T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/394
KARAR NO: 2025/2483
KARAR TARİHİ: 22/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/04/2024
NUMARASI: 2023/336 2024/321
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
Taraflar arasındaki davada İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İstanbul 29. Asliye Hukuk Mahkemesince, \"...davanın dava dışı şirketin borcuna teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası olduğu, TTK'nın 4/1-(a) ve (f) bentleri uyarınca ticari dava olup ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, davaya bakmaya İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu ...\" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise \"...TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Buna göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekir. Somut olayda davacı gerçek kişi olup tacir değildir. Davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını kefalet hükümleri kapsamında haksız olarak taşınmazının paraya çevrildiğini belirterek menfi tespit ve istirdat isteminde bulunmuştur. Dolayısıyla, huzurdaki davanın mutlak veya nispi ticari dava olarak değerlendirilebilmesi hukuken olanaklı değildir. ...\" gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde; \"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar ile, şahısvarlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.\" hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.Somut olayda davacı, dava dışı şirketin borcuna teminat olarak verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit ve istirdat talebinde bulunmuş olup uyuşmazlığın kefalet hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği, davacının borçlarına teminat olarak verilen dava dışı ... İth. İhr. Tic.Ltd.Şti ile davalı ... Ticaret A.Ş.nin tüzel kişi tacir olduğu, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerin ilişkin olduğu, asıl uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmasına göre kefalet hükümleri uyarınca kefilin sorumlulugu asıl borcun varlığı ve hukuki rejimine tabi olup asıl borcun kaynağı da her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlardan kaynaklanmış olmasına göre davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ait bulunmaktadır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 22/09/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.