T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 19/03/2024
NUMARASI\t: ... Esas - ... Karar
DAVACI\t: ......
VEKİLLERİ\t: Av.... Av. ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t\t: Av. ....
DAVANIN KONUSU\t: Sözleşmeden Dönme ve Bedel İadesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Ayıp Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 11/09/2025
G. KARAR YAZIM TARİHİ \t: 16/09/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile karşı tarafın 09.09.2020 tarihli sözleşme ile 55.000 Amerikan Doları karşılığı, otomasyon merdiven kaynatma makinesinin yapımı ve kurulumu konusunda anlaştıklarını, sözleşme gereği 34.000 USD'nin karşı tarafa ödendiğini, karşı tarafça malın teslim alınması ve bakiye borcun ödenmesi konulu Konya...Noterliğinin 31.05.2021 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarnamesi davacıya tebliğ edildiğini, bu ihtarname üzerine davacı ile karşı tarafın 09.09.2020 tarihli sözleşme konusundan bazı kalemlerin eksiltilmesi ile makine bedelini mevcut ödemeyi karşılayacak şekilde düzenleyerek 07.06.2021 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını , 07.06.2021 tarihli sözleşme ile mevcut hali ile bazı kalemleri eksiltilmiş olarak sözleşme konusu malın KDV dahil TL. üzerinden bedeli karşılığı, karşı tarafça 04.06.2021 tarihli e-fatura ile fatura edildiğini, 07.06.2021 tarihli sözleşmenin 6.maddesi ile makinenin ayıplı çıkması halinde karşı tarafın makinenin bedelini 34.000 Amerikan Doları olarak geri ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...-D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu ile sözleşme konusu makinenin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini, rapora karşı tarafın itiraz ettiğini, davacı tarafından gönderilen Konya...Noterliği'nin 11.02.2022 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi ile ödenen 34.000 Amerikan Doları bedel iade istenmiş ise de karşı tarafça gönderilen Konya .... Noterliği'nin 24.02.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile malın ayıplı olduğunun kabul edilmediğini ve ödeme yapılmayacağı belirtildiğini ileri sürerek sözleşmeler gereği ödenen ve sözleşme gereği malın ayıplı çıkması durumunda geri iade edilmesi gerekirken iade edilmeyen 34.000 Amerikan Dolarından fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının 1 yıl vadeli USD mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiş; 26/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; dava değerini 34.000 USD olarak arttırmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kötü niyetli olarak kısmi dava açtığını, davanın değerinin açık olduğunu ve harcı tamamlaması gerektiğini, davanın konusunun 07.06.2021 tarihli sözleşme olduğunu, taraflar arasında 09.09.2020 tarihli sözleşme gereğince 30.11.2020 tarihine kadar istenilen özelliklerde (düz ve oval parçaları kaynatır şekilde) otomasyonlu merdiven kaynatma makinesinin davalı tarafından üretileceğinin kararlaştırıldığını, davalı şirket tarafından sözleşmede kararlaştırılan sürede söz konusu makine sadece davacıya özel, davacının isteğine özel bir şekilde üretildiğini, davacı alıcının, makineyi teslim almaktan kaçınması, temerrüde düşmesi nedeniyle 31.05.2021 tarihli Konya ...Noterliği'nin ...... yevmiye numaralı ihtarname ile makinayı teslim alması ve borcunu ödemesinin ihtar edildiğini, davacıya teslime hazır olan makinenin hasarsız ve kusursuz bir şekilde çalıştığının Konya .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyası üzerinden tespit ettirildiğini, davacının daha sonra makinedeki yapılacak değişiklikler ile onu kabul edebileceğini bildirmesi üzerine, tarafların 07/06/2021 tarihli sözleşme imzaladıklarını ve 09.09.2020 tarihli sözleşmenin iptal edildiğini, oval kaynatma özelliği çıkartılmış yeni makine bedelinin 112.500 TL olarak kararlaştırıldığını, makinenin ayıplı olması halinde yüklenici firma tarafından 34.000 dolar (112.500 makine bedeli + cezai şart) ödeme yapılması kararlaştırıldığını, davacı tarafından 34.000 USD ödendiği belirtilmiş ise de davalıya bu ödemenin yapılmadığını, makinenin bedelinin 112.500 TL olduğunu, davacının bu ödemeyi yaptığını ispat etmesi gerektiğini, davacının 9.000 Amerikan Doları ödeme yapıldığına ilişkin iddialarının da gerçek dışı olduğunu, davacı tarafından davaya konu makina bedeli olarak davalı şirkete sadece 07.06.2021 tarihli sözleşmede kararlaştırılan 112.500 TL ödendiğini, davacının makine bedeli olduğunu iddia ettiği 34.000 Amerikan Doların sadece makine bedeli olmayıp makine bedeli+cezai şart olduğunu, makinenin davacı tarafından ayıpsız olarak teslim alındığını, Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden alınan raporun hukuki değerinin bulunmadığını, davacı tarafın süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, iddia edilen ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklandığını, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içinde açılmadığını savunarak, davanın reddine, ayıp söz konusu olmamasına rağmen mahkeme aksi kanaatteyse davacının iddia ettiği bedelin makine bedeli olmadığı açık olup cezai şarta ilişkin kısmının hakkaniyet çerçevesinde indirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda;\"...Dava, \"Alacak (Ticari Satıma Kaynaklanan)\" davasıdır.
Mahkememiz dosyası içerisine alınan, Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; tespite konu merdiven kaynatma makinesinin üzerinde yapılan incelemeler ile; merdiven basamağı puntalama işleminin merdiven kaynatma makinesinde yapılmış olduğu, yapılan puntalama işleminde 05-06 MM kalınlığındaki saç malzemeden oluşan basamaklardaki puntalarda; punta merkezlerinde kaçıklıklar olduğu, bu kaçıklıklardan dolayı saç malzemenin çatladığı saç malzemenin delindiği veya puntalama işleminin tam olarak yapılmadığı, makinenin bu haliyle beklenilen imalatı gerçekleştiremediği malzeme sarfiyatına neden olduğu ve çalışması ile sonradan ortaya çıkacak arızalardan dolayı gizli ayıplı mal niteliğinde niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce 06/06/2023 tarihinde keşif yapılmış, Elektrik Elektronik Bilirkişisi ......, Makine Mühendisi ......'den rapor alınmış, bilirkişi heyeti 21/11/2023 tarihli raporda sonuç olarak; dava konusu merdiven kaynatma makinesinin 07.06.2021 tarihinde Davalı ......
Tic. İthalat İhracat Ltd. ile Davacı ...... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında tanzim edilen ve
imza altına alınan sözleşme ve Raporun C. İrdeleme ve Değerlendirme” kısmında belirtilen açıklamalar
ve gerekçeler de dikkate alınarak yapılan değerlendirmesinde; merdiven kaynatma makinesinde kullanılan Kaynak Makineleri, Sürücüler, Servo motorlar ve Dijital dokunmatik ekranın; marka ve miktar açısından sözleşme şartlarını sağladığı, yapılan kaynak işlemlerinde, basamakların kısmen hatasız kaynatıldığı ve uygun olduğu, ancak; birçok basamakta kaynak merkezinin kayması, kaynak köpürmesi, aşırı ısı girdisi / bazı yerlerde düşük ısı girdisi, aşırı ısı girdisinden ve kaynak merkezinin kaymasından mütevellit basamak metalinin çatlaması ve yırtılması gibi deformasyonların meydana geldiği, soldaki kaynak makinesinin kaynak esnasında kaynak karakteristiğinin sağdakine göre farklı olduğu ve
çoğunlukla yapılan kaynağın uygunsuz olduğu görülmüştür. Bu nedenle makinenin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıbın kullanım sonrası ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı tarafından davacıya satılan otomasyon merdiven kaynatma makinasının ayıplı olup olmadığı, makinenin ayıplı olması durumunda davacının alacak talebinde bulunup bulunmayacağı, alacak tutarının ne kadar olduğu hususlarından ibarettir.
Davacı sözleşmeye konu makinenin ayıplı olduğunu iddia ederek, taraflar arasındaki 07/06/2021 tarihli sözleşme uyarınca 34.000 USD'nin tahsilini, davalı ise süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ve davacı tarafından 34.000 USD'nin ödenmediğini savunmuştur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ticari Satış ve Mal Değişimi” başlıklı 23. Maddesinin (c) bendinde; “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ilgili fıkrasında ise ; “(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında ve mahkememiz dosyasında uzman bilirkişilerden alınan raporlar kapsamında; satışa konu makinenin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıbın kullanım sonrası ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu, kabul edilmiştir.
Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında, ayıbın tespitine yönelik yapılan tespitin davalıya tebliğ edilmiş olması dikkate alındığında, davacının süresinde ayıp tespitini yaptığı ve ayıp ihbarının davalı tarafa süresi içerisinde yapıldığını kabul etmek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki 07/06/2021 tarihli sözleşme kapsamında, satışa konu makinenin ayıplı olması durumunda davalı tarafından 34.000 USD'nin davacıya ödeneceği hususunda anlaşma yapıldığında ihtilaf bulunmadığı açıktır. Ayrıca sözleşmede, davacı tarafından davalıya 34.000 TL'nin ödenmesi ön koşul olarak belirlenmemiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ve mahkememizce yapılan tespitler doğrultusunda, davaya konu makinenin ayıplı olması dikkate alındığında, davacının sözleşmeye uygun olarak 34.000 USD'yi talep etmesinin hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının 34.000 USD'yi alması karşılığında, davaya konu otomasyon merdiven kaynatma makinesinin davalıya teslimine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile; 34.000 USD (Amerikan Dolarının) 26/02/2022 tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca 1 yıl vadeli USD hesabına uygulanan en yüksek faizin işletilmesi ile birlikte, ödeme tarihindeki merkez bankasının belirlediği kur üzerinden Türk Lirası olarak davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davaya konu otomasyon merdiven kaynatma makinesinin davacıdan alınarak davalıya teslimine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, makinenin ayıpsız olarak teslim edildiğinin 03.06.2021 tarihinde Konya .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş dosyası bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davacı tarafın kendi hatalı kullanımından kaynaklı sorunlar nedeniyle dava açtığını, garanti kapsamında satıcıya ayıp ihbarında ya da başvuruda bulunmadığı gibi sorunların çözümüne ilişkin satıcıya bildirimde bulunulmadığını, dava ile ayıp iddiasının hukuken dinlenemeyeceğini, süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunmayan tacir davacının sözleşmeden dönme ve bedel iadesi/cezai şart talep etme hakkı bulunmadığını, davacının seçimlik hakkını usulüne uygun kullanmadığını, davaya konu makinenin bedeli 34.0000 USD değil , 112.500 TL olduğunu, davacı tarafından davalıya 34.0000 USD ödenmediğinden; cezai-şart miktarının kabulünün açıkça fahiş olduğunu ve indirim uygulanmadığını, dava konusu makinenin ayıplı olup olmadığını, belirtilen sorunların makineden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklı olduğu, makineden kaynaklı bir ayıp ise, ayıbın giderilip giderilemeyeceği, giderilebilecekse masrafının ne olduğu hususlarında gerekçeli, açıklayıcı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının talebinde yalnızca bedel iadesi mevcutken taleple bağlılık ilkesi aşılarak makinenin iadesine de karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, alıcının,\" sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.'' hükmünün hiç uygulanmadığını ve buna ilişkin değerlendirme yapılmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına ve toplanan delillere ve özellikle, dosya kapsamında alınan usul ve yasaya uygun, denetime elverişli ve Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile uyumlu bilirkişi raporu uyarınca davaya konu otomasyon merdiven kaynatma makinesinin gizli ayıplı olmasına ve ayıbın kullanım ile ortaya çıkmasına, taraflar arasında imzalanan 07.06.2021 tarihli ikinci sözleşme sonrası makinenin teslim edilmiş olmasına ve Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyasında, ayıbın tespitine yönelik yapılan tespitin davalıya tebliğ edilmiş olması dikkate alındığında, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğunun anlaşılmasına, taraflar arasında imzalanan 07.06.2021 tarihli ikinci sözleşme ile davaya konu makinenin ayıplı olması halinde satış bedeli olarak 34.000 USD'nin ödeneceğinin hüküm altına alınmış olması karşısında satış bedelinin 34.000 USD'nin olduğuna dair ve ayıp halinde sözleşmeden dönme talebi karşısında ayıp oranında satış bedelinden indirim ya da satılanın onarılması talebinin değerlendirilmemesinde bir hata bulunmamasına ve mahkeme kabulünün yerinde olmasına, davacının satış bedelini talep etmesine göre mahkemece satış bedelinin iadesi ile birlikte davaya konu makinenin iadesine hükmetmesinde yasaya aykırılık bulunmamasına göre, mevcut delillerin takdirinin ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/03/2024 Tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,\t
1-Davalıdan alınması gereken 41.795,27 TL istinaf karar harcından peşin alınan 10.449,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 31.346,27 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin Dairemiz kararı temyiz edilirse Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşir ise İlk Derece Mahkemesince düzenlenmesine)
2-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince re'sen ilgili tarafa iadesine,
4-İstinaf kararının Dairemizce taraflara tebliğ edilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/09/2025
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸