T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1552
KARAR NO: 2025/1721
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/05/2025
NUMARASI: 2022/508 E. - 2025/469 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 08/10/2025\t
KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 20/05/2025 tarih ve 2022/508 E - 2025/469 K kararına karşı süresi içinde davalı ...Ldt Şti vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde dava dışı müvekkili şirket sigortalısı ... Ltd. Şti’ ne ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... Ltd. Şti.’ ye ait ve diğer davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkil şirket sigortalısı aracın sürücüsü ...’ ın yeşil ışıkta geçerek kavşağa girmesi ve davalı araç sürücüsü ...’ in de aynı anda kırmızı ışık ihlaliyle kavşağa girmesi sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiğini, müvekkil şirketçe KASKO poliçesi gereği 96.300,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin, sigortalısına yaptığı ödemenin rücusu için davalı/borçlu ... Ltd. Şti.’ nin ZMSS şirketi olan ...’ ya başvurduğunu, ... tarafından müvekkili şirkete 43.000,00TL ödeme yapıldığını, bakiye 53.300,00TL’ lik kısım yönünden ise davalının poliçe limitini aştığından bahisle ZMSS şirketi tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından davalılar aleyhine Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile dava dışı müvekkili şirket sigortalısına ödemenin rücusu için icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından yapılan itiraz sonucu takibin durduğunu, yetki itirazı sonrasında dosyanın Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sırasına kaydının yapıldığını belirterek Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyasına yaptıkları itirazların ayrı ayrı iptali ile takibin her iki davalı yönünden devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeni ile davalılar aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalı şirket aleyhine Ankara 5.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, yasal süresi içinde yetkiye ve borca itiraz edildiğini, itiraz sonucu takip Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden devam edildiğini, süresi içinde takibe ve borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği takip tarihinden önce temerrüde düşürülmeyen davalı firma yönünden işlemiş faize karar verilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, yetkiye ve borca itiraz sonucu takibin Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... e. Sayılı dosyası üzerinden devam ettirildiğini, takibe ve borca itiraz sonrası takibin durduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, rücu davalarının gerçek zararın giderilmesi amacına yönelik olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.\t
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkeme kararında; \"...Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın 05/10/2021-05/10/2022 tarihleri arasında davacı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş kasko sigortalı olduğu, ... tarihinde, sigortalı araç dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde iken davalı şirkete ait olup diğer davalı ...'nın sevk ve idare ettiği ... plakalı aracın çarpıştığı, 29/11/2021 ve 24/01/2022 tarihli ödeme makbuzuna göre davacı sigorta şirketinin sigortalısına bu kazadan dolayı ödemede bulunduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan uzman bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada %100 kusurun KTK 84/1 maddesi uyarınca davalı sürücüye ait olduğu, davacının sigortalısının kusurunun bulunmadığı, sigortalıya ödenen tutarın piyasa rayiçleri ile uyumlu ve meydana gelen kaza ile uygun olduğu, böylece TTK 1472 maddesi uyarınca rücu şartlarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davanın kabulü ile; davalıların Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 53.300,00-TL asıl alacak ve işlemiş faiz üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ...Ldt Şti vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ...Ldt Şti vekilince sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketinin, ... tarihinde meydana gelen trafik kazasına dayalı rücu alacağına ilişkin olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile davalı araç maliki ...Ldt Şti ile şoför ... aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, yasal süresi içinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, ardından itirazın iptali talebiyle dava açıldığını, yerel mahkemece yapılan yargılama sonunda ,\"..Davanın KABULÜNE,davalıların Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasına vaki itirazının 53.300,00TL asıl alacak ve işlemiş faiz üzerinden İPTALİNE,asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşular ile devamına....Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine....\"şeklinde karar verildiğini, yerel mahkemenin gerekçeli kararında, hangi neden,delil ve yasal dayanaklar ile asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödenmesine karar verildiği hususunda tek bir izah ve açıklama bulunmadığını, TCAnayasası 141,138,HMK27. maddelerinin amaçladığı anlamdaher türlü mahkeme kararının gerekçeli yazılmasının zorunlu olduğunu,tüm aşamalarda sundukları dilekçelerde ve rapor/ek rapora itiraz dilekçelerinde tekrar ettikleri üzere,rücu davaları gerçek zararın giderilmesi amacına yönelik bir dava olduğunu, zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacının sigortalısına ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı isteyebileceğini, dava dosyasında ise zarar hesabı yönünden alınan rapor ve ek raporlarda; talep edilen rücu alacağının istenebilecek gerçek zarar ile uyumlu olup olmadığı, konusunda bir araştırma/değerlendirme yapılmadığını, ödenmesi gereken gerçek zarar hesabı yapılmadığını, davacı şigorta şirketinin icra takibinde talep ettiği miktar direkt olarak gerçek zarar kabul edilmek suretiyle sonuca gidildiğini, neticede yetersiz bilirkişi raporlarına dayalı hüküm tesis edildiğini, yerel mahkemenin 27/05/2024 tarihli ara kararında \".... HMK’nun 267. maddesi gereği ...'nde görevli TRAFİK VE KUSUR KONULARINDA UZMAN öğretim üyeleri arasından mahkememizce re'sen seçilecek üç kişiden oluşan bilirkişi heyetine dosyanın tevdii edilmesine...\"karar verildiğini, ne var ki; bilirkişi teslim tutanaklarının incelendiğinde ; heyette yer alan ...'nın, \"Makinalar-Trafik Kazalarına Sebebiyet Veren Teknik Sorunlar\"alanında uzman olduğu,...'ın\"Asansör Tesisatı Otomotiv Trafik Kazalarına sebebiyet Veren Teknik Sorunlar -Adli Trafik\"alanında uzman olduğu ,...'ın ise hangi alanda uzman olduğu konusunda tutanakta bir bilginin yer almadığının görüldüğünü, netice olarak ... dışındaki diğer bilirkişilerin mahkeme ara kararında belirtildiği şekilde \" ...'nde görevli trafik ve kusur konularında uzman kişilerden oluşmadığı\" bu nedenlerle de dosya kapsamında toplanan kaza mahalline ait fotoğraflar,video kaydı,tanık anlatımlarının teknik anlamda yetkin ve yeterli biçimde incelenmediğinin anlaşıldığını, eksik yetersiz inceleme ile karar verilmesinin hatalı ve mağduriyete yol açtığını, dava dosyasında, kazanın sıcak anında çekilmiş fotoğraflar ve video kaydı, keşif mahallinde yer göstermesi yaptırılarak alınan tanık beyanı, araçları bulunduğu pozisyon , kaza mahallindeki yol/cadde üzerindeki fiziki bulguların dikkatlice incelendiğinde ; davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın ... bölgesinde ... cadde üzerinden gidiş yönüne göre düz ilerleyerek ışıklı kavşakta kendisine yeşil ışık yandığı için kontrollü biçimde ... cadde üzerindeki kavşak adasının sağ tarafına yerleştiği ,bu konumda düz ilerleyebilmek için sağdan gelen ve ... istikametine giden araç trafiğini beklemekte iken ,... cadde üzerinde organize istikametinden gelen ve kuvvetle muhtemel sola dönüş için kavşak adasına hızlı ve kontrolsüz şekilde giren ... plakalı aracın ,... plakalı araca sol tarafından kavşak adası içinde çartığı net şekilde anlaşıldığını, nitekim davalı araç sürücüsü ...'in düzenlenen trafik kaza tutanağında \"...cd.den seyir halinde ...cd kavşağına geçtiğim ve kavşağın içine girdiğim esnada KAVŞAK İÇİNDE A araç sol tarafımdan vurmak suretiyle... Kazaya sebebiyet verdi..\"dediğini, dava dosyasında ışık ihlalinin hangi sürücü tarafından yapıldığını kesin olarak gösteren mobese kamera kaydı olmadığı halde ve ... plakalı araç şoförünün beyanını destekler mahiyette kaza mahallinde fren ve lastik izi gibi fiziki bulgu ve tespitler bulunmadığı halde,kazanın meydana geliş şeklini açıklayan tanık beyanı ... plakalı araç şoförünün beyanını desteklemediği halde, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç şoförünün kusursuz olduğunu kabul etmenin maddi gerçeklikten uzak bir yaklaşım olduğunu beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurma zorunluluğunun doğduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,davanın reddine,takip ve dava tarihinde likit sayılamayacak rücu alacağı yönünde inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava, sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketinin zarara neden olan araç maliki ve sürücüsüne karşı rücu amacıyla başlattığı takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Kayseri Genel İcra Dairesi... Esas Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine 53.330 TL ... Tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin trafik poliçe limitiniz dışında kalan kısmı yönünden rücusu\" 827,98 TL faiz olmak üzere toplam 51.127,98 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı takip dayanağı olarak \"... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin trafik poliçe limitiniz dışında kalan kısmı yönünden rücusu hk. 53.300,00 TL\" gösterildiği, davalılar tarafından alacağa takibe borca faize kusur durumuna itiraz edildiği görülmüştür
Somut olayda taraflar arasında uyuşmazlık ... tarihinde meydana gelen ve ... plaklı araç malikine ödeme yapılmasına neden olan kazadaki kusur zarar durumuna ilişkindir.
Mahkemece kusur durumuna ilişkin 31.08.2023 tarihli heyet ... tarihli ATK raporu aldırılmış kusur durumuna ilişkin raporlar arasında çelişki olması üzerine 17.3.2025 tarihli akademik kariyere sahip bilirkişilerden oluşan üçlü heyetten rapor aldırdığı görülmüştür. 17.03.2025 tarihli raporda davalı sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Davalı araç sürücüsü kırmızı ışıkta geçmiş olup 17.03.2025 tarihli rapordaki tespitler ile 17.03.2025 tarihli heyet raporu ile ATK raporunun birbirini doğruladığı görülmekle davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu yönündeki raporun hükme esas alınması yerindedir.
Davalılar cevap dilekçelerinde zarar miktarına da itiraz etmiş olup mahkemece aldırılan her üç bilirkişi raporunda da davacının rücuya konu ettiği zararın gerçek miktarı belirlenmeden başka bir deyişle kendi sigortalısı olan ... plakalı araç için yapmış olduğu ödemeler denetlemeden hazırlandıkları görülmüştür.
Belirtilen eksiklik usul ve yasaya aykırı olup mahkemece bu hususta HMK 281. Md uyarınca ek rapor aldırıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Kabule göre de;
2004 sayılı Kanun'un m.67, II'e göre, itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminata mahkûm edilir.
İtirazın iptali davasında borçlunun inkâr tazminatına mahkûm edilebilmesi için öğretide ve Yargıtay kararlarında genellikle kabul edildiği üzere, aşağıdaki şartların (birlikte) gerçekleşmesi gerekir: 1- Alacaklının ilâmsız icra takibi yapması, 2- Borçlunun ödeme emrine itiraz etmiş olması, 3- İtirazın iptali davasının süresi içinde açılmış olması, 4- Alacaklının talepte bulunulması, 5- Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi, 6-Alacağın likit olması.
Bu şartlardan \"likit alacak kavramı\" alacağın gerçek miktarı belli ve sabit ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün ise başka bir ifadeyle, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacak likittir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olmalıdır. Buradan anlaşılması gereken; alacağın ve miktarının borçlu tarafından bütün unsurları ile bilinebilir (hesap edilebilir) olması ve bu konuda alacağın tespiti için ayrıca yargılama yapılmasına gerek olmaması anlamındadır.
Rücuen tahsile konu gerçek zararın saptanması tazminat hukukuna göre yapılan kusur ve hasar açısından incelemeleri sonucu düzenlenen bilirkişi raporları ile çözümlendiğinden, gerek icra takibi tarihinde gerekse dava tarihinde tazminat alacağı henüz likit halde değildir.(Yargıtay 4HD 2022/8985 Esas 2024/6634 Karar; 2022/4353 Esas 2023/12559 Karar )
Açıklamalar ışığında davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ nin istinaf talebinin HMK 353/1-a-6 md uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ nin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 20/05/2025 tarih ve 2022/508 E - 2025/469 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafça yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde kendisine iadesine ,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-H.M.K. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, H.M.K. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 08/10/2025
\t\t\t\t