T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/1140 Esas
KARAR NO\t: 2025/677
DAVA\t: Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ\t: 30/12/2024
KARAR TARİHİ\t: 16/07/2025
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında, davacının ticari faaliyetleri kapsamında, yurt dışına ihraç edilmek üzere, makina alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma kapsamında davalıya 07.03.2016 tarihinde... Bankası İstoç Şubesi... hesabından, davalının ...Bankası Pınarbaşı Şubesi...numaralı hesabına 17.436,00 USD avans ödemesi yaptığını, ancak davalının, davacı şirketin istemiş olduğu ürünü teslim etmediği gibi davacıdan almış olduğu avansı da iade etmediğini, davacı şirketin, ilk işinde verdiği sözü yerine getirmeyen davalı ile başka ticari faaliyet yapmadığını, ihtiyaç duyduğu makina ve benzeri ürünleri başka firmalardan temin ettiğini, davalıdan, başlangıçta yapılan ödemenin geri istendiğini, iade etmemesi nedeni ile davalı hakkında 11.01.2018 tarihinde Küçükçekmece İcra Dairesi ... Esas (eski Küçükçekmece... İcra Dairesi ...Esas) ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçlunun borca ve yetkiye itirazı nedeni ile takibin durduğunu, takibin devamı için Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası ile 12.02.2018 tarihinde itirazın iptali davası açıldığını, yargılamanın yapıldığını, bilirkişi raporunun alındığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, Davacının 17.436 dolar alacaklı olduğunun kabul edildiğini, ancak istinaf mahkemesinde davalının icra dosyasının yetkisine itirazı nedeni ile İzmir İcra Dairelerinin yetkili olduğu gerekçesi ile usulden red kararı verildiğini ve Yargıtay da onama kararı verildiğini, bu sebeple Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası icra dosyasındaki yetki itirazı nedeni ile usulden reddedildiğini ve kesinleştiğini iş bu dosyanın celbini ve bu dosyadaki delillerin bilirkişi raporlarının değerlendirilmesini talep ettiklerini, yetki itirazı nedeni ile icra dosyasının gönderilerek İzmir ... İcra Dairesi... Esas kaydını aldığını ve itiraz nedeni ile durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde İzmir Arabuluculuk Bürosu... dosya numaralı dosyada 29.05.2024 tarihinde anlaşma sağlanamadığını, icra takibindeki yetki itirazı nedeni ile usulden red kararı verilen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davacının alacaklı olduğunun belirlendiğini, davalı tarafın almış olduğu avansı iade etmediğini, davalı tarafından iade edilmeyen 17.436 USD doların (fiili ödeme tarihindeki güncel kur üzerinden) 11.01.2018 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Sonuç olarak; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, davacı şirket tarafından karşı tarafa avans olarak gönderilen ve davalı tarafça iade edilmeyen 17.436,00 USD nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsiline, 11.01.2018 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın 30.12.2024 tarihli dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gerçeği yansıtmaması ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedenleriyle taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle, tüm beyan ve itirazlarını içeren dilekçelerini sunarak, öncelikle, yetki ve esasa ilişkin itirazları saklı kalmak kaydıyla, davaya konu edilen alacağın kendileri tarafından ödenmesi gerektiği iddiasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının, iddialarını yalnızca tek taraflı beyanlara dayandırdığını, sözleşme ilişkisinin, teslimat süreçlerinin ve ödeme hususunda savunma hakkını kısıtlayan eksikliklerin bulunduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde, söz konusu ödemenin bir ön avans niteliğinde olup, davacı tarafın, şirketimizden sipariş ettiği makinelerin teslim edilmediğini ve kendilerinden alınan 17.436,00 USD tutarındaki avansın iade edilmediğini iddia ettiklerini, bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacı şirketin sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle teslimat sürecinin aksatıldığını ve bu durumun iradeleri dışında geliştiğini, davacı taraf ve davalı şirket arasındaki ticari ilişkinin detayları incelendiğinde, davacının iddialarının çelişkili olduğunun görüleceğini, davacı şirketin, talep ettiği makinelerin üretim veya temini sürecinde, taraflarına gerekli teknik detayları ve onayları zamanında iletilmediğini, sürecin aksamasına sebep olduğunu, davacı şirketin teslim almaktan imtina ettiği makinelerin, üretim sürecinde özel bir sipariş kapsamında değerlendirilmiş olup farklı bir müşteriye satılmasının da mümkün olmadığını, davacının, icra takibinde bulunduğunu ve kesinleşmiş bir alacağa dayandığını iddia ettiği halde, icra takibinin yetki itirazı sebebiyle üst mahkemeden usulden reddedildiğininin belirtildiğini, Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu edilen yargılama sürecinde, davacının talep ettiği alacağın gerçekliğinin incelenmediğini, yetki hususunda bir karar verildiğini, bu nedenle, icra takibindeki kararın maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğinin açık olduğunu, mahkemece yapılacak değerlendirme sırasında, öncelikle alacağın var olup olmadığının incelenmeli ve bunun sonucunda karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın alacak talebini yalnızca banka transfer dekontuna dayandırması, herhangi bir sözleşme veya taahhüt göstermemesi, alacağın varlığına ilişkin ciddi şüphe doğurduğunu, davacı tarafın iddialarının aksine, davalı şirket üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeye hazır olduğunu, ancak davacı şirketin sipariş sürecinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle teslimatın yapılamadığı göz önünde bulundurulması gerektiğini, davalı tarafın herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi, ürün teslimi konusunda gerekli her türlü adımın atıldığını ancak karşı tarafın iş birliği yapmaması sebebiyle sürecin tamamlanmadığını, davacının ileri sürdüğü iddiaların gerçekliğinin araştırılması açısından, ticari defterlerin incelenmesi, banka kayıtlarının değerlendirilmesi bakımından uzman bilirkişilerce rapor alınması gerektiğini, ticari ilişki gereği , davacı tarafın sunmuş olduğu iddiaların doğruluğunun detaylı incelemesi gerektiğini, mahkemenizce bu hususta inceleme yapılmasını ve gerçek dışı iddialara itibar edilmemesini talep ederek sonuç olarak ; davacının iddialarının haksız olduğunu ve alacağının olmadığının tespit edilerek, davanın reddine karar verilmesini, ticari defterler, sözleşmeler ve banka hareketleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını, davalı tarafından herhangi bir kusur bulunmadığının tespit edilerek, haksız yere açılan bu davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
KANITLAR:
Küçükçekmece İcra Dairesi...Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın yapılan incelemesinde alacaklının Mikat İş Şirketi, borçlunun Risus Makina şirketi olduğu anlaşılmıştır.
Hasan Tahsin Vergi Dairesinden tüm kayıtlar celp edilmiştir.
Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın yapılan incelemesinde davacının... İç şirketi, borçlunun Risus Makina, Davanın itirazın iptali davası olduğu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın İstanbul Adliye Mahkemesi'nin.... Hukuk Dairesinin...Esas sayılı doyası ile kararın kaldırılmasına karar verildiği ve davanın HMK 114/2 maddesi uyarınca usulden reddine, karar verildiği, verilen kararın Yargıtay .. H.D'nin... Esas sayılı dosyası ile onandığı ve kararın 03/10/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından ücreti ödenen makinanın teslim edilmemesi nedeni ile davalıya ödenen bedelin iadesi için açılan alacak davasıdır.
Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyanın yapılan incelemesinde davacının ... İç şirketi, davalının...Makina şirketi olduğu, davanın itirazın iptali davası olduğu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın İstanbul Adliye Mahkemesi'nin... Hukuk Dairesinin... Esas sayılı dosyası ile kararın kaldırılmasına karar verildiği ve davanın HMK 114/2 maddesi uyarınca usulden reddine karar verildiği, verilen kararın Yargıtay ... H.D'nin... Esas sayılı dosyası ile onandığı ve kararın 03/10/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında esas hakkında inceleme yapıldığı, ticari defterlerin incelendiği, bilirkişi raporu alındığı, itirazlar doğrultusunda ek rapor aldırıldığı, İstanbul Adliye Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesinin ...sas sayılı dosyası ile verilen kararın usulden bozulduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından davalı tarafa para gönderildiği konusunda uyuşmazlık olmadığı, davalı tarafça cevap dilekçesinde makine teslimi yapılmadığının ikrar edildiği, davalının Borçlar Kanunun 84. maddesinde düzenlenen kısmi ödemeyi red ve sözleşmeden dönme hakkını kullanmadığı, ayrıca Borçlar Kanunun 106. maddesinde öngörülen haklarını kullanabilmek amacıyla bakiye borcunu ödemesi için uygun bir süre tanıma yoluna da gitmediği, davalının malı teslim borcunu ifada temerrüde düştüğü, BK 107. maddede düzenlenen sözleşmeden dönme hakkını kullanma koşullarının oluştuğu, davacının ödemiş olduğu bedelin iadesini talep hakkının doğduğu, davalının kendi edimini ifada temerrüde düşmüş olması nedeniyle herhangi bir talepte bulunamayacağı, davalının sözleşmeye göre mal tesliminden kaçınmasına yönelik ispat yükünün davalı tarafta olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmaması nedeniyle davalının davacı tarafın yükümlülüklerinin yerine getirilmediğine ilişkin beyanlarına itibar edilemeyeceği, davalının yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temerrüt tarihine ilişkin yapılan değerlendirmede; TBK'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. İhtarnamenin bulunmaması halinde icra takibi var ise icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekir. Davacı tarafından Küçükcekmece İcra Dairesi'nin ...3 esas sayılı dosyası ile 11.01.2018 tarihinde takip başlatıldığı anlaşılmakla temerrüt tarihi olarak icra takip tarihi dikkate alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE;
17.436,00 USD'nin temerrüt tarihi olan 11.01.2018 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek değişken faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 41.988,08 TL nispi harçtan, peşin alınan 10.497,02 peşin harcın mahsubu ile bakiye 31.491,06 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine’ ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 10.497,02 TL peşin, 35,00 TL tebligat ve posta gideri ve olmak üzere toplam 10.959,62TL'nin TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 96.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
6-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 16/07/2025
Katip ...
E imza
Hakim ...
¸E-imza