T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
KATİP\t: ..... (...)
İNCELENEN D.İŞ KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
D.İŞ KARAR TARİHİ: 22/05/2025
NUMARASI\t\t: ... D.İş Esas - ... D.İş Karar
REDDİ HAKİM TALEBİNDE
BULUNAN DAVALI:........
VEKİLLERİ\t\t: Av...... Av.....
KARŞI TARAF
DAVACILAR\t: Kendine asaleten, küçükler ........ ve ........'a velayeten ........
VEKİLİ\t: Av.....
TALEP KONUSU\t: Reddi Hakim
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 11/09/2025
G. KARAR YAZIM TARİHİ \t: 11/09/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen D.İş kararına yönelik reddi hakim talep eden davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı ........ Ticaret Limited şirketi vekili reddi hakim talep dilekçesinde özetle;Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davanın başından itibaren usul kurallarına riayet edilmediğini, müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını ve adil yargılanma ilkesinin açıkça ihlal edildiğini, mazeret dilekçelerinin HMK'nın 147. maddesinde öngörülen “tarafların dinlenilme hakkı” ilkesi göz ardı edilerek, yeterli gerekçe gösterilmeden ve keyfi bir tutumla reddedildiğini, müvekkilinin savunma hakkını kullanmasının önüne set çekildiğini, dosyaya sunulan aktüerya bilirkişi raporuna itiraz süresi dolmadan 26/02/2025 tarihli celsede itirazlarının değerlendirilmeden reddedildiğini, 26/02/2025 tarihli duruşmaya katılamayacaklarını bildirien mazeret dilekçelerinde açıkça bilirkişi raporuna süresi içinde itiraz edeceklerinin belirtilmiş olmasına rağmen Mahkeme Başkanının bu beyanı yok saydığını ve itiraz haklarını fiilen engellediğini, mazeret dilekçelerinin kabul edildiğini ancak aynı celse bilirkişi raporuna itirazlarının hükme ve denetime elverişli gerekçesiyle reddedildiğini, bu kararın itiraz süreleri dolmasının beklenmeden ve taraflarına savunma imkanı tanınmadan alındığını, aktüerya bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçelerini yasal süresi içerisinde sunduklarını ancak mahkemenin bu dilekçeyi dikkate almadan 26/02/2025 tarihli duruşmada itirazlarını reddettiğini, bu durumun açık bir usul hatası teşkil ettiğini ve yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğunu, mahkemenin itiraz dilekçelerini sunma fırsatları varken itirazlarını reddetmesinin önceden karar verilmiş izlenimi uyandırdığını ve ihsasının rey teşkil ettiğini, mahkeme başkanının mazeret dilekçelerini keyfi bir şekilde reddetmesi, itiraz sürelerini beklemeden karar vermesi ve dilekçe sunma haklarını engellenmesinin tarafsızlığını ciddi bir şekilde şüpheye düşürdüğünü, bu tutumun mahkeme başkanının davanın sonucu hakkında peşin hüküm verdiği izlenimi yarattığını ve müvekkilinin adil yargılanma hakkının ortadan kaldırdığını, bu nedenlerle Mahkeme Başkanı ........’in, tarafsızlığını yitirdiği ve ihsası reyde bulunduğu gerekçesiyle HMK'nın 36. maddesi uyarınca reddi hakim talebinde bulunduklarını talep ve beyan etmiştir.
Hakimin reddi talebi hakkında Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanı ........(...) tarafından düzenlenen mütalaa yazısında özetle; Yargıtay'ın süreklilik kazanmış uygulamaları ile şekillendiği ve kabul edildiği üzere, mahkeme ara karar ve usul işlemlerinin ret sebebi teşkil etmeyeceğini, yargılama sırasında mahkeme heyetince davanın ne şekilde yürütüleceği, hangi usul hükümlerinin uygulanacağı, hangi yasal maddeye göre davanın yürütüleceği konusunda her türlü kararının verilebileceğinin izahtan vareste olduğunun, mahkeme hakiminin bu kararlarından dolayı taraflı davrandığını ileri sürmenin mümkün olmayacağını, zira bu nitelikteki karar ve usul işlemlerinin hüküm ile birlikte kanun yolu denetiminde değerlendirme konusu teşkil edebilecek ve rücusu mümkün bir ara karar ise bundan dönülerek yargılamaya devam edilebileceğini, aksinin kabul edilmesi halinde mahkeme hakimi tarafından herhangi bir tarafın talebi hakkında verilen her olumlu-olumsuz ara kararının hakimin reddi sebebi sayılabileceğinin, bunun ise hakimin reddi ile ilgili yasal düzenleme ve yasa koyucunun amacına uygun bir uygulama olmayacağının açık olduğunun, reddi hakim talebinin yapıldığı tarihe kadar dosya kapsamında bir tanesi ihtiyati hacze itiraz üzerine açılan murafaa duruşması, ikisi esas duruşma olmak üzere toplamda üç duruşma icra edildiğini, davalı vekilinin murafaa duruşmasına katılarak beyanda bulunduğunu, ön inceleme duruşması için sunulan mazeretin yeterli gerekçe ile reddedildiğini, diğer duruşma için davalı vekilinin mazeretinin kabul edildiğini, aktüerya hesap uzmanı raporuna karşı davalı vekilinin beyan süresi dolmadan bir değerlendirme yapıldığı iddia edilmiş ise de bu konuda usuli eksiklik veya usuli hatanın her zaman düzeltilebilir nitelikte olduğunu ve buradan yanlı davranıldığı sonucuna varılamayacağından reddi hakim talebi hakkında red kararı verilmesini yönünden görüş bildirmiştir.
Hakimin reddi talebini incelemeye yetkili mercii Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/05/2025 tarihli ve ... D.İş Esas - ... D.İş Karar sayılı kararında; ''..Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında reddi hakim talebinde bulunanın ileri sürdüğü sebeplerin ileride esas hakkında karar verilmesi halinde kanun yolu incelemesi aşamasında ileri sürülebilecek nitelikte olduğu, hakimin tarafsızlığından şüpheye düşürecek nedenlerin dosya ile ilgili yargılama işlemlerinin doğruluğu ya da yanlışlığı ile ilgili olmadığı, bu yargılama işlemlerini ve tarafsızlığına etki edecek nedenlerin ve buna yönelik delillerin ortaya konulması gerektiği, hakimin reddi dilekçelerinde bu yönde herhangi bir nedene dayanılmadığı, (Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi'nin 15/05/2024 tarih ve 2024/739 Es. 2024/540 Kar. Sayılı ilamı,Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 27/03/2024 tarih ve 2024/440 Es. 2024/443 Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır) Mahkeme Başkanı ........(...)'in tarafsızlıktan ve objektiflikten uzaklaştığı ve taraflı davrandığına yönelik herhangi bir delil bulunmadığı, reddi hakim talebinin kötüniyetle ve yargılamayı uzatmaya yönelik yapıldığı kanaatine varıldığı anlaşılmakla Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkeme Başkanı ........(...) hakkındaki reddi hakim talebinin HMK'nun 36 ve 38. maddeleri gereğince reddine, reddi hakim talebinde bulunan şirketin HMK'nun 42/6.maddesi gereğince disiplin para cezası ile cezalandırılmasına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. \" gerekçesiyle hakimin reddi talebinin reddine ve davalının 5.000,00 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Reddi hakim talep eden davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;
*Dava sürecinde, müvekkil vekili olarak sunulan mazeret dilekçeleriin, HMK m. 147’de öngörülen “tarafların dinlenilme hakkı” ilkesi hiçe sayılarak, yeterli gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, savunma haklarının açıkça ihlal edildiğini,
*Bilirkişi raporuna itiraz süresi bitmeden 26/02/2025 tarihli celsede itirazlarının reddedildiğini, sunmuş oldukları mazeret dilekçesinde rapora karşı itiraz edeceklerini bildirmelerine rağmen mahkeme başkanının bu beyanlarını yok saydığını,
*Mahkemece itiraz dilekçeleri reddedilerek yasal süre içinde sunma haklarının gasp edildiğini 26/02/2025 tarihli duruşmada itirazlarının bilirkişi raporunun “hükme ve denetime elverişli” gerekçesiyle reddedilmesinin HMK m. 27’de düzenlenen “hukuki dinlenilme hakkı”nın ihlali olduğunu,
*Mahkeme başkanının rapora itiraz süresi dolmadan ve savunmak haklarını kullanmalarına fırsat vermemesinin ihsası rey olup reddi hakim sebebi olduğunu,
*Reddi hakim talebini incelemeye yetkili merci olan Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesince müvekkilinin reddi hakim talebinde somut olayları açıkça belirmesi ve duruşma tutanaklarıyla desteklemesine rağmen mahkemece bu delilleri incelemek yerine genel ve soyut bir gerekçeyle taleplerini reddetmesinin hatalı olduğunu,
*Reddi hakim talebini incelemeye yetkili merci olan Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesince somut deliller göz ardı edilerek taleplerinin reddedilmesinin Anayasa m. 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) m. 6’da güvence altına alınan adil yargılanma hakkını ihlal mahiyetinde olup bu hususun yargılamanın meşruiyetini zedeleyen bir usul hatası olduğunu,
*Reddi hakim talebini incelemeye yetkili merci olan Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen disiplin para cezasının hukuken temelsiz ve cezalandırıcı mahiyette olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş Esas ... D.İş sayılı kararının kaldırılarak reddi hakim taleplerinin kabulü ile idari para cezasının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Talep; hakimin reddi isteminin reddine ilişkin değişik iş kararının kaldırılması istemidir.
6100 sayılı HMK'nin 36. maddesinde, hakimin tarafsızlığı hususunda şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin varlığı halinde tarafların hakimi reddedebileceği hüküm altına alınmış olup, ayrıca önemli red sebebi sayılan haller madde de açıklanmıştır. Red sebebini inceleyen mahkemede açıkça kararında bu red sebeplerini saymıştır. Davalının hakimin reddini dayandırdığı sebepler, hakimin davacının davasındaki yargılamayla ilgili yürüttüğü yargılama görevine ilişkin olup ileri sürülen sebeplerin hakimin dosyada tarafsızlığını şüpheye düşürdüğüne dair dosyaya somut bir delil sunulmamıştır. Başka bir deyişle dayanılan sebepler dolayısıyla hakimin reddi talebinin kabul edilebilmesi için hakimin tarafsızlığında oluşan şüphenin ayrıca ispatlanması gerekir. Bu itibarla mercinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinin usul ve esas yönünden yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı ........ Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/05/2025 tarihli ve ... D.İş Esas - ... D.İş Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan reddi hakim talep eden davalı ........ Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Reddi hakim talep eden ........ Ticaret Limited Şirketi'nden alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Reddi hakim talep eden ........ Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf karar tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; 6100 HMK'nın 43/2. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.11/09/2025
\t\t\t\t
.....
Başkan
...
¸e-imzalıdır.
.....
Üye
...
¸e-imzalıdır.
.....
Üye
...
¸e-imzalıdır.
.....
Katip
...
¸e-imzalıdır.
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸