T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/475 - 2025/1826
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/475
KARAR NO\t: 2025/1826
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16/10/2023
NUMARASI\t\t: 2011/... ESAS 2023/... KARAR
DAVACILAR\t: 1 -... -
2- ... -
VEKİLLERİ\t: AV.
\t AV.
DAVALI\t: ... TÜRK ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ\t: AV.
\t AV.
\t AV.
AV.
\t
DAVANIN KONUSU\t: İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 29/09/2025
YAZIM TARİHİ : 29/09/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı bankanın Mersin şubesi nezdinde müşteri çekleri ve bonoları karşılığında müvekkili ...'nın 30105256 numaralı banka müşteri hesabı ile 72055980 hesap numaralı kredi hesabı üzerinden ticari kredi kullandırıldığını, ayrıca eşi müvekkili ...'ya ait Mersin Merkez ... parsel üzerinde kayıtlı bina ve arsa kredi karşılığı 100.000,00TL bedelle davalı banka lehine ipotek edildiğini, Mart 2007 dönem sonu faizi ödenemediğinden bahisle 14/05/2007 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarla 42.834,00.TL nakit borç, 4.413,42.TL devre faizi, 3.543,55.TL gecikme faizi olmak üzere 50.790,97.TL'nin ödeme gününe kadar %60 temerrüt faizi ve diğer masraflarla birlikte üç gün içerisinde ödenmesi istendiğini, ancak tebligat yapılmadığını, Mersin 8.İcra Müdürlüğü'nde 2007/... sayılı dosyası üzerinden toplam 54.996,31.TL ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla tahsili için takip başlatıldığını, ihtarnamede kat ve temerrüt tarihi ihtarın yapıldığı 14.05.2009 tarihine göre yapılmış ise de, dönem sonu faizi 31/12/2009 tarihinde ödendiğini, takipte yanlış hesaplama yapılarak 5.562,00.TL fazla hesaplama yapılarak takibe konu alacağın arttırıldığını, temerrüt faizi tarihlerine göre %27 ve %29 iken yıllık %60'ı aşan fahiş faiz uygulaması yapıldığını, müvekkilinin toplamda 36.489,40TL ödeme yapıldığını, takipten önce 4.300,00.TL borcun ödendiğini, ancak takibin ödeme işleme katılmadan 46.832,00.TL'nin çok üzerinden takip yapıldığını, yine müvekkilinin korkutulmak suretiyle yanıltıldığını ve gayrimenkulünün usulsüz şekilde düşük fiyata satılmak istendiğini, bunun üzerine Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2010/... soruşturma dosyası üzerinden şikayette bulunulduğunu, yine Mersin 8.İcra Müdürlüğü'nün 2007/... sayılı dosyasında müvekkili ...'ya yapılan tebligatların başkası tarafından imzalandığını, ödeme emri ve kıymet takdirinin müvekkilinin eline geçmediğini, bu nedenlerle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitini, fazla yapılan 48.655,00.TL'nin ödeme tarihlerinden beri işleyecek ticari faizleriyle birlikte davalı taraftan tahsili ile ...'ya ödenmesini, Mersin 8.İcra Müdürlüğü'nün 2007/... sayılı takibin teminatsız olarak durdurulmasını, Mersin Merkez ... parsel üzerinde kayıtlı bina ve arsanın icraca yapılan satışın iptalini ve eski hale iadesini, ipoteğin fekkini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın ödeme tarihi olan 03/07/2009 tarihinden sonra 1 yıl içinde açılması gerektiğini, hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, takip konusu para borcunun itfa nedeniyle sona ermediğini, bu nedenle istirdat davasının açılamayacağını, davacı tarafın müvekkili bankaya ve icra dosyasına yatırdığı paraların borcu karşılamadığını, Mersin 4.Noterliği'nce çıkartılan ihtarnamenin davacılara bizzat 22/05/2007 tarihinde tebliğ edildiğini ve takiplerin kesinleştiğini, davanın bu yönden konusuz kaldığını ve reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı borçluların bu davayı açma sebeplerinin borcun tamamını ödemekten kaçınmak ve derdest olan ihalenin feshi davasının tekrar görülebilmesini sağlamak olduğunu, bu nedenlerle haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı ile; davalı banka tarafından davacıya kullandırılan krediye istinaden ödenmeyen alacakların tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip ve eş zamanlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, ipoteğe konu taşınmazın satılarak bedelinin icra dosyasından düşüldüğü ancak davacılar ve dava dışı müteselsil kefiller aleyhine başlatılan takip dosyasında tahsil edilen miktarların gözetilmediğini, hesabın kat edildiği tarihten dava tarihine kadar dosya kapsamında mevcut ödeme kayıtları ve bilirkişi raporları uyarınca davalı bankaca davacı yandan fazlaca tahsilat yapıldığı anlaşılmakla davacıların ödediği fazla bedellerin iadesini talep etmekte haklı olduklarını, ancak dava dışı iyi niyetli 3. şahsa satılan taşınmazın satışının iptali istenemeyeceği ve ipotek 04/02/2011 tarihinde terkin edildiğinden bu yöndeki taleplerinin de konusuz kaldığı anlaşılmakla davacıların davalı bankaya borçlu olmadıklarının tespiti ile davacılar tarafından fazla yatırılan 26.240,66TL'nin 03/07/2009 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak talep doğrultusunda davacı ...'ya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ipoteğin fekkine ilişkin talebin ipotek 04/02/2011 tarihinde terkin edildiğinden esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf talebi ile; Davacı ...'ya müvekkili banka tarafından ticari kredi kullandırıldığını, ticari krediye teminat olarak ...'nın malik olduğu taşınmazın 100.000,00.TL bedelle ile alındığını, 14.05.2007 tarihinde hesap kat ihtarnamesi çekildiğini, 29.06.2007 tarihinde Mersin 8. İcra Müdürlüğü 2007/... Esas sayılı dosya ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, açılan menfi tespite ilişkin işbu davada alınan 5 kişilik heyet raporu olduğunu, dosyada alınan raporların hiçbirisinin rakamlarının birbiriyle tutmadığı ve dosyada alınan raporlar arasında çelişkiler olduğunu, bu çelişkiler ortadan kalkmaksızın hatalı rapor doğrultusunda karar verildiğini belirtmekle birlikte bilirkişi raporlarına karşı beyanların dikkate alınmamasından kaynaklı kanaatinde olduğunu, davanın hakkaniyetli bir şekilde sonuca ulaşılabilmesi için hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alınmaması gereğiyle değerlendirilmesi akabinde mahkeme tarafından verilen son derece hatalı karar müvekkili kurum açısından aşırı bir hak kaybına sebebiyet verdiğini, sözleşme imzalandıktan sonra faiz oranlarının düştüğünü ancak bunun uygulanmadığını, zamanında ödeme yapmalarına rağmen tahsilatların bankaca icra dosyasına geç bildirildiğini, icra dosyasındaki ödeme emrindeki tebligatların müvekkine yapılmadığını ve sahte olarak oluşturulduğunu, icra dosyasındaki reddiyatların miktarlarının yanlış hesaplandığını bu sebeple fazla ödeme yapıldığını, davadan sonra da ödeme yapıldığının bilirkişi raporu uyarınca belirlendiğini ancak mahkemece bu hususun kararda dikkate alınmadığını, bu nedenlerle; Mahkemenin 16/10/2023 tarihli 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı dosyadan verilen kısmen kabulü kararının hukuka aykırı olup, kararın kaldırılması ve talep hususunda davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf talebi ile; yapılan ödemeler borçtan mahsup edilirken tutarların davalı banka hesaplarına aktarıldığı tarihin değil, icra dosyasına ödendiği tarihler baz alınarak rapor düzenlenmesinin davalı bankanın faiz hesaplarında zararına sebebiyet olması hasebiyle Mersin Asliye 2.Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarihinde verilen 2011/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda kısmen red kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak tüm talep ve beyanlar doğrultusundan davanın reddine, yargılama giderlerini ve vekalet ücretini davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, Genel Kredi Sözleşmesi'ne dayalı fazla ödenen kredi borcundan kaynaklı istirdat ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı banka ile davacı ... arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi borcuna teminat amacıyla diğer davacı ...'ya ait olan taşınmazın davalı banka lehine 100.000,00 TL bedelle ipotek edildiğini, kredi borcunun takipten önce bir kısmının ödendiğini ancak banka tarafından yapılan tahsilatların düşülmediğini, faiz hesabının yanlış yapılarak fazladan tahsilat yapıldığını, borcun ödenmediği iddiasıyla banka tarafından Mersin 8.İcra Müdürlüğü'nin 2007/... Esas sayılı icra takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, taşınmazın ihale yoluyla satılarak davalıya borcun kalmadığı iddiasıyla menfi tespit ve fazladan ödenen paranın istirdatının talep edildiği, davalı tarafından borcun devam ettiğinin savunulduğu, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.
Karara karşı taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Mersin 8.İcra Müdürlüğünün 2007/... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; 29.06.2007 tarihinde alacaklı banka tarafından ... - ... ve ... aleyhine 50.791,00 TL Asıl Alacak, 3.640,00 TL Faiz (14.05.2007-25.06.2007) % 60 Temerrüt Faizi, 403.61 TL % 5 BSMV, 161,70 TL İhtarname masrafı olmak üzere 54,996,31 TL toplam alacağın masraf, icra gideri, vekalet ücreti ve 25.06.2007 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek % 60 yıllık temerrüt faizi ile tahsil edileceği şeklinde İpoteğin Paraya çevrilmesi Yolu İle Takip başlattığı görülmüştür.
Mahkemece hükme esas alınan ve Dairemizce'de benimsenen bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen 28.02.2022 tarihli kök rapor ve 01.06.2023 tarihli ek rapor uyarınca; hesap kat tarihi itibariyle davalı bankanın alacaklı olan tutarın belirlendiği, takip tarihi itibariyle yapılan tahsilatlar mahsup edildiğinde takip tarihindeki alacağın belirlendiği, taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin yukarıda belirtilen “38. Maddesi “Müşterinin Borçlar Tamamen Ödeninceye Kadar Yükümlülükleri ve Temerrüt Faizi” başlığı altında, 38.1.Maddesinde; “... Bankaca tespit edilmiş (hangi krediden doğduğuna ve vadesine bakılmaksızın) en yüksek cari faiz oranına “veya ilerde artırıldığı takdirde artmış en yüksek cari faiz oranına” 50 (elli) puan ilave edilmek suretiyle bulunacak faiz oranı üzerinden temerrüt faizi ve gider vergisini ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Bankanın bu maddede sözü edilen 50 puanı, Müşterinin muvafakatını aramaksızın her zaman değiştirmeye hakkı bulunduğunu ve Bankanın bu değişikliği Müşteriye ihbar etme zorunda olmadığı hususunu da Müşteri peşinen kabul eder.” Şeklinde kararlaştırılan şarta göre; ... 27/06/2006 Tarihli Ticari Kredi Faiz Oranlan Genelge/40'da Borçlu Cari Hesap Şeklinde kullandırılan kredilerde akdi faiz oranı % 45 (ipotek resmi senedinde de görüldüğü üzere) olarak belirlenmiş olup bu oranın sözleşmede belirtilen %50 puan ilavesi ile %95 olarak belirlenmiş olup banka söz konusu Genel Mektupta bu oranı %60 oran olarak belirleyip takipte de % 60 oranda temerrüt faizi talep ettiğinden % 60 orandan temerrüt faizi talep edilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu bu sebeple davacıların faiz oranına ilişkin istinafının yerinde olmadığı, taşınmazın ihale yoluyla satışı sonunda ihale bedelinin borçtan mahsup edildiği, borcun ihale tarihinde halen devam ettiği, davacıların ödeme yapmaya devam ettikleri, 03.07.2009 tarihinde 55.000,00 TL ödemeyle birlikte borcun tamamen ödendiği ve fazladan 27.663,87 TL ödeme yapıldığının hesaplandığı, bu tarihten sonra dava tarihine kadar icra dosyasına yapılan ödemelerle birlikte bankaca icra dosyasına talep edilen vekalet ücreti ve icra masraflarının mahsubu sonucu yapılan hesaplamaya göre davacıların dava tarihi itibariyle toplam 26.240,66 TL fazla ödemede bulundukları, yine davacıların dava tarihinden sonra da ödeme yapmaları sebebiyle dava tarihinden sonra 17.12.2011 tarihine kadar icra takip dosyasına yatan toplamda 14.907,17 TL fazla ödemede bulundukları görülmüştür.Açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebeplerinin ve davalı banka vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Hesaplanan rapor dosya kapsamına uygun bulunmakla mahkemece bu rapor göz önüne alınarak dava tarihine kadar yapılan ödemeler göz önüne alınarak 26.240,66 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de dava istirdat davası olup dava tarihinden sonra da yapılan ödemelerin bulunduğu belirlendiğinden mahkemece dava tarihinden sonra yapılan toplam 14.907,17 TL'nin isdirdatına karar verilmemiş olması hatalı görülerek davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.
Her ne kadar davacılar vekili tarafından icra takip dosyasındaki ödeme emrinin kendilerine usulsüz tebliğ edildiğini, tebligattaki imzanın sahte olarak atıldığını ve takibin bu sebeple kesinleşmesinin usulsuz olduğu yönünde istinaf sebebi bulunsa da bu hususun İcra Mahkemesince inceleneceği açılan menfi tespit davasında incelenemeyeceği, davacılar tarafından İcra Mahkemesi'nde bu konuda dava açıldığına ilişkin bir iddianın ileri sürülmediği ayrıca taşınmazın ihale yoluyla satılması sonucu açılan ihalenin feshi davasında ileri sürülebilecek itirazların da işbu dosyada istinaf sebebi olarak ileri sürülemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile, davacıların davalı bankaya borçlu olmadıklarının tespiti ile davacılar tarafından fazla yatırılan 26.240,66.TL'nin 03.07.2009 tarihinden itibaren, davadan sonra ödenen 14.907,17.TL'nin ise 17.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak talep doğrultusunda davacı ...'ya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ipotek yargılama aşamasında terkin edildiğinden ipoteğin fekkine ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafın istinaf başvurusu yerinde bulunmadığından esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-a) Davalı vekilinin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun REDDİNE,
b)Davacılar vekilinin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b/2. maddesi uyarınca Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3)-HMK'nin 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4)-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
a-Davacıların davalı bankaya borçlu olmadıklarının tespiti ile davacılar tarafından fazla yatırılan 26.240,66.TL'nin 03.07.2009 tarihinden itibaren, davadan sonra ödenen 14.907,17.TL'nin ise 17.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak talep doğrultusunda davacı Ayhan Ataya ÖDENMESİNE,
b-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
c-İpoteğin fekkine ilişkin talep hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 3.323,58.TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 2.700,00.TL harçtan mahsubu ile bakiye 623,62.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
6)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve 2011/... Esas 2023/... Karar, 2024/68 Harç nolu, Harç Tahsil Müzekkeresinin İPTALİNE, Harç tahsil edilmiş ise MAHSUBUNA,
7)-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan toplam 2.700,00.TL harcın davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,
8)-6100 Sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından 4.230,00.TL posta gideri, 4.800,00.TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 9.030,00.TL yargılama giderinden kabul/red oranına hesaplanan 7.638,17.TL'nin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerine BIRAKILMASINA,
9)-Davacılar vekille temsil edildiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesine göre 30.000.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
10)-Davalı vekille temsil edildiğinden, karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesine göre ret edilen dava değerine göre 7.638,00.TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-a)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacılardan peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacılara İADESİNE,
b)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 3.323,62.TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 269,85.TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.053,77.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
2-a)6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 738,00.TL istinaf başvuru harcı ve 30,00.TL posta gideri, 149,00.TL dosya masrafı olmak üzere toplam 917,00.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara VERİLMESİNE,
b) İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerine BIRAKILMASINA,
3)-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince taraflara İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,
Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 29/09/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır