizlik kararının hatalı olduğunu, davanın kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan icra takibinden dolayı menfi tespit ve istirdat talepli dava olduğunu, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, davacı ile arasında kira ilişkisi bulunmadığını, davacının, kendisine ait ticari işletmede işletmeci olarak görev aldığını, davacının eşinin de mesul müdür olarak atandığını, uyuşmazlığın ticari bir işletme ilişkisinden kaynaklandığını, davacı tarafça sunulan depozito bedeli ve kira ödemesi açıklamalı ödemelerin kira ilişkisini ispatlamaya yeterli olmadığını, davacının başka bir kira bedeli ödemesi yapmadığını, takip ve dava konusu senetlerin davacını işletmeye verdiği zararlara yönelik olarak alındığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yasal dayanak:Hukuk Muhakemeleri Kanunu;190, 191, 389. maddeleri,Türk Medeni Kanunu 6. maddesi,Türk Borçlar Kanunu 299 vd. maddeleriİcre ve İflas Kanunu 72. maddesiYargılama konusu olayda: Davacı dava dilekçesinde; davalı tarafından kendisine ve dava dışı ... isimli kişiye karşı İstanbul Anadolu 12. İcra Dairesinin ... E. ve İstanbul Anadolu 8. İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığını, takibe konu senetlerin davalı ile aralarındaki kira ilişkisi kapsamında teminat olarak verildiğini, kira sözleşmesinin imza altına alınmadığını, davalının kiralanan taşınmazı belediyeden kiraladığını ancak alt kiraya verme yasağı olduğu için davalının resmi bir sözleşme yapmak istemediğini, davalının işletme sahibi gibi iş yerini işletmeye devam ettiğini, vergi kaydını sildirmediğini, davalının ileride belediye ile anlaşarak devredeceğinin taahhüt ettiğini ancak bu taahhüdünü yerine getirmediğini, iş yeri için 135.000,00 TL depozito ve 45.000,00 TL kira bedeli ödemesi yapıldığını belirterek takip konusu 5 adet 27/09/2022 tanzim tarihli 80.000 TL bedelli senetler ile 27/09/2022 tarihli 500.000 TL bedelli senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, depozito ve kira bedeli ödemelerinin yasal faizi ile istirdatına karar verilmesini talep ettiği,Davalı cevap dilekçesinde; taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığını, davacının, kendisine ait ticari işletmede işletmeci olarak görev aldığını, davacının eşinin de mesul müdür olarak atandığını, uyuşmazlığın ticari bir işletme ilişkisinden kaynaklandığını, davacı tarafça sunulan depozito bedeli ve kira ödemesi açıklamalı ödemelerin kira ilişkisini ispatlamaya yeterli olmadığını, davacının başka bir kira bedeli ödemesi yapmadığını, takip ve dava konusu senetlerin davacının işletmeye verdiği zararlara yönelik olarak alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklanığı gerekçesiyle sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek davanın usulden reddine karar verildiği,Dava dilekçesi ekinde sunulan ve imzalı olmayan 01/11/2021 tarihli kira sözleşmesinde davacının kiracı, davalının kiraya veren olarak yer aldığı, aylık kira bedelinin 45.000 TL olduğu, depozito bedelinin de 135.000 TL olarak kararlaştırıldığı, Davacının 45.000 TL (kira bedeli) ve 135.000 TL (depozito bedeli) ödeme yaptığına dair banka dekontlarını sunduğu, ödemelerin 07/09/2021 tarihli olduğu,Davalının da cevap dilekçesi ekinde \"... Restaurant İşletmeciliği Ltd. Şti. Arasında İmzalanan 23/02/2022 tarihli Sözleşme\"yi sunduğu, dava dışı ...'nın işletmede mesul müdür olarak görev aldığı, Takip ve dava konusu senetlerde davacının borçlu, davalının lehdar olarak olarak yer aldığı, Somut olayda her ne kadar mahkemece davalı tarafça taraflar arasındaki kira ilişkisi reddedilmiş ise de davacı tarafça davalıya 07.09.2021 tarihinde depozito bedeli adı altında 135.000 TL gönderildiği aynı tarihte 45.000 TL kira bedelinin gönderildiği davalının bu ödemeleri ihtirazi kayıtsız kabul ettiği,herhangi bir itirazda bulunmadığı,davalının ,davacının davaya konu mekanın işletmeciliğini yaptığı savunmasında bulunmuşsa da tüm dosya kapsamından işbu ilişkinin nevinin kira ilişkisi olduğu\" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de; davalının taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığını ileri sürdüğü, mahkemece tarafların tüm delillerinin değerlendirilerek, davalının ticari defterlerinin incelenerek taraflar arasında başka bir hukuki ilişki olup olmadığının araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, yukarıda açıklandığı üzere görev hususu ile ilgili olarak gösterilen deliller toplanmadan, gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması sebebiyle, mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Davalının istinaf başvurusunun KABULÜNE,İlk derece mahkemesinin kararının KALDIRILMASINA, Yargılamanın eksikler tamamlanarak kaldığı yerden devamı için dosyanın ait olduğu Mahkemeye İADESİNE,Peşin yatırılan istinaf başvuru harcının mahsubuna,Peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,Gider avansından kalanın talep halinde yatırana iadesine,Dair dosya üzerinden, tarafların ve vekillerinin yokluğunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi, açıkça anlatıldı. 30/09/2025