T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/216
KARAR NO: 2025/2322
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/09/2024
NUMARASI: 2022/848 E - 2024/576 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlunun kullanımında olan tesisatta Kurum tarafından yapılan kontrollerde sayaçtan önce saplama yapmak suretiyle harici hattan elektrik kullandığı tespit edilmesi üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği ... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden düzenlenen ... numaralı fatura ile 294.850,03-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, davalı borçlu aleyhine yukarıda arz edilen kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 302.643,51 TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 30. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu, davacının harici hat çekmek sureti ile kaçak elektrik kullanımı tutanaklar, kaçak elektrik kullanımını gösterir video kaydı ile sabit olduğundan, davalı borçlu mevzuata uygun olarak düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin tahakkuku ödemekle yükümlü olup; söz konusu borca itirazı yerinde olmadığını, öncelikle davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasını, davalının İstanbul 30. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamını, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap vermeme suretiyle davayı inkar etmiştir. İlk derece tarafından yapılan yargılama sonunda; \" ... İlgili yönetmelik hükümleri ve kaçak tespit tutanaklarına göre bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davalı tarafın, kullandığı kaçak elektrik tutarının hesaplamasında, EPDK tarife tablosunda Ticarethane-AG aktif enerji birim fiyatı 0,706347 TL/kWh,*28800*2 üzerinden yönetmeliğe göre belirlenen kaçak tüketim suresinin ise 24.02.2021-06.07.2021 arası 132 gün olarak hesaplandığı ve Aktif Enerji Bedelinin buna göre hesaplandığı görülmüştür. Yapılan hesaplamaya göre davacı birleşen davalarda davalının kaçak enerji tüketim bedelinin, 40.685,58 TL Aktif enerji bedeli 203,42 TL Enerji Fonu payı 406,84 TL TRT Payı 1.017,10 TL (%5) BTV 15.613,92 TL Dağıtım bedeli 10.426,83 TL (%18) KDV'si olmak üzere Toplamda 68.353,69 TL sözleşmeli kaçak kullanım yapıldığından Amme alacaklarına uygulanacak faiz hesabına göre yapılan hesaplamada 1.279,78 TL geçikmiş faiz hesaplandığı anlaşıldığı\" gerekçeleriyle1-Davanın Kısmen KABULÜ ile, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 68.353,69 Asıl alacak 1.279,78 TL işlemiş faiz 230,36 TL işlemiş faizin KDV'si olmak üzere toplam 69.863,83 TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine 2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; dosya kapsamında alınan ve hükme esas bilirkişi raporunun dava konusu ihtilafı çözmeye elverişli ve denetime uygun olmadığını, kararın gerekçesiz olduğunu, kök ve ek raporun çelişkili olduğunu, günlük çalışma süresinin 2 vardiyalı olarak hesaplanması gerektiğini, icra inkar tazminat taleplerinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda özetle \"... Davalı ...'un,..., ... Mahallesi, ... Caddesi, No:...'deki işyerinde mühürlü elektrik sayacından geçirmeden ayrı bir hat çekerek kurulu gücü 20 kW olan kuyu motorunu kullandığı 06.07.2021 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik kullanım tutanağıyla tespit edilmiştir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde-42: ”Sayaçtan geçirmeden elektrik tüketilmesi, kaçak elektrik tüketimi kabul edildiğinden dava konusu olay kaçak elektrik tüketimidir. Davalı vekili İcra Müdürlüğüne yaptığı itirazda davalının kaçak elektrik kullanmadığını ileri sürmektedir.Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde 45: “Mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş olduğunda; kullanım süresi esas alınır ve bu süre 180 günü geçemez. Bu sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Kaçak tüketim ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez” hükümleri yer almıştır. Dava konusu somut olayda kaçak tüketim süresi dava konusu 06.07.2021 tarih ve ... sayılı tutanak tarihi ile önceki 24.02.2021 tarih ve ... sayılı kaçak tutanak tarihi arasındaki (24.02.2021-06.07.2021) 132 günlük süre olarak belirlenmiştir. Bu sürenin dışında, davalının kaçak tüketime ek tüketim süresi bulunmamaktadır. Kullanım yeri ticarethane olduğundan ortalama günlük çalışma saati 8 saat kabul edilecektir. Ancak, davalı abone olmadığından bu sürenin *020 fazlası olan 8x1,2-9,6 saat üzerinden hesap yapılacaktır.Taraflar arasında sözleşme olmadığından gecikme zammı 6183 sayılı kanunun 5I. Maddesindeki %19,2 zam oranına göre hesaplanamaz. Yargıtay kararları gereğince davalı tacir olmadığından gecikme zammı faturanın son ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar yıllık %9 oranıyla yasal faiz işletilmesi gerekmektedir. (60.151,44/1,18)x42gün x9/36500- 527,91 TL ve gecikme zammının KDV'si 527,91TLx0, 18- 95,02 TL olarak hesaplanacaktır.Davacının asıl alacağı 60.151,44 TL,Gecikme zammı 527,91TL,Gecikme zammı KDV (2418) 95,02 TL, Davacının toplam alacağı 60.774,37 TL olduğu \" yönünde görüş bildirmiştir.Rapora itiraz üzerine alınan ek raporda ise; \"..Davacının asıl alacağı 68.353,69 TL, Gecikme zammı 1.279,78 TL, Gecikme zammı KDV (9618) 230,36TL, Davacının toplam alacağı 69.863,83TL olduğu\" gerekçeleriyle aynı görüşlerini tekrarlamıştır.30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği\" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.Kaçak elektrik enerjisi tespit süreciMADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasıMADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.(4) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.Bilirkişi ek raporunda aktif enerji bedelinin kaçak hat üzerindeki dalgıç motorunun kurulu gücü 20 kW, kullanım süresi 180 gün, davalı yasal süzme sayaçtan davacı şirketin izni ile elektrik enerjisi kullandığından eş deyişle abone olduğundan günlük ortalama çalışma saati 8 saat olup; kaçak tüketimz 20 kWx8saatx180gün: 28800 kWh olarak hesaplanarak 40.685,58 TL olarak hesaplandığı, kök raporda ise kaçak hat üzerindeki cihazın kurulu gücü 20 KW, kullanım süresinin günlük ortalama çalışma saati 8 saat, abone olmadığından %20 fazlası 9,6 saat olduğundan kaçak tüketim miktarı 20 kWx9,6saatx132gün=25344 kWh olarak hesaplanarak 35.803,31 TL olarak hesaplandığı görülmektedir.Bilirkişi kök raporunda kaçak tüketim süresi dava konusu 06.07.2021 tarih ve ... sayılı tutanak tarihi ile önceki 24.02.2021 tarih ve ... sayılı kaçak tutanak tarihi arasındaki (24.02.2021-06.07.2021) 132 günlük süre olarak belirlendiği, ek raporda ise bu sürenin davalı aleyhine 180 gün olarak alınmış olduğu, mahkemesince çelişki giderilmeksizin karar verildiği anlaşılmaktadır Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, önceki bilirkişi dışında yeni seçilecek üç kişilik bilirkişi heyetinden itirazları karşılar ve çelişkiyi giderir şekilde yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yukarıda belirtilen şekilde yargılamaya devam olunarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/09/2025