T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2016/477
KARAR NO\t\t: 2019/422
DAVA\t\t: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t\t: 16/01/2014
KARAR TARİHİ\t: 20/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının ...na bağlı olarak ... işlettiğini, ... ile ... arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının davalı lehine ... ödeme tarihli ... TL bedelli senedi düzenleyerek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono asılını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, ... TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili ... havale tarihli dilekçesiyle dava dilekçesini ıslah etmiştir.
Davalılar vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde, dava dilekçesi ile sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak akde aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshi ve verilenin iadesi talebi ile müvekilleri aleyhine dava ikame edildiğini, haksız ve dayanaksız davanın reddini talep ettiklerini, müvekillerine ... tarihinde ödeme yapıldığının iddia edildiğini, ... tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine uygulanacak zamanaşımı sürelerini belirleyen hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, zamanaşımı itirazı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, sözleşmenin feshini talep eden davacının fesihte haklı olduğunu ispat etmesi gerektiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının haksız ve kötü niyetli olduklarını, davacının ve müvekkillerinin üyesi bulunduğu ... 'ne ödeme yapılmadığını davacı tarafından kabul edildiğini bu nedenle husumet yokluğu ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... tarih .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/a.maddesi gereğince; Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5/1.maddesi hükmü uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 sayılı Kanunla değişik 5/3.maddesi uyarınca; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının öngörüldüğü, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle davanın her aşamasında re'sen gözetilmesinin zorunlu bulunduğu, davanın ticari dava niteliğinde olması nedeniyle Mahkememizin görevli olmadığı tüm dosya kapsamı ile belirlendiğinden HMK'nun 114/1-c ve 115.maddeleri uyarınca görevsizlik kararı vererek dosyayı mahkememize göndermiştir.
Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin .../...-... ve .../...-... sayılı kararları ile ... işletmecileri ile ... işletmecilerinin tek çatı altında toplanması amacıyla ...+... kapasite ile çalışan minibüslerin ...+... oturma, ... kişi ayakta olmak üzere kapasite arttırımının yapılmasına karar verildiği, Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ... ile ... plakalı Minübüs araçları ile ilgili minübüs sahiplerine normal seriden plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karar nedeniyle ... plakalı minübüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek ... plaka yerine idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir ... yolcu + ... şöfor oturma ve ayakta en fazla ... yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen minübüs araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, .../...-... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği, UKOME'nin bu kararının iptali için ...nin üyesi olan ... isimli kişi tarafından Antalya ... İdare Mahkemesinin .../... esas .../... karar sayılı dosyasında iptal istemli açılan davada mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde dava konusu kararda kamu yararı ve hukuka uyarlılık bulunmadığından iptaline karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacının kesinleşme tarihinden sonra davadan feragat ettiği anlaşılmıştır.
UKOME ... tarihli .../...-... Karar sayılı kararında ise ... plakalı otobüsleri günlük ... adetinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp 1 gün çalıtırılmamasına, uygulamada 1. gün ... ile ... plakalı araçların, 2. gününde ... ile ... plakalı araçların, 3. günde ... ile ... plakalı, araçların çalışacağı şekilde düzenleme yapılmasına karar verildiği; Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların ... ...ne karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... ...nın ... adet minübüsün mülkiyetini ...ne geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar ... araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları; ... tarihli ön protokolde; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,... tarihli uzlaşma protokolünde; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \"her iki tarafça kabul gördüğü üzere minübüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere minübüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak ... adet otobüsün ön protokol kapsamında özel halk otobüslerine verileceği\" hususunun 1.maddede düzenlendiği, ... tarihli protokolde; bir önceki protokole atıfta bulunularak özel halk otobüslerine verilecek ... araç için araç alımının gerçekleşmemesi nedeniyle araç başı ...-TL'nin bedel olarak belirlendiği, belirlenen bedelin minibüsçü sayısına bölünmesi ile her üyenin avukatlık ücretinin de eklenmesi yolu ile ...-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı; ... tarihli tutanakta; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte ... adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı, ... tarihli protokolde; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakda önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minübüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı, ... tarihli taahhütnamede; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minübüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minübüslerin her biri tarafından ödenecek ...-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı, ... tarihli protokolde; ... araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar ... ruhsat sahibinin senetlerini kooperatifden geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Eldeki dava sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ve verilenlerin iadesi istemli ödenen bono bedelinin istirdatına ilişkindir.
Mahkememizce dosyanın şehir içi ulaşımı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile davalı kooperatif üyesinin ... Ukome kararının alınmasından bu karrın iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığının tespiti için rapor hazırlaması istenilmiş bilirkişi, ... ... havale tarihli raporunda özetle; \"...Taraflar arasında, söz konusu ...+... koltuk kapasiteli minibüsten ...+...+... kapasiteli küçük otobüse dönüşüm işlemine konu olan ve ... yılında mahkeme tarafından iptal edilen .../...-... sayılı Ukome Genel Kurul Kararına istinaden yapılan kapasite artışının ...ni zarara uğrattığına dair dosyada belgelerde bir dayanak veri, bilgi bulunmadığı, ... yılında ... ve ... arasında imzalanan protokoller kapsamında ...nin zararının tazmini için ... adet otobüs bedeline karşılık araç başı ... TL zarar bedel belirlenmiş, fakat zarara ilişkin teklif edilen araç sayısının neye göre belirlendiğine ilişkin bir değerlendirme veya gerekçe bulunamadığını, tespit edilen hususlar 12 ve 13. Maddesinde belirtildği şekilde, ... yılında ... tarafından hazırlanan değerlendirme raporundaki küçük araç (... plaka) ve büyük araç (...) gruplarının farklı hatlarda çalıştığı anlaşılmakta ise de, dava konusu dönüşümün gerçekleştiği ... yılı ile protokollerin yapıldığı ... yılları arasında aynı şekilde çalışılıp çalışmadığına dair net bir veri bulunmadığını, dosyada davacı şahsa ait ... plakalı aracın bulunduğu minibüs ile ..nin ...-... yılları arasındaki döneme ilişikn taşınan yolcu sayıları, çalışma planlarına ait veriler bulunmadığını, minibüslerin kapasite artışlarından kaynaklı bir yolcu ve gelir kaybının yaşanıp yaşanmadığının tespiti için, davacı şahsa ... plakalı minibüs ile davalı özel hak otobüsüne ait ... öncesi ve sonrası taşıdığı yolcu sayısı ile çalışma plınlarının temin edilmesi gerektiğini, fakat toplu taşıma sisteminde ... ... tarihine kadar Elektronik ücret toplama ile beraber nakit binişlerinin de olması sebebiyle net bir yolculuk verisine ulaşılabilmesi mümkün görükmediğini, davalı ve davacı araç sahiplerinin gelir artışı veya kayıplarına ilişkin değerlendirme yapılabilmesi için ... öncesi ve sonrası (en az 3 yıllık) gelir vergisi dökümlerinin temin edilebilmesi gerektiği, dosyada zararın tespitine kaynak olabilcek nitelikte yeterli bilgi, belge bulunmaması sebebiyle davalı kooperatif üyesi ve kooperatifin ... tarihli UKOME kararının alınmasından bu kararın iptal edilinceye kadar ki geçen süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığına ilişkin değerlendirme yapılamadığı...\" şeklinde rapor ve tespit edilmiştir.
Mahkememizce tarafların ticari defterleri incelenerek tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulup tulumdığı ve davalı kooperatif üyesinin ... tarihli UKOME kararının alınmasından bu kararın iptal edilinceye kadar ki geçe nsüre zarfında zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktarda zararının olduğunun hesaplanması istenilmiş bilirkişi ... ... tarihli raporunda özetle; \"...uyuşmazlık konusu bonoların İdare Mahkemesi kararı ile iptal edilen UKOME kararına istinaden düzenlendiği, takdir ve değerlendirme sayın mahkemenize ait olmak üzere keşide ediliş nedeni ortadan kalkan boonnun amacının ortadan kalktığı, davacının ...-... yılları arası gelir vergisi beyanname örneğini inceleme için sunduğu, sunulan beyanlara göre ... yılında karlılığının düştüğü, ... yılı artış aoranıa göre ... yılında mahrum kaldığı karlılığın ... TL olduğu...\" şeklinde rapor ve tespit edilmiştir.
Mahkememizce Antalya Vergi Dairesinden davacı ve davalı gerçek kişilerin minübüs ve otobüs işletmesinden kaynaklanan 2005 ve 2014 yıları arasındaki gelire ilişkin vergi beyanlanamelerinin gönderilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ... havale tarihli raporunda özetle; \"... ...'un ... tarihinde karayolu taşımacılığı ile yapılan şehiriçi ve banliyö yolcu taşımacağından mükellefiyet tesis ettirdiği, ... tarihinde gayrimenkul alım-satım faaliyetinden şube açtığı ... tarihinde kapattığı) ... tarihinde taksi işletmeciğinen şube açtığı, (... tarihinde kapattığı) mükellefiyetin ise ... tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne nakil gittiği, davalı ...'un 2012 yılında hasılatının arttığı ancak karlılığının düştüğü, 2011 ve 2013 yılında farklı faaliyet (taksi, gayrimenkul alım-satım) konularında da gelir elde edildiği, ... tarihinde karayolu taşımacılığı ile yapılan şehiriçi ve banliyö yolcu taşımacılığından mükellefiyet tesis ettirdiği, ... plakalı araç için şube açtığı (... tarihinde kapattığı) ... tarihinde öğrenci yurtları pansiyonlarında yapılan konaklama faaliyetlerinde şube açtığı (... tarihinde kapattığı) ... (... tarihinde kapattığı) ve ... (... tarihinde kapattığı) otopark işletmesi olarak şube açtığı, faaliyetine devam ettiği, kendi faaliyetinin dışında ortaklık hasılat elde ettiği, ... - ... yılları arasında en yüksek karlılığının ... TL olduğu, 2012 yılında gelirinin ... TL'sına düştüğü, ...'in ... .../... ile yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacağılı faaliyetinden dolayı ... tarihinde ... vergi daireine nakil olduğu, faaliyetine devam ettiği, kendi faaliyetinin dışında ortaklık olarak hasılat elde ettiği, her ortaklığın elde ettiği hasılat ve karlılık ... - ... yılları araında en yüksek karlılığının ... yılında ... TL olduğu...\" şeklinde rapor ve tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bilirkişi raporu ve gelen yazı cevapları birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından protokol gereği verilen bononun davacının kullandığı ...+... kapasiteli minibüsün ...+... kapasiteli ... plakalı otobüslere değiştirilmesine ilişkin olarak verildiği anlaşılmaktadır. Davacı her ne kadar UKOME Genel Kurul Kararının iptal edildiğini, davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenlerle sözleşmenin geçersizliği nedeniyle ... TL ödemenin iadesini talep ediyorsa da, davacının davaya konu bonoyu serbest iradesiyle davalılarda oluştuğunu kabul ettiği maddi zararı gidermek amacıyla verdiği, dosya kapsamında gelen yazı cevaplarına göre davacının aracının minibüs statüsünden otobüs statüsüne geçerek, otobüs statüsüyle kapasitesini arttırarak çalışmaya devam ettiği, bu haliyle fiili durumun halen devam etmekte olduğu, davacının aracının kapasite artışıyla çalışmaya devam ediyor olması nedeniyle davacının ödemiş olduğu ... TL bedelli bonoya ilişkin bononun düzenlenme sebebinin ortadan kalktığı ve bu haliyle davalıların sebepsiz zenginleştiği iddiasının yerinde olmadığı kaldı ki yapılan defter incelemelerinde davacının hasılatında bir azalma olmadığı, 2007 yılına göre oranlama yapıldığından davacının gelirinde artış olduğu anlaşıldığından açıklanan tüm sebeplerle davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile fazla alınan ... TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
5-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/06/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza