T. C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1007
KARAR NO: 2025/1440
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/361 Esas, 2023/137 Karar
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2019
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 18/09/2025
YAZILDIĞI TARİH: 18/09/2025
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/361 Esas, 2023/137 Karar sayılı kararı davalı ...A.Ş. vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, eşi ve çocuğu ile birlikte ... plakalı aracı ile ... tarihinde evlerine doğru seyir halinde iken davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç tarafından sözlü tacize, hakarete ve canına kasta varan fiillere ve araçta maddi hasara sebebiyet veren fiillere maruz kaldıklarını, farklı yola sapmalarına rağmen bu davalının hırsını alamayıp arkalarından geldiğini ve takip ederek tacize devam ettiğini, trafikte aracını sıkıştırdığını, hakaretlere devam ettiğini, müvekkilinin aracına zarar vermek amacıyla sağ tarafına çarptığını ve aracının önüne kadar sürtmeye devam ettiğini, bu olayların araçların seyir halinde iken meydana geldiğini, ailesinin de aracın içinde bulunduğu sırada davalının bu eylemleri gerçekleştirdiğini, ailenin uzun bir süre olayın etkisinden çıkamadığını, maddi ve manevi olarak zarara uğradıklarından bahisle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00-TL değer kaybı ve 100,00-TL maddi zararın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca 18.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; olay tarihinde müvekkilinin sol şeride sinyal vererek girmek isterken davacının yol vermemesi ve daha hızlı gaza basması sonucu arabaların sıkıştığını, sonrasında davacının müvekkiline küfürler ettiğini, müvekkilinin gaza basarak uzaklaşmaya çalıştığını ancak davacının selektör yaparak müvekkilini arkadan sıkıştırmaya devam ettiğini akabinde müvekkilin arabasını köşeye sıkıştırarak zorla durdurduğunu ve aşağıya inerek müvekkilin üzerine yürüdüğünü, müvekkilinin olayların daha fazla büyümemesi için arabasıyla gaza basarak olay yerinden uzaklaşmaya çalıştığını, bu sırada davacının aracına çarptığını, Kayseri 11. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/224 Esas 2019/335 karar sayılı dosyasında müvekkilinin asli ve tam kusurlu bulunup hakaret ve kasten yaralama suçlarından ceza aldığını ancak verilen karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin söz konusu olayda kastı ve kusuru bulunmadığını, haksız ve kötü niyetli davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kasko sigortasına bağlı olarak verdiği ihtiyari mali mesuliyet teminatı ile, sıralı sorumluluk ilkesi gereği, zorunlu mali sorumluluk sigortacısından sonraki sırada yer aldığını, davacının maddi tazminat kapsamındaki taleplerini öncelikle ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltmesi gerektiğini, limit aşımı söz konusu olduğunda müvekkili şirket'in sorumluluğunun gündeme gelebileceğini, arabuluculuk sürecinde trafik sigortası kapsamında olmayan araç mahrumiyet / kiralama bedelinin müvekkili şirketçe karşılandığını ve bu yöndeki sorumluluğun sona erdiğini, müvekkili şirket'in sorumluluğu sigortalının kusur oranı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacıdan eksik belgeleri göndermesi istendiğini ancak davacının bunu yerine getirmediğini, bu nedenle söz konusu evraklarını sunulamadığını, dava açmadan önce başvuru şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, ... plakalı aracın 28/03/2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ZMMS ile ... adına sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, açılan davanın öncelikle usulden reddini, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Kazaya karışan araçların sigorta poliçeleri, ceza dosyası, araçların trafik kayıtları, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırmaları, sigorta bilgi ve gözetim merkezinin cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, kusur ve değer kaybı yönünden gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyaya mübrez 13/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda; bahse konu ... tarihli araç hareketine bağlı hasarda ... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı KTK'nun 67/a ve 84/g maddesindeki kural ihlalleri ile asli kusurlu olduğu, davacı...'nun ise, trafik kuralları bakımından kural ihlali yaptığına dair bilgi ve bulgu mevcut olmadığından atfı kabul bir kusurunun olmadığı, mevcut kural ihlallerine göre kusur oranı değerlendirmesinde, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in hasarın meydana gelmesindeki etki derecesine göre %100 kusurlu olduğu, bahse konu ... plaka sayılı aracın ... tarihli hasarına ilişkin belirlenen parçalar ile onarım ve işçilikten oluşan toplam hasar tutarının 3.630,00-TL KDV hariç, (KDV dahi 4.283,40-TL) olması gerektiği, yapılan hesaplamada bahse konu ... plaka sayılı aracın...tarihli hasarı sonrası değişim ve onarımı tamamlanmış haliyle piyasa rayiç değerinde değişiklik olmayacağı, diğer bir ifade ile araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Bilirkişiden alınan 03/11/2020 havale tarihli ek raporda; tarafların yaptığı itiraz ve taleplerin haklı olmadığı, kök rapordaki görüş ve kanaatinde bir değişiklik olmadığını bildirmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı sonrası aldırılan 19/09/2022 havale tarihli bilirkişi ek raporunda; ... plaka sayılı aracın dava konusu ...tarihli trafik kazası hasarından kaynaklanan değer kaybının 2.500,00-TL olabileceği kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
6098 sayılı TBK 49. Maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 56. maddesine göre; Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
2918 sayılı KTK 85. maddesine göre; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.
KTK 91. maddesine göre; işletenlerin, bu Kanunun 85.maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur.
Toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda; ...tarihinde davalı ...'ye ait diğer davalı ... idaresinde olan ... plakalı araç ile davacıya ait ve onun idaresinde olan ... aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kaza nedeniyle başlatılan soruşturma sonucunda açılan dava kapsamında Kayseri 11. Asliye Ceza Mahkemesi 2018/224 esas 2019/355 karar sayılı ilamı ile dosyamız davalısı sanık ... hakkında Hakaret ve araba sürmek suretiyle yaralama suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve kararların kesinleştiği, ... plakalı aracın ZMMS'nin davalı...sigorta tarafından, ihtiyari mali mesuliyet (kasko) poliçesinin ise ...tarafından yapıldığı, ZMMS poliçesinde maddi zarar limitinin 33.000,00-TL olduğu ve limitin tüketilmediği, trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı aracın 2918 sayılı KTK 67/a ve 84/g maddelerini ihlal ettiği, bu ihlaller nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacının aracında KDV dahil 4.283,40-TL hasarın ve 2.500,00TL değer kaybının oluştuğu, davacının olay anında vücut bütünlüğünde gerçekleşen bir yaralanma olmamışsa da, olayın ısrarlı takip ve davalının tam kusuru ile gerçekleşmiş olması, kaza nedeniyle davacının yaşadığı heyecan ve korkunun ruh sağlığı üzerinde yaratacağı olumsuz etkinin ağırlığı nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kusur yoğunluğu paranın alım gücü, ekonomik veriler dikkate alındığında 5.000,00-TL tazminatın yeterli olduğu, doğrudan zarar kapsamında olan hasardan ve değer kaybından sıralı sorumluluk gereğince davalı ...sigortanın sorumluluğunun, zarar miktarının ZMMS poliçesindeki limitin aşılması halinde doğacağı, dosyamız kapsamı ile bu limitin tüketilmediği be sebeple bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği ancak yargılamanın başında limitin tüketilip tüketilmediğinin davacı tarafından bilinemeyeceği, bu sebeple davasını ...sigortaya da yöneltmesinde bir kusurunun bulunmadığı, yargılama başındaki haklılık kriterine göre bu davalı yönünden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, temerrüdün davalı... ve ... bakımından haksız fiil tarihinde, sigorta şirketi için ise KTK 99.maddesi uyarınca usulüne uygun başvurunun yapılmaması nedeniyle dava tarihinde oluştuğu, davalı aracının ticari araç olmaması nedeniyle de uygulanması gereken faiz türünün yasal faiz olduğu anlaşılmakla Mahkememizde hasıl olan vicdani kanaate göre aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Davacı vekili 14/12/2022 tarihli duruşmada; bilirkişi raporunda belirtilen değer dikkate alınarak davalarını ıslah edeceklerini ancak daha önce ıslah işlemi yaptıkları için ıslah edemediklerini, bu nedenle ek dava açacaklarını ve mahkememiz dosyası ile birleştirilme talepli dava açacaklarını bildirmiş, mahkememizce bu hususta davacı vekiline 1 aylık süre verilmesine rağmen dosyamız ile birleşen herhangi bir dosya olmamış ve dosyamıza herhangi bir bildirimde bulunulmamış; açılan davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile, araç hasarı olarak 4.283,00-TL'nin davalı...Sigorta bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve limit ile sınırlı olmak kaydıyla diğer davalılar ..., ... bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla faiz talebinin reddine, 100,00-TL değer kaybının...Sigorta bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve limit ile sınırlı olmak kaydıyla diğer davalılar ..., ... bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla faiz talebinin reddine, 5.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacının davalı sigorta şirketi ...aleyhine açmış olduğu davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ...A.Ş. vekili süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılarak düzeltilmesini talep ettiklerini, ilk derece mahkemesince davalı müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğundan reddine ilişkin kararın esasına yönelik hiçbir itirazlarının bulunmadığını, ilk derece mahkemesi kararının bu yönüyle hukuka uygun ve yerinde olduğunu, ancak kararda müvekkili şirket lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin davanın tamamını vekille takip ettiğinden vekalet ücretine hak kazandığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinden ibarettir.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ...A.Ş. vekili tarafından vekalet ücreti yönünden istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesinin davalı ...A.Ş hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verdiği, \" doğrudan zarar kapsamında olan hasardan ve değer kaybından sıralı sorumluluk gereğince davalı ...sigortanın sorumluluğunun, zarar miktarının ZMMS poliçesindeki limitin aşılması halinde doğacağı, dosyamız kapsamı ile bu limitin tüketilmediği be sebeple bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği ancak yargılamanın başında limitin tüketilip tüketilmediğinin davacı tarafından bilinemeyeceği, bu sebeple davasını ...sigortaya da yöneltmesinde bir kusurunun bulunmadığı, yargılama başındaki haklılık kriterine göre bu davalı yönünden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği\" gerekçesiyle de davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmetmediği görülmüş, dairemizce yapılan istinaf incelemesinde de ilk derece mahkemesinin vekalet ücreti yönünden gerekçesinin doğru olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu görülmekle dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...A.Ş. vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-) Davalı ...A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-) İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-) Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-) İstinaf yargılaması bakımından davalı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,
6-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 -a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/09/2025