T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2018/406
KARAR NO\t\t: 2019/509
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ\t\t: 02/07/2018
KARAR TARİHİ\t: 09/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatif Yönetim Kurulu kararıyla müvekkilinin aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği ... yılı genel kurul toplantısında öğrendiğini, toplantıya katılmak isteyen müvekkilinin komiser tarafından ihraç olduğu gerekçesiyle toplantıya alınmadığını, verilen ihraç kararlarına dair yasaya uygun bildirimlerde bulunulmadığını, mevzuatta belirtilen usul kurallarının dikkate alınmadığını, iddiaların ispata muhtaç olduğunu, iddia edilenin aksine müvekkili tarafından tüm aidatların süresinde eksiksiz yatırıldığını, aidatların düzenli olarak ödendiğini, kooperatife davacının borcunun bulunmadığını, bu nedenle ortaklıktan ihracını gerektirecek hiç bir sebebin bulunmadığını belirterek, müvekkilinin ortaklığının tespiti ile yönetim kurulunun ortaklıktan ihracına ilişkin kararının öncelikle şekil bakımından usulden; aksi kanat halinde esastan iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarnamesinin tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasından da görüldüğü üzere ihraç kararının davacıya bildirildiğini, davacının ... tarihinde tebliğ aldığını, bu sebeple açılan davanın süresinde bulunmadığını, zira tebliğ tarihinden itibaren üç aylık dava açma süresinin ... tarihi itibariyle sona ermiş olmasına rağmen işbu davanın ... tarihinde açıldığını, öncelikle açılan davanın süresinden sonra açıldığı için esasa girmeden usulden reddi gerektiğini, ayrıca davacının ... tarihine kadar kooperatif yönetim kurulu başkanlığı yaptığını, kendi başkanlığı döneminde tahakkuk eden borcu bilmeme olasılığı olmadığını, aksi düşüncenin hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, 2014 bilançosunda olan hissesine ilişkin borcun notere kendisi tasdik ettirdiği için, bu borcu bilmeme olasılığı bulunmadığını, esasen hukuki mesnetten yoksun haksız açılan iş bu davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava. kooperatif üyeliğinin tespiti ile ortaklıktan ihraç kararının iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
1163 Sayılı Kanun 16. maddesinde ; \"Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları, kesinledir..\"
Aynı Kanun 27. Maddesinde de \"Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.\" düzenlemeleri mevcuttur.
Davacı tarafça davalı kooperatifin üyeliğinden ihraca ilişkin tebligatın usulüne uygun olmadığı, bu sebeple eldeki davanın süresinde açıldığı iddia edilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 31/05/2016 tarih, 2015/5315 Esas, 2016/3346 Karar sayılı emsal içtihadında; \"...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde çıkarma kararının, ortağa tebliğinden itibaren üç ay içinde iptali için dava açılmaması halinde bu kararın kesinleşeceği hükme bağlanmıştır. Dava açmaya ilişkin bu süre, hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Ancak, sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir. Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır. Bu hususta çekişme olduğu takdirde tebliğin yapıldığını ihraç kararı veren kooperatif ispat etmek durumundadır. Tebliğ yapılmaması veya usulsüz tebliğ halinde hak düşürücü sürenin başladığından bahsetmek mümkün değildir.
7201 sayılı Tebligat Kanun’nun 21. maddesine göre yapılan tebliğ işleminde, kendisine tebligat yapılacak kimse veya muhatap adına tebligatı kabul edebilecek olanlardan hiçbirisinin gösterilen adreste bulunmaması veya tebligattan kaçınmaları halinde, tebliğ memurunun ne şekilde davranacağı tüzüğün 28. maddesinde yazılı olup, buna göre tebliğ memurunun “ adreste neden bulunulmadığını bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtardan tahkik ederek, beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazarak tevsik etmesi” gerekir iken, bu kurala riayet edilmeden yapılan tebliğ işlemi geçersizdir...\" şeklinde belirtilmiştir.
Dava konusu somut olayda, Kooperatifler Kanunun 27. Maddesi gereği davacının ... tarihi itibariyle ... TL tutarındaki aidat borcunu ödemediği iddiasıyla Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile borcun 10 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, bu ihtarnamenin davacı tarafa ... tarihinde tebliğ edildiği, birinci ihtarnamede verilen sürede borcun ödenmemesi üzerine bu kez davalı kooperatif tarafından ... tarihinde davacı tarafa Antalya ... Noterliği aracılığıyla borcun 30 gün içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten ihraç edileceği ihtarının yapıldığı, bu ihtarında davacı tarafa ... tarihinde tebliğ edildiği, davalıya söz konusu iki ihtarnamenin gereğini yerine getirmediği gerekçesiyle davalı kooperatifin ... tarihli ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edilmesine karar verildiği, ihraç kararının da Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile davacı tarafa ... tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı kooperatifin defter ve belgelerinde kayıtlı adresinin ... Mahallesi ... Bulvarı ... Apt. .../... .../... olduğu, davalı kooperatif tarafından düzenlenen ihtarnamelerin de bu adrese gönderildiği, adresin değiştiğine dair davacı tarafça davalı kooperatife bir bildirimde bulunulmadığı, her ne kadar davacı tarafça yapılan tebligatların TK. 21. Maddesi gereği usulsüz olduğu belirtilmiş ise de, söz konusu tebligatların T.K. 21. Maddeye uygun olduğu, buna göre ... tarihinde tebliğ edilen ihraç kararının iptali istemiyle ... tarihinde açılan davanın 3 aylık yasal hük düşürü süreden sonra olduğu görülmekle davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere,
1-Davanın 3 aylık hak düşürücü süre nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Taraflarca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/09/2019
Katip ...
¸E- İmzalı
Hakim ...
¸E- İmzalı