T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 16/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: .....\t(...)
ÜYE\t\t: .....\t(...)
ÜYE\t\t: .....\t(...)
KATİP\t\t: .....\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 01/07/2025
NUMARASI\t: ... Esas ... Karar
DAVACI \t: ........
VEKİLLERİ\t: Av..... Av.....
DAVALI \t: ........
VEKİLİ\t\t: Av.....
DAVA İHBAR OLUNANLAR\t: 1- ........
\t\t 2- ........
DAVA\t\t: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 16/10/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ\t: 16/10/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ........ A.Ş.'nin sigortalısı olduğu ........plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 22.11.2022 tarihli trafik kazası neticesi ........ plaka sayılı aracın ağır şekilde hasarlandığını, mezkur kazanın meydana gelmesinde sigortalı ........plaka sayılı araç sürücüsü ........ 'nun tamamen kusurlu olduğu ve yasal sınırlar üzerinde 1,47 promil alkollü şekilde araç kullandığının trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olduğunu, mezkur kaza neticesi ........ plaka sayılı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi neticesi 1.209.074,79-TL hasar bedeli belirlendiğini, müvekkili şirket tarafından zorunlu mali sorumluluk poliçesi araç başına maddi limit tüketilerek zarar gören ........ plakalı araç için 100.000,00-TL tazminat ödemesinin 19.02.2024 tarihinde gerçekleştirildiğini, mezkur kazada müvekkili şirket nezdinde sigortalı ........plaka sayılı araç sürücüsünün yasal sınırlar üzerinde alkollü iken araç kullanması sebebi ile rücu talebinde bulunulmasının zorunlu hale geldiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda yapılan değişiklik sonrasında kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana gelmesi aranmaksızın, araç sürücüsünün yasal sınırlar üzerinde alkol almış olması rücu için yeterli görüldüğünü, tüm bu hususlar nazara alındığında müvekkili şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği davalı-sigortalıya rücu hakkının oluştuğunun sabit olduğunu, davadan önce, davalı yana, poliçe kapsamında ödenen tazminatının rücuen tahsili hususunda başvurulmuşsa da bu başvurunun sonuçsuz kaldığını, davalı yanın dava konusu borcu ödememesi sebebiyle Cihanbeyli İcra Dairesi ... E. sayılı dosya ile (Örnek 7) ilamsız icra takibine geçildiğini, ancak davalı yanın haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, sigorta tazminatını ödeyen Müvekkili şirketin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi B.4 maddesi gereği ödediği miktarı sigortalısından rücuen talep hakkı bulunduğundan işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah olunan sebeplere binaen ; Cihanbeyli İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan haksız itirazların iptaline ve takibin devamına, davalı yanın 9020'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama ve icra giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, müvekkili şirkete ait ........plakalı aracın kendileri tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, plakası yazılı araç ile 22.11.2022 tarihinde ........ 'nun kazaya karıştığını, araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle rücu hakkının doğduğunu, yapılan ödemeye istinaden icra takibi başlatıldığını ve bu takibin itiraz neticesinde durdurulduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ederek eldeki itirazın iptali davasını açtığını sigorta şirketinin ödediği tazminatı ancak rücu şartlarının oluşması durumunda talep edebilecek olup dava konusu olayda rücu şartları gerçekleşmediğinden davanın reddi icap ettiğini, öncelikle davacının davasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olmakla beraber davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemeyi her durumda rücu edemeyecek olup rücu şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar davacı tarafından ZMMS Genel Şartları ile alkollü içki alınmasının doğrudan rücu sebebi teşkil ettiği ifade edilerek müvekkilin yapılan ödemeden sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de yerleşik Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere kaza eğer ki münhasıran alkolün etki ile meydana gelmiş ise sigortacının, rücu hakkını kullanabileceğini, bu nedenle mahkemece zamanaşımı defi kabul edilmez ise kazanın oluşumuna İlişkin bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak kaza sebebinin belirlenmesi gerektiğini, kaza sırasında diğer sürücünün ani frenleme, önüne kırma gibi kazaya sebebiyet verebilecek nitelikte eylemlerinin kusur durumunu ve haliyle de rücu imkanınını etkileyeceğinden bu konuda inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu olayda hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmamakla beraber, davacının yaptığı ödemenin gerçek zarar ile uyumlu olup olmadığı, fazladan bir ödeme olup olmadığı hususlarının yargılamayı gerektirecek nitelikte olduğu dikkate alındığında likit olarak kabul edilemeyecek rücu talebi açısından 9620 icra inkar tazminatı talep etmesinin kabul edilebilir olmadığını,zira işbu davada davacının zararının ancak bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilebilecek olup davacının işbu likit olmayan alacağa ilişkin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacı tarafça dava dilekçesinde dava değeri 101.750,68 TL olduğu yazıldığını, ancak tevzi formundan anlaşılacağı üzere davacının, sistem üzerinden davasını açarken dava değerini 100 bin TL olarak göstermiş ve harcı da bu bedel üzerinden yatırdığını, bu nedenle dava değeri ile orantılı olarak harç yatırılmadığını, verilecek kesin süre içerisinde harcın yatırılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi icap ettiğini, ayrıca dava konusu kazada müvekkilinin araç sürücüsünün kusurunun olmadığı ve rücu şartlarının oluşmadığı yönündeki itirazlarını tekrar ile birlikte yapılacak yargılama neticesinde müvekkile ait aracın sürücüsü ........ 'nun alkollü olduğu ve kazanın da bu nedenle gerçekleştiği tespit edilecek olur ise müvekkili şirkete yansıtılacak her türlü zararın ilgili sürücüye rücu edilebileceğinden davanın ........ 'ya ihbar edilmesini talep ettiklerini, neticeten, davacının yapmış olduğu ödemenin sigortalı müvekkile rücu edilebilmesi için gerekli şartlar oluşmadığını, bu nedenle icra takibinin ve itirazın iptali davasının kabulünün mümkün olmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olup davacının herhangi bir alacak hakkı bulunmadığını ifade etmekle birlikte süresinde ileri sürülmeyen hakkın şu aşamada talep edilemeyeceği, buna ilaveten kusur ve hasar durumu tespit edilmeden yapılan ödemenin likit olmadığı açık olup kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte aleyhe bir karar verilecek olsa dahi icra inkar tazminatına karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle davacı tarafından açılan işbu itirazın iptali davasına cevap verme zarureti hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah olunan ve re'sen nazara alınacak sair hususlara binaen; Davanın araç sürücüsü ........ 'ya (T.C. No:........) ihbarına, (........ Mah. ........ Cad. No:..... İç Kapı No: ... Selçuklu/ KONYA) davanın süresinde açılmamış olması nedeniyle zamanaşımı nedeniyle reddine, gerekli rücu şartlarının oluşmamış olması ve müvekkilinin kazada herhangi bir kusurunun olmaması nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; \" Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 22/11/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde dava dışı ........ Plakalı aracın zarar gördüğü, davacı tarafından zarar gören dava dışı şahsa ZMM Poliçesi kapsamında teminat limiti kadar 19/02/2024 tarihinde ödeme yapıldığı ve akabinde sigortalı aracın işleteni olan davalıya karşı zararın rücusu için icra takibine geçildiği, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, 22/01/2025 Tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere yasal sınırın oldukça üzerinde 1.58 promil derecesinde alkollü olan, kazanın oluşumunda
asli kusurlu bulunan sürücü ........ ’nun almış olduğu aşırı alkolün etkisiyle güvenli araç sürme
yeteneğini kaybetmesi sonucu münhasıran alkole bağlı kazaya sebebiyet verdiği ve adı geçen sürücünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, 18/04/2025 Tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava dışı ........ Plakalı aracın hasarının kazalı bölgeleri, değişmesi gereken parçalar, işçilik ve KDV dahil olmak üzere oranım bedelinin 1.032.214,65 TL olarak tespit edildiği,
1.000.000,00 TL olarak belirlenen rayiç değeri ile hasar miktarının fazlalığı
değerlendirildiğinde aracın onarımının ekonomik olmadığı, pert işlemi görmesinin uygun
olduğu,
davacı sigorta şirketinin, Karayolları Trafik Kanunu ve Trafik Sigortası, Genel
Şartlarına uygun olarak hasar ödeme sürecini yönettiği, 3455169179 numaralı ZMMS
poliçe limiti 100.000,00 TL olduğundan, ödediği 100.000,00 TL nın dekontunun sayın
mahkemeye ibraz ettiği, yukarıda belirtilen nedenlerle sigortalısına rücu şartlarının
oluştuğu, yasal faiz talebinin uygun olduğu, toplam rücu tutarının asıl alacak 100.000,00
TL, ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar olan yasal faiz 1.750,68 TL olmak üzere
toplam 101.750,68 TL olacağı anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile T.C. Cihanbeyli İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı tarafından ayrıca davalı aleyhine icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesi talebinde bulunulmuş ise de T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/09/2017 Tarih ve 2016/1720 Esas-2017/4335 Karar Sayılı ilamı da emsal alınarak rücuen tahsile ilişkin alacak likid olmadığından ve Yasal şartları oluşmadığından davacının 2004 Sayılı Kanunun 67/2. Maddesi gereğince talep etmiş olduğu icra-inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir. \" şeklinde Davacının davasının kabulü ile; T.C. Cihanbeyli İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasında davalı(borçlu) tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına, yasal şartları oluşmadığından davacının icra-inkar tazminatı talebinin reddine, dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece verilen kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeler sonucu karar verildiğini, usul ve yasaya uygun olmadığını, sigortacının rücu hakkının doğumu için kazanın salt alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerektiğini, tek başına sürücünün alkollü olmasının sigortacıya rücu hakkını vermeyeceğini, davacının yaptığı ödemenin sigortalı müvekkiline rücu edilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığını, mahkemece alınan kusur bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, denetime elverişli olmadığını, kusur raporuna yapılan itirazların mahkemece dikkate alınmadığını beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Rücu koşullarının oluşmadığı itiraz\t
Dava, esas itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesindeki alkollü araç kullandırma nedeniyle başlatılan icra takibine itiraza yönelik itirazın iptali davasındır
2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin \"Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı\" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan \"b-2\" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
O halde, tazminatın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, sigorta hukuk uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan zarar poliçe teminatı dışında kalacağından davacıların bu borçtan sorumlu olmadıklarının tespiti ile davanın kabulüne, aksi halinde davanın reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)
SOMUT OLAYDA meydana gelen trafik kazası neticesinde dava dışı ........ Plakalı aracın zarar gördüğü, davacı tarafından zarar gören dava dışı şahsa ZMM Poliçesi kapsamında teminat limiti kadar 19/02/2024 tarihinde ödeme yapıldığı ve akabinde sigortalı aracın işleteni olan davalıya karşı zararın rücusu için icra takibine geçildiği, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, 22/01/2025 Tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere yasal sınırın oldukça üzerinde alkollü olan, kazanın oluşumunda
asli kusurlu bulunan sürücü ........ ’nun almış olduğu aşırı alkolün etkisiyle güvenli araç sürme
yeteneğini kaybetmesi sonucu münhasıran alkole bağlı kazaya sebebiyet verdiği ve adı geçen sürücünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, 18/04/2025 Tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava dışı ........ Plakalı aracın hasarının kazalı bölgeleri, değişmesi gereken parçalar, işçilik ve KDV dahil olmak üzere oranım bedelinin 1.032.214,65 TL olarak tespit edildiği,
1.000.000,00 TL olarak belirlenen rayiç değeri ile hasar miktarının fazlalığı
değerlendirildiğinde aracın onarımının ekonomik olmadığı, pert işlemi görmesinin uygun
olduğu,
davacı sigorta şirketinin, Karayolları Trafik Kanunu ve Trafik Sigortası, Genel
Şartlarına uygun olarak hasar ödeme sürecini yönettiği, 3455169179 numaralı ZMMS
poliçe limiti 100.000,00 TL olduğundan, ödediği 100.000,00 TL'nin dekontunun sayın
mahkemeye ibraz ettiği, yukarıda belirtilen nedenlerle sigortalısına rücu şartlarının
oluştuğu, anlaşılmakla itiraz yersizdir.
Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
1-Davalı tarafından alınması gereken 6.950,58 TL harçtan peşin alınan 1.737,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.212,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,
Dair, 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yapılan değişiklik ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; dava tarihi olan 2024 yılı itibari ile (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 16/10/2025
\t\t\t\t
\t ..... \t\t ..... \t\t ..... \t\t .....
Başkan\t\t Üye\t \t Üye\t\t \t Katip
...\t\t \t ...\t \t\t ...\t \t\t ...
E imza E imza E imza E imza
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.