T.C.
İSTANBUL
21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2025/734 Esas
KARAR NO\t:2025/672
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:13/10/2025
KARAR TARİHİ:14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 13/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ticari ilişkide olduğu ... Anonim Şirketi'nden alacağına mahsuben ... Bankası, ... (... ) Şubesi ’nin, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 15.10.2025 tarihli, ... çek numaralı, 600.000 TL bedelli ve keşide yeri ... olan Çeki aldığını, çekin kaybolduğunu, kaybolan çek hakkında müvekkilinin kesmiş olduğu faturayı sunduklarını belirterek ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla tedbir taleplerinin kabulünü, ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesi atfı ile TTK 757/1 maddesi gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanununun 645–849. maddeleri arasındaki üçüncü kitapta kıymetli evrak düzenlenmiştir.
TTK nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali ele alınmıştır.
TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.
Yargıtay 5. HD'nin 2021/10196 Esas - 2021/13170 Karar sayılı ilamında: \"...Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda davacı vekilinin, iptali istenen çekin davacının elinde iken zayi olduğunu beyan etmesine ve talepte bulunanın yerleşim yerinin de .../ ... olmasına göre, uyuşmazlığın ... 1.Asliye Hukuk (ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir...\" şeklinde belirtilmiştir.
Davada yetkili mahkeme, davacının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup ilgili düzenleme kesin yetki kuralı niteliğindedir. Somut olayda; davacı şirket merkezinin ... olduğu e-faturalar ile ortada olup mahkememiz yetki alanı içerisinde olmadığı, HMK 114-115 maddeleri gereğince yetki yönünden dava şartının mevcut olmadığı kanaatine varılmış ve mahkememizin yetkisizliğine yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, HMK 114/1-ç ve HMK 115/2 md. uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE, kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili olan ... NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,
3-HMK 20/1 md. uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-HMK 331/2 md. uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.14/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır