T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2018/343 Esas
KARAR NO\t\t: 2019/704
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 04/06/2018
KARAR TARİHİ\t: 07/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkillerinin ... tarihinde alınan ... sayılı kararla davalı ...'e girdiklerini, müvekkillerinin davalı ... ni bilgi almak için aradıklarında kendilerine, aidatların ödenmemesi nedeniyle 2013-2014 yılları arasında üyelikten ihraç edildiklerinin söylendiğini, ancak buna ilişkin tebligatın müvekkillerine usulüne uygun tebliğ edilmediği için müvekkillerin üyelikten ihraç edildiklerini 2018 yılı ... ayı sonunda öğrendikerini, buna ilişkin kararın ise ellerine geçmediğini, davalı kooperatifin almış olduğu kararın hem esas hem de usul yönünden hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, ihraç kararının müvekkillerinin aidatları ödemesi nedeniyle esas açısından hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, bu sebeplerle ihraç kararının iptaline ve müvekkillerinin kooperatif üyeliğinin tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Bu evrak 5070 kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davacı tarafın yasal dava açma süresinde davasını açmamış olmakla, talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıya 1. İhtarnamenin ... tarihinde, 2. İhtarnamenin ... tarihinde teblbiğ edildiğini, 1163 sayılı kooperatifler kanunu uyarınca, üye ile kooperatif arasındaki uyuşmazlıklarda 5 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğunu, davacı tarafa ihracın tebliği üzerinde yasada belirlenen süre içerisinde açılmayan davanın zamanaşımından reddine karar verilmesini, davacı ... yönünden ise, davacı tarafın yasal dava açma süresinde davasını açmamaşı olmakla davanın reddine karar verilmesini, davacıya 1. İhtarnamenin ... tarihinde, 2. İhtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiğini, ... tarihli yönetim kurulu kararı uyarınca da davacı tarafın ihraç olduğunu, Kooperatifler kanunu uyarınca, üye ile kooperatif arasındaki uyuşmazlıklarda 5 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğunu, davacı tarafın ihracın tebiği üzerinden yasada belirlenen süre içerisinde açılmayan davanın Zamanaşımından reddine karar verilmesini, bu sebeplerle davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Dosyda tüm delillert toplatılmış, dosya kooperatifler konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda, \"davacıların davalı kooperatif üyesi iken gönderilen 2 adet ihtarname ile davalı kooperatif yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edilmesine karar verildiği, ancak bu üyelikten ihraç kararlarının usulüne uygun olarak davacılara tebliğ edilmediği, davalı kooperatif taarafından keşide edilen ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin yasa ve ana sözleşmeye uygun olmadığı, dolayısıyla yasal dayanaktan mahrum ihtarlara dayanılarak üyeilkten ihraç kararı verilemeyeceğini bildirir rapor sunmuştur.
Dosya taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor hazırlanması için tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli ek raporda kök raporundaki kanaatin devam ettiğini\" bildirir rapor sunmuştur.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava kooperatif yönetim kurulunun ihraç kararının iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık kooperatif yönetim kurulunun davacıların ihracına ilişkin kararın usulüne uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
1163 s. Kooperatifler Kanununu süre ve ortaklığın yok olması başlıklı 27 maddesi : \"Ortakların yüklendikleri paylar için ödiyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.\" hükmüne haizdir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2009/8563 E. 2011/1324 K. sayılı içtihadında: \"Dava, kooperatif ortağının ihracına ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir.
Davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddesinde parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktiren ortakların yönetim kurulu karan ile ortaklıktan çıkarılacağı düzenlenmiştir. Bir başka anlatımla vadesinde ödenmeyen kooperatif aidat alacağı muaccel hale gelmekle birlikte, ortaklıktan ihraca esas olacak şekilde ihtarname çıkarabilmek için, muaccel olma tarihinden itibaren otuz günün geçmesi gerekmektedir.
....Öte yandan, davacıya gönderilen ... tarihli ikinci ihtarnamede, borcun ödenmesi
Bu evrak 5070 kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
için 1163 sayılı Kooperatifler 27. maddesine aykırı olarak otuz gün süre verilmiştir. İhtarnamenin tebliğ edildiği ayın 31 gün çekmesi nedeniyle davacıya gönderilen ikinci ihtarnamede usulsüzdür. Her ne kadar davalı kooperatifin anasözleşmesinde ikinci ihtarnamede 30 gün süre verileceğine dair hüküm bulunmakta ise de, Kooperatifler Kanunu’nun 27. maddesindeki emredici hükme aykırı olan anasözleşme hükmünün geçersiz olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.\" denilmiştir
Davacı ... yönünden yapılan değerlendirmede:
Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre, davalı kooperatifin ihraç kararına dayanak olan davacı tarafa gönderdiği ihtarnamelerdeki borç miktarları arasında ( ... – ...) ...-TL. lık davacı aleyhine bir farkın olduğu anlaşılmıştır. İhtarnamelerde bildirilen borç miktarının muaccel hale gelen borç miktarına göre % 28,55 oranında fazla olduğu hesaplanmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.12.1997 tarih, 8431 esas, 9359 karar sayılı kararında, tüm borca göre % 15 civarında bir fazlalığın fahiş sayılmaması, bu şekilde gönderilen ihtarların geçersiz sayılamayacağı kararının verildiği görülmüştür.
Bu Yargıtay içtihadı gereğince, yukarıda yapılan hesaplamalara göre fazla bildirilen % 28,55’lik bir farkın fahiş bir fark olduğu ve ihraç kararına dayanak olan ihtarların geçersiz sayılması gerektiği mahkememizce sabit görülmüştür.
Davalı kooperatif tarafından davacı tarafa gönderdiği 2. İhtarnamede, ödeme süresinin 30 gün olarak belirtildiği görülmüştür.
İkinci ihtarda verilecek süre K.K. 27. maddesi gereğince bir aydır. Davacı tarafa gönderilen 2.ihtarname davacı tarafa ... tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı kooperatifin gönderdiği 2.nci ihtarnamenin tebliğ tarihi olan ... tarihi Ocak ayı 31 gün olduğundan, yasanın amacını gerçekleştirmediği anlaşılmıştır. Bu bilgilere ve yukarıdaki içtihada göre, ihraç kararına dayanak olan 2.ihtarname bu yönüyle yasaya aykırı olarak davacıya gönderildiği mahkememizce sabit görülmüştür.
Davacı ... yönünden yapılan değerlendirmede:
Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre, davalı kooperatifin ihraç kararına dayanak olan davacı tarafa gönderdiği ihtarnamelerdeki borç miktarları arasında ( ... – ...) ...-TL. lık davacı aleyhine bir farkın olduğu anlaşılmıştır. İhtarnamelerde bildirilen borç miktarının muaccel hale gelen borç miktarına göre % 34,22 oranında fazla olduğu hesaplanmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.12.1997 tarih, 8431 esas, 9359 karar sayılı kararında, tüm borca göre % 15 civarında bir fazlalığın fahiş sayılmaması, bu şekilde gönderilen ihtarların geçersiz sayılamayacağı karının verildiği görülmüştür. Bu Yargıtay içtihadı gereğince, yukarıda yapılan hesaplamalara göre fazla bildirilen % 34,22’lik bir farkın fahiş bir fark olduğu ve ihraç kararına dayanak olan ihtarların geçersiz sayılması gerektiği mahkememizce sabit görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya ve denetime elverişli , oluşa ve usule uygun bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda; davalı kooperatif tarafından keşide edilen ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin yukarıda açıklanan nedenlerle yasa ve ana sözleşmeye uygun olmadığı, dolayısıyla yasal dayanaktan mahrum ihtarlara dayanılarak üyelikten ihraç kararı verilemeyeceği anlaşıldığından davacıların davasının kabulüne, ihraç kararlarının iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Bu evrak 5070 kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
HÜKÜM : Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davacıların davasının KABULÜNE,
2-Buna göre davalı kooperatif yönetim kurulunun davacılardan ...'ın ihracına ilişkin ... tarihli ve davacı ...'ın ihracına ilişkin ... tarihli kararların İPTALİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TLnin mahsubu ile eksik alınan ... TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacının yapmış olduğu ilk dava masrafı, posta ve müzekkere bedeli ve bilirkişi ücretinden ibaret toplam ... TL nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Tarafların yatırmış olduğu ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde TARAFLARA İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır