T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/927 - 2025/1015
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2023/927
KARAR NO\t: 2025/1015
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10.07.2023
NUMARASI\t\t: 2022/500 Esas 2023/511 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ\t: 18.09.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 22.09.2025
\t
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 28.01.2022 tarihinde davacıya ait olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortalı ile sigortalı ... plakalı ticari nitelikteki aracın, sürücünün tam ve asli kusurlu olduğu kaza sonucunda üçüncü kişiye ait ... plakalı araca hasar verdiğini, davacı tarafından iyiniyetli olarak ... plakalı aracın hasarlı halde 09.02.2022 tarihinde 440.000,00 TL bedelle satın aldığını ve üçüncü kişinin haklarına halef olduğunu, aracın sovtaj değerinin düşülmesi sonucunda 280.000,00 TL davacının zarara uğradığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Esasları Hakkında Yönetmelik’in 28. maddesi uyarınca teminat limitinin iki katı uygulanacağını ve davalının sorumluluğunun 100.000,00 TL olduğunu, ayrıca 1.770,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesi gerektiğini, arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL’nin 09.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı vekili, davalı sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın kısmi dava koşullarını taşımadığının açık olduğunu, dava öncesinde değer kaybı tespitinin yapıldığını ve tutarın belirlendiğini, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumluluğunun poliçede yazılı teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere poliçede yazılı şartlar kapsamıyla araç başına tek limitle sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortasının meblağ sigortası olmayıp zarar sigortası olduğunu, gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında gerçek zararın tazmininin esas olup halefiyet iddialarının kabul edilemez nitelikte olduğunu, ... sayılı aracın sahibinin zararlara ilişkin olarak hak talep etmeyeceği ve mahkemelere başvurmayacağı yönünde protokol imzaladığını, teminat limitlerinin iki katı olarak uygulanacağı iddiasının hukuka aykırı olduğunu ve taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, poliçe limitinin araç başına 50.000,00 TL olduğunu ve tek teminat limiti olarak uygulandığını, dava konusu hasarın poliçe teminat kapsamına girip girmediğinin ve kusur durumuna ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu tutulabileceklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, davanın davacı sigortalı tarafından sigorta şirketi aleyhine zorunlu mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, 21.04.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kazanın meydana gelmesinde davacıya ait olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği, kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle davacı tarafça aracın 440.000,00 TL bedelle satın alındığı, bilirkişi heyeti raporunda araçtaki hasar bedelinin 265.000,00 TL olduğunun belirlendiği, davalı sigorta şirketinden zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limiti ile sorumlu olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulamaları Hakkında Yönetmelik'in 28/A maddesine uyarınca poliçe limitinin iki katı olarak uygulanması gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulü ile 100.000,00 TL hasar ödemesinin 16.06.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davaya konu araç rayiç bedeli denetime olanak vermeyecek şekilde eksik inceleme ile düzenlendiğini, poliçe limitinin iki katı olarak uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun tek limit ile sınırlı olup poliçe teminat limitinin 50.000,00 TL olduğunu, sigortalı aracın otobüs olup teminat limitinin iki katı uygulanacağı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davacı sigortalının hasar gören aracı hasarlı halde satın almak suretiyle üçünü kişinin haklarına halef olduğu iddiasının kabul edilemez olduğunu, davacının aracı kendi isteğiyle satın aldığını, araç hasarına ilişkin çelişkili beyanlarla mesnetsiz sebeplerle talepte bulunulduğunu, hasar gören aracın eski sahiplerinin kazadan kaynaklanan zararlara ilişkin olarak herhangi bir hak talep etmeyeceği ve mahkemeye başvurmayacağı yönünde protokol imzalandığını ve cevap dilekçesi ekinde ibraz edildiğini, davalı sigorta şirketinin sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, kusur oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen heyetinden uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, davalı sigorta şirketinden ekspertiz ücretine ilişkin teminatı bulunmadığından sorumluluğu olmadığını, kaza tarihindeki aracın rayiç değeri yanlış ve fahiş tespit edildiğini, sovtaj bedeli belirlenerek hesaplanacak olan tazminat tutarından tenzil edilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE\t
\t6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
\tDavacı vekili, davacıya ait olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın 28.01.2022 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle üçüncü kişiye ait ... plakalı aracın hasar gördüğünü, davacı tarafından üçüncü kişiye ait aracın hasarlı hali ile satın alınarak zararın karşılandığını, davalı sigorta şirketinin oluşan zarardan sorumlu olup rücu koşullarının oluştuğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulamaları Hakkında Yönetmelik'in 28/A maddesine uyarınca poliçe limitinin iki katı olarak uygulanması gerektiğini belirterek tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen hükme karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tDosya içeriğinden, 28.01.2022 tarihinde kaza tespit tutanağına göre davacıya ait olup sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın seyir halinde iken köprü çalışması olan kısımda ters yöne girip kendi şeridinde düz devam eden ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Kanun'un 46/2-h maddesi kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlali olmadığının belirtildiği, kazada hasar gören ... plakalı aracın Ankara 45. Noterliğinin 09.02.2022 tarihli ve 1904 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davacıya satıldığı, davacı tarafından hasar gören araç maliklerine aynı tarihte 440.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacıya ait aracın davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
\t Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101. maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası,( Trafik Sigortası) 91. Maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”şeklinde belirtilmiş 85.maddesinde ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” denilmiştir.
KTK'nın 93. Maddesinde; Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.”hükmü mevcuttur. 2918 sayılı KTK'nın Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller başlıklı 95. Maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.\t
\tSomut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, 28.01.2022 tarihinde davacıya ait olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kazada üçüncü kişiye ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, üçüncü kişiye ait aracın davacı sigortalı tarafından hasarlı olarak satın alındığı ve 09.02.2022 tarihinde 440.000,00 TL ödeme yapıldığı, 21.04.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Kanun'un 46 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 94. maddesi kurallarını ihlali nedeniyle % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği, kusura ilişkin raporun kaza tespit tutanağı, toplanan deliller ve kazanın meydana geliş şekline uygun olarak düzenlendiği, gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli bilirkişi heyeti raporunda kazada hasar gören ... plakalı aracın eksper raporları ve fotoğraflar değerlendirilerek hasar bedelinin belirlendiği, araç rayiç değerine ve hasar tutarı nazara alındığında onarımının ekonomik olmadığının tespit edildiği, aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinden sovtaj değeri mahsup edilerek hasar bedelinin 265.000,00 TL olduğunun belirlendiği, buna göre üçüncü kişinin hasarını karşılayan davacının kendi zorunlu mali sorumluluk sigortacısından poliçe limiti dahilinde talepte bulunabileceği anlaşıldığından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulmuş olmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan davalı sigorta şirketi ile ... plakalı araç malikleri aracında protokol imzalandığı, protokol hükümleri uyarınca sigorta şirketinden hak talebinde bulunulmayacağının belirtildiği savunulmuş ise de yargılama sırasında ibraz edilen mutabakatname ve belgeler uyarınca ... plakalı araç maliklerine ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmediği anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöne değinen istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.
\tNe var ki 28.01.2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle karşı araç olan ... plakalı aracın hasar bedelini karşılayan davacı ile zarar görenler arasında taşıma ilişkisi bulunmadığı nazara alındığında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulamaları Hakkında Yönetmelik'in 28/A maddesine uyarınca poliçe limitinin iki katı olarak uygulanması doğru görülmemiş, kaza tarihi itibariyle zorunlu mali sorumluluk sigortası limiti olan 50.000,00 TL'nin 16.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
\tAçıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun poliçe teminat limitine ilişkin nedenlerle kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurmak gerekmiştir. .
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
I-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;\t
\t1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 50.000,00 TL hasar ödemesinin 16.06.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile artan 1.707,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davanın kabul ve reddedilen kısımları nazara alınarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 75,50 TL tebligat-posta masrafı, 80,70 TL başvuru harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak ve 1.770,00 eksper ücreti olmak üzere toplam 4.926,20 TL yargılama giderinden davanın kabul ve reddedilen kısımları nazara alınarak 2.463,10 TL'lik kısmı ile davacı tarafça peşin yatırılan harç tutarı olan 1.707,75 TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin 780,00 TL'lik kısmının davalıdan, 780,00 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
\t1-Davalı tarafından yatırılan 1.707,75 TL istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
\t2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yatırılan 150.00 TL yargılama gideri ile 738,00 TL istinaf başvuru harcı olmak üzere toplam 888,00 TL'nin davacıdan tahsil edilerek davalıya verilmesine,
\t3-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
\t4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 18.09.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.