T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1466 - 2025/1760
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/1466
KARAR NO\t: 2025/1760
KARAR TARİHİ\t: 19/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 27/02/2025
NUMARASI\t\t: 2025/... Esas, 2025/... Karar
DAVALILAR\t: 1-... -TCK NO:
\t\t2-... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, KİREMİTHANE MAH. 4413. SOK NO:1 (EREN APT)/17 AKDENİZ MERSİN
\t\t3-... -TCK NO:
VEKİLİ\t: Av.
DAVACI\t: ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
YAZIM TARİHİ : 19/09/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... esas ve 2025/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava konusu Genel Kredi Sözleşmesine Dayanan İhtiyati Haciz kararının kaldırılmasına yönelik kararın kaldırılması talebine ilişkindir.
Alacaklı vekili ihtiyati haciz talep dilekçesinde, davalıların genel kredi sözleşmesine dayanılarak kullandırılan kredinin ödenmediğini ve hesabın kat edildiğini belirterek davalılar hakkında ihityati haciz kararı verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince 27.02.2025 tarihinde ihtiyati haciz talebinin tüm borçlular yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Borçlular vekili alacağın rehin ile teminat altına alındığından bahisle itiraz da bulunmuş, ilk derece mahkemesince itirazın kabulü ile 18.03.2025 tarihinde ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği, iş bu karara karşı davacı/ihtiyati haciz talep eden ... A.Ş vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.
2004 sayılı İİK'nun 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması yeterli olup, tam ispat gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olduğu gibi, borçlunun gerçek kişi veya tüzel kişi olması şeklinde bir ayrım da söz konusu değildir.
İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklindedir.
Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.
Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.
Madenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.
Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2004, s. 883).
Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir. (HGK.'nın 20/12/2013 tarih ve 2013/... Karar aynı yöndedir)
İİK.'nın 45. maddesine göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflâsa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflâs veya haciz yolu ile takip edebilir. Anılan hüküm, asıl borçlu ile ilgili olarak düzenlenmiş olup, alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin “rehni veren” hakkında doğrudan doğruya genel haciz yolu ile takibe geçmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tâbi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini düzenlemektedir. Buna göre, İİK'nun 45. maddesi asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup, müteselsil kefiller hakkında uygulanmaz. Rehin, müteselsil kefilin, kendi kefaletinin teminatı olarak verilmişse, müteselsil kefil asıl borçlu konumuna geleceğinden İİK. 45. maddesi artık müteselsil kefil hakkında da uygulama alanı bulacaktır.
Alacaklı vekili, kefiller ... ve...'ın tarafından verilmiş herhangi bir rehin olmadığını, asıl borçlu şirket için verilen rehinli araçların taraflarına teslim edilmediğini istinaf sebebi olarak belirtmiştir.
14/07/2023 tarihli Rehin Müşteri Uygunluk belgelerinin incelenmesinde; rehnin borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. 'nin borcuna karşılık olarak verildiğinin anlaşıldığı, talep eden bankanın rehin alacağının ... plakalı araç ve ... plakalı araç için toplam 25.000.000 TL tutarında olduğu, ancak talep eden banka alacağı olduğu iddia edilen miktar olan 1.038,922,95TL tutarın toplam rehin tutarının altında olduğu, dolayısıyla asıl borçlu davalı şirket hakkında ihtiyati haciz talebi yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu alacağın muaccel olduğu, davalılar ... ve...'ın sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, söz konusu rehnin asıl borçlunun borcunu teminen verildiği, davalılar ... ve...'ın borcu için verilmiş bir rehin bulunmadığı anlaşılmıştır. (Yargıtay 11. HD'sinin 2015/... EK sayılı ilamı benzer mahiyettedir.)
Tüm bu nedenlerle, alacaklı vekilinin borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ne yönelik istinaf başvurusunun yerinde olmadığı, borçlular ... ve...'a yönelik istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmakla, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi tarafından 27/02/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itiraz üzerine verilen 18/03/2025 tarihli 2025/... Değişik İş sayılı ek kararının kaldırılmasına, borçlular ... ve... vekili tarafından yapılan itirazın reddine, borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından yapılan itirazın kabulü ile bu borçlu hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-İhtiyati haciz talep eden vekilinin İlk Derece Mahkemesinin 18.03.2025 tarihli Ek Kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,
2)-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2025 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin Ek Kararının KALDIRILMASINA,
3)-YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a)-Borçlular ... ve... vekilinin 27.02.2025 tarihli ihtiyati haciz kararına yönelik İTİRAZLARININ REDDİNE,
b)-Borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin 27.02.2025 tarihli ihtiyati haciz kararına yönelik İTİRAZIN KABULÜ İLE, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27.02.2025 tarih ve 2025/... D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden KALDIRILMASINA, İhtiyatı Haciz talebinin REDDİNE,
c)-6100 sayılı HMK'nin 330 maddesi gereğince borçlu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'nın 2. Kısmının 1. Bölümünün 1/a maddesi gereğince 9.500,00.TL maktu vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'ye VERİLMESİNE,
d)-6100 sayılı HMK.nun 89. maddesi ile Bölge Adliye ve Adli Yargı lk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 217. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra, icra takibi kesinleşmesi, teminatın iadesi hususunda borçlunun muvafakat etmesi, herhangi bir istihkak iddiasında bulunulmaması ve teminatın iadesine mani bir belge sunulmaması halinde teminatın yatırana iadesine,
e)-İhtiyati hacze ilişkin karar infazının Mersin İcra Müdürlüğü'nce, karar uygulamasının İlk Derece Mahkemesi'nce YAPILMASINA,
İstinaf incelemesi yönünden;
1)- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 615,40.TL maktu istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde talep edene İADESİNE,
2)-6100 sayılı HMK'nın 326/1. maddesi gereğince tedbir isteyen tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan harcamaların İlk Derece Mahkemesince esas hakkında hükümle birlikte DEĞERLENDİRİLMESİNE,
3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5)-Kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 19/09/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır\t e-imzalıdır