T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/172 Esas
KARAR NO\t: 2025/212
DAVA\t: Tasarıma tecavüzün önlenmesi&tazminat
DAVA TARİHİ\t: 13/04/2017
KARAR TARİHİ\t: 25/09/2025
Mahkememizden verilen 23.10.2018 tarih ve 2017/76 Esas- 2018/396 Karar sayılı ilamın istinaf edilmesi üzerine , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi' nin 10.11.2022 tarihli ...Esas - ...K sayılı kararı uyarınca davacı başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 16.05.2024 tarih ve ... E - ...K sayılı ilamıyla mahkememiz kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve mahkememiz kararının bozulmasına, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup, Bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan uyulmasına karar verilmiş ve bozma sonrası dava dosyası Mahkememizin 2024/172 esas numarasına kayıtlanmış olup, yapılan açık yargıla sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ; Müvekkili tarafından yeni koleksiyonu için \"...\" ismi ile suni deride tamamen yeni ve bambaşka bir desen/model tasarlandığını, ilgili tasarım Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... numarasıyla tescil edildiği, dava dışı ... unvanlı kişinin müvekkil şirket adına ... no.lu tasarım siciline tesciline koruma kapsamına tecavüz oluşturacak şekilde pazarlama işlemlerini yaptığı öğrenildiğini, ... tarafından imza altına alınan 05.04.2017 tarihli tutanakta ürünleri davalılardan ... Ltd. Şti'den aldığını beyan ettiğini, ... Şti.'ye ait ... domain uzantılı internet sitesinde yer alan ibareler ve ...Şti. ile diğer davalı ...Tic. A.Ş.'nin ortaklarının ve yöneticilerinin aynı olduğu ve şirketler arasında yönetim birliği ve organik bağ olduğu bu sebeple davalılar bütün zararlardan müteselsilen sorumlu olduklarını, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...E. sayılı 10.04.2017 tarihli raporun raporun sonuç kısmında \"İşyerinde yapılan tespitte toplam 6080 adet suni deri kumaşta, davacıya ait ... no.lu tescilli desen tasarımının ayniyet derecesinde benzerinin kullanıldığı, 6759 no.lu SMK'nun 81-l(a) maddesine göre tecavüz oluşturduğu\" sonuç ve kanaatine varıldığını, davalıların müvekkilinin tesciline tecavüz teşkil eden fiillerinden ötürü uğradığı fiili zarar, yoksun kalınan kazanç ve itibarının zedelenmesi nedeni ile uğradığı zararın tazminin gerektiği ayrıca davalıların eylemlerinin haksız fiil teşkil ettiğini ileri sürerek davacı adına tescilli 2016/07691 no.lu tescilli tasarıma davalılarca gerçekleştirilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, men'i, davalıların eylemi nedeniyle şimdilik fiili zarara karşılık 1.000,00 TL, yoksun kalınan kazanca karşılık 10.000,00 TL, tasarımın itibarının zedelenmesi nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tazminini, hükmün ilanını, aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden eylemler sebebiyle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın da davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:.Davalı ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin üretici firma olmayıp çeşitli fabrikaların ürettiği derilerin toptan ve parekende satışını yaptığını, mal aldığı yerler arasında ana bayisi olduğu Salder şirketi de bulunmakta olup bu firma ile bayilik ilişkisi dışında bir bağı bulunmadığını, bayisi bulunduğu Salder dışında başka üretici firmalardan çeşitli malları aldığını, davacının tasarımının bulunduğu suni deriler müvekkili şirket tarafından alınıp satılmadığı gibi bu derilerin üretilmesi ile herhangi bir ilgisi ve nerede üretildiği konusunda bilgisi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının tasarımının bulunduğu suni derilerin davalı tarafından üretilmediğini, davacının iddiasını ispatlayacak hiçbir delil sunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık, davacı adına TPE nezdinde tescilli ... nolu tescilli tasarıma davalılarca gerçekleştirilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, men'i, davalıların eylemi nedeniyle şimdilik fiili zarara karşılık 1.000 TL, yoksun kalınan kazanca karşılık 10.000 TL, tasarımın itibarının zedelenmesi nedeniyle şimdilik 1.000 TL olmak üzere toplam 12.000 TL'nin davalılardan müteselsilen tazmini, hükmün ilanı, aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden eylemler nedeniyle şimdilik 1.000 TLmaddi tazminatın da davalılardan tahsili kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
BOZMA ÖNCESİ YARGILAMA
Mahkememizden verilen 23.10.2018 tarih ve...Esas- ... Karar sayılı ilamda:.. davacı vekili dava dışı başka bir firmanın ticari defter ve belgelerinin incelenmesini talep etmiş ise de; ticari defter ve kayıtlar ticari sır niteliğinde olduğundan ve davacı tarafından salt iddiaya dayalı olarak 3 üncü kişi konumundaki ticari bir işletmenin ticari sır kapsamındaki belge ve defterleri incelenerek huzurdaki davalıların işyerinde hiçbir ürün bulunmadığı gerçeği gözardı edilerek araştırma yapılması talebi dürüstlük kuralına aykırı bulunduğu, davacı vekilince bildirilen tüm adreslerde görev verilen bilirkişilerce baskı silindiri ve tasarıma konu ürün için inceleme yapılmış ancak davalı adreslerinde davacıya ait tasarıma tecavüz teşkil eden ürüne rastlanmadığı tespit edildiği, dava dışı firmada yapılan tespitte ise davalılar ile bağı tespit edilemediği, davalıların ürünün üreticisi oldukları yönünde yerinde yapılan incelemede bir delil elde edilemediği, tespit yapılan ... ile davalılar arasında organik bir bağ olduğu davacı tarafından kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememiz kararının istinaf edilmesi üzerine; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi' nin 10.11.2022 tarihli ... Esas - ... K sayılı kararı uyarınca davacı başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve istinaf kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 16.05.2024 tarih ve ... E - ... K sayılı ilamıyla :”..
6100 sayılı Kanun'un 221 inci maddesinde “Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin taraflarca ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu olduğuna karar verirse, bu belgenin ibrazını emreder. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen herkes, elindeki belgeyi ibraz etmek; belgeyi ibraz edememesi hâlinde ise, bunun sebebini delilleri ile birlikte açıklamak zorundadır. Mahkeme yapılan açıklamayı yeterli görmezse, bu kimseyi tanık olarak dinleyebilir.” düzenlenmiştir. Davacı vekili dava dışı ...'ın işyerinde yapılan tespitte bulunan ürünleri davalılardan ... Tic. Ltd. Şti'den aldığını beyan ettiğini iddia etmiştir. Bu iddianın ispatı yönünden dava dışı 3 üncü kişinin defterleri incelenmesi HMK 221. madde anlamında zorunlu olduğundan, incelenerek davacının tasarımına konu malların davalı şirketten alınmış olup olmadığı, bu alım satımlara ilişkin faturaların bulup bulunmadığı belirlenerek ve gerekirse davalıların defterleri de incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme neticesi yazılı şekilde karar verilmesi, bu kapsamda İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 221 inci maddesine aykırı olarak, 3 üncü kişinin defterlerinin ticari sır olduğundan incelenemeyeceği ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bu talebin istinaf aşamasında ileri sürüldüğüne dair kabulü yerinde olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.” … Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA karar verildiği, Bozma ilamı usul ve yasaya uygun görüldüğünden uyulmasına karar verilmiş ve bozma sonrası yapılan yargılamada;
BOZMA SONRASINDAKİ YARGILAMA VE DELİLLERİN TAKDİRİ
Bozmaya karşı tarafların beyanları alınmış olup, Mahkememizce 18.12.2024 tarihli ara kararı gereğince ... unvanlı firmanın defterleri üzerinde inceleme yapmasına karar vermiştir. Davalı vekili ise davacının, delillerini sunarken bu delille dayanmadığını, bildirerek bu delille muvakkat edilemediğini bildirmişlerdir. Ancak Yargıtay Bozma ilamına uyulmasına karar verildiğinden bilirkişi incelemesi ile ilgili olarak ara karar oluşturulmuştur.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 11/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafa ait...no'lu tasarım ile ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında dava dışı ...Şirketi iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının birbirleri ile benzer olarak algılandıkları, dava dışı ... Şirketi ile davalı ... Şti. arasında hazırlanan faturalarda herhangi bir görsel öğenin yer almadığı faturalardaki “MALIN CİNSİ” sütunlarında ki açıklamalarda sadece “...” ifadesi bulunmakta olduğu görülmüş olup, faturalardaki ürünlerin davaya konu tasarımlar olup olmadığı hususunda kesinlik arz eden bir sonuca varılamadığı\" bildirilmiştir.
Toplanan deliller, tasarım tescil belgesi, sunulu faturalar, yapılan mali inceleme raporları ve Bozma sonrası alınan rapor kapsamı incelendiğinde;
Yerinde inceleme yetkisi ile dava dışı ... Şirketi - ...'ın ... adresindeki ticari defter incelemesi bilirkişilerce yapılmış ve defterlerin usulüne uygun tutuldukları bilirkişilerce anlaşılmıştır.
Dava Dışı ... Şirketi ile davalı ...Şti. arasındaki fatura örnekleri görsel olarak son raporda gösterilmiştir. Dava dışı ...Şirketi ile davalı ... Tic.Ltd. Şti. arasındaki faturalar incelendiğinde, faturalarda herhangi bir görsel öğenin yer almadığı ,faturalardaki “MALIN CİNSİ” sütunlarındaki açıklamalarda sadece “...” ifadesi bulunmakta olduğu görülmüş dolayısıyla hazırlanan faturalardaki ürünlerin davaya konu tasarımlar olup olmadığı hususunda kesinlik arz eden bir sonuca varılamadığı hususu bilirkişilerce tespit edilmiştir.
Davacı vekilince bozma kararı öncesinde bildirilen tüm adreslerde görev verilen bilirkişilerce baskı silindiri ve TASARIMA KONU ürün için inceleme yapılmış ancak davalı adreslerinde davacıya ait tasarıma tecavüz teşkil eden ürüne rastlanmadığı tespit edilmiştir. Dava dışı firmada yapılan tespitte ise huzurdaki davalılar ile bağı tespit edilemediği, davalıların ürünün üreticisi oldukları yönünde yerinde yapılan incelemede bir delil elde edilemediği, tespit yapılan....dava dışı şirket ile davalılar arasında organik bir bağ olduğu davacı yanca kanıtlanmadığı, bozma sonrasında dava dışı ...Şirketi ile davalı ...Ltd. Şti. arasındaki fatura örnekleri incelendiğinde, faturalarda herhangi bir görsel öğenin yer almadığı ,faturalardaki “MALIN CİNSİ” sütunlarındaki açıklamalarda sadece “..” ifadesi bulunmakta olduğu dolayısıyla faturalardaki ürünlerin davaya konu tasarımlar olduğu hususu davacı yanca ispat edilemediğinden , toplanan deliller ve hükme dayanak alınan son bilirkişi raporu da gözetildiğinde; tasarıma tecavüz iddiası davacı yanca ispat edilemediğinden sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-615,40 TL ilam harcının 222,01-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 393,39-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Tasarıma tecavüz isteminin reddi nedeniyle, karar tarihindeki Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Toplam talep edilen tazminat talebi yönünden; davanın reddi nedeniyle, karar tarihindeki Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 13.000,00 TL ( fiili zarara karşılık 1.000 TL, yoksun kalınan kazanca karşılık 10.000 TL, tasarımın itibarının zedelenmesi nedeniyle 1.000 TL , haksız rekabet teşkil eden eylemler nedeniyle 1.000 TL ) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
7-Davalı ... tarafından yapılan 80,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
Dair karar taraflardan davacı vekili ve davalı ....Vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/09/2025
Katip \t\t\t\t Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır