T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2018/397 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/23
DAVA\t\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t\t: 09/06/2014
KARAR TARİHİ\t: 14/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
TALEP\t:\t
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... üyesi olarak ... +... kapasiteli toplu taşıma aracı işletirken ... günlü UKUME kararı gereğince ...+1... kapasiteli araçlara dönüştürülmesi kapsamında ... ... satın alarak işletmeye başladığını davalı ... ve ... arasında düzenlenen protokol ile ... sahiplerinin ... ... ... zarara uğrattıkları gerekçesiyle ... ... üyelerine ... TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, aynı zamanda kooperatif üyeleri tarafından açılan davalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığını bu protokoller kapsamında düzenlenen ... TL bedelli senedin davalılara teslim edildiğini ve sonrasında ödenerek iade alındığını, İdare Mahkemesi kararı gereğince taraflar arasında imzalanmış protokollerin hükümsüz olduğunu beyanla ... TL nin ... tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP\t:
Davalılar cevap vermemiştir.
DAVA\t:
Dava, hükümsüz kalan sözleşme nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ:
Dava, ... tarihinde Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, anılan mahkemenin ... tarih .../... E. .../... K. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, davacı vekilin talebi dosya mahkememize tevzi olunmuştur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11/09/2017 tarih 2016/12020E. 2017/4154K. sayılı kararında; \"...Somut olayda, kambiyo senedinden kaynaklanan istirdat istemi ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir...\" denilmiştir.
... (...)'nin ... tarihli genel kurul kararı ile (dosyada mevcut) ... İlinde faaliyet gösteren ...+... oturma kapasiteli ... yerine, ...+... oturma kapasiteli araç olarak değiştirilmesi ve yenilenmesi hususunda karar alındığı, daha sonra alınan bu kararların Antalya ... İdare Mahkemesinin .../... esas ve .../... karar sayılı ilamı ile işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça dosyaya sunulan ... tarihli tutanak başlıklı belge incelendiğinde ... ... ile ... arasında imza edildiği, evvelce imzalanan ön protokol, uzlaşma protokolü ve ... tarihli protokol gereklerinin ifası amacıyla taraflarca imza edildiğinin belirtilerek ... tarihli protokolün ... fıkrasında anılan senetlerin tanzim edilerek ...'a tutanak imzalanarak ... adet senedin teslim edildiği, her iki kurumun tek çatı altında toplanıp ortak hareket etmelerinin kararlaştırıldığı, bu süreçte hat ve güzergahlarının ortak kullanımının amaçlandığının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
... tarihli protokol başlıklı belge de aynı taraflar arasında imzalanmış olup buna göre protokol gereği ... ne verilecek ... araç için araç başı ...-TL bedel belirlendiği, ...-TL bedelli ... ödeme tarihli senet verileceği, ... üyenin kişi başı ...-TL ödeyeceği, buna göre toplam ... TL ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
... tarihli uzlaşma protokolü incelendiğinde; ... kapasite artırımı yapması sonucunda ...nin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... tarafından bedeli karşılanarak ... adet ... ön protokol kapsamında ... sahiplerine verileceğinin kararlaştırıldığı, söz konusu protokolün altında ... yönetimi üyelerinin imzalarının olduğu, bu kişiler arasında davalının isim ve imzasının da bulunduğu anlaşılmıştır. Yine davacı tarafın delilleri arasında dosyaya sunulan ... tarihli protokol başlıklı belge incelendiğinde; davalının da ... üyeleri adına ödemeyi teslim alan sıfatıyla isim ve imzasının bulunduğu, buna göre ... na devir ve teslimi gereken ... adet araca karşılık bu güne kadar ... ruhsat sahibinin ...-TL ödeyerek senetlerini ... üyelerinin aldıkları ayrıca ... tarihinde ...-TL'den ... kşi adına toplam ...-TL ödeme yapıldığı, toplamda ... üye adına ödeme yapılıp senetlerinin alındığı, diğer ödeme yapmayanlarının senetlerinin de tahsili için çalışmalar yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 04/12/2017 tarih 2016/23998E. 2017/15060K. sayılı kararında; \"...6102 sayılı TTK'nun 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 681. maddesi gereğince; kambiyo senedi niteliğinde olan bonodaki hakkın devri, ancak ciro ve teslim yolu ile mümkündür. Aynı Kanun'un 686. maddesi gereğince, bonoyu elinde bulunduran kimsenin hak sahibi olabilmesi için fiili zilyetliği yeterli olmayıp, aynı zamanda hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik etmesi gerekir. Bonoda ilk cironun lehtara ait olması zorunludur. Ciroların birbirine bağlı olması, her şeyden önce, ilk cironun lehtar tarafından yapılmasıyla mümkündür. İlk ciro lehtara ait değilse, ciro zinciri düzensiz demektir. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller, yetkili hamil olurlar...\" denilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih .../... E. .../... K. sayılı kararında; \"...Mahkemece yapılan yargılama toplanan deliller neticesinde, ... ile ... nin bir araya geldikleri ve ...nı kurdukları, ...nın faaliyete geçtiği, ... yönetiminde ... ...dan da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra sefahatinde ... ...nin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak ... adet ... verilmesinin kararlaştırıldığı,... adet ... verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ...TL'lik senetlerin ... ... tarafından ... üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, ... üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... ne üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, ... Mahkemelerinde menfi tespit davalarına konu edildiği, bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davalarına konu edildiği, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğinin tespitini talep etmiş ise de verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin ... yılından itibaren ... fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... ne doğmuş zararlarına istinaden ödendiği gerekçesiyle sübuta ermeyen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına... \" denilmiştir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 03.03.2017 tarih 2015/2E. 2017/1K. Sayılı kararında; \"6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra açılmış olan davalarda tarafların dava ve cevap dilekçeleri ile delil listelerinde \"sair deliller, her türlü delil, ve sair deliller\" gibi ibarelerin bulunması halinde tarafların yemin deliline başvurmuş sayılamayacakları ve bu kapsamda hâkimin ispat yükü kendisine düşen tarafa \"yemin teklifinde bulunma hakkı\"nı hatırlatamayacağına,\" karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm'ün 07/07/2015 tarih 2013/3244 sayılı başvuru kararında; \"...43. Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu birtakım güvenceler içermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup, birey, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu, kanundan öğrenebilme imkânına sahip olmalıdır. Birey, ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörüp davranışlarını düzenleyebilir. Hukuk güvenliği, kuralların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de kanuni düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (Abdulhalim Karavil, B. No: 2013/849, 15/4/2013, § 34)...hukuk kurallarının yorum ve uygulanmasının “öngörülemez” nitelikte olması nedeniyle Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ...\" denilmiştir.\t
Davamıza gelince; davacı tarafından dava dışı ... lehine keşide edilen bono için davalılara ödendiği ileri sürülen ... TL'nin istirdadı istemi ile dava açmıştır. Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar Yüksek Yargıtay ... Hukuk Dairesince görev yönününden bozulmuş, mahkemece usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmuş ve görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşmekle, dosya mahkememine tevzi olunmuştur. ... UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı ... taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, ... ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, alınan kararlar doğrultusunda ... plakalı ... fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, ... üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği, ... iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, taraflar arasındaki yapılan protokoller, dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyadaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, ... ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ...nı kurdukları, ...nın faaliyete geçtiği, ... yönetiminde ... ...dan da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra sefahatinde ... ... nin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak ... adet ... verilmesinin kararlaştırıldığı, ... adet ... verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ... TL'lik senetlerin ... ... tarafından ... üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, ... üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... ne üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, ... Mahkemelerinde menfi tespit davalarına konu edildiği, bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davalarına konu edildiği anlaşılmaktadır. Davacı ödediğini iddia ettiği bonoda düzenlenme tarihi ... ödeme tarihi ..., keşideci ..., lehtar ise ..., bedel ise ... TL'dir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 778. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 681. maddesi gereğince; kambiyo senedi niteliğinde olan bonodaki hakkın devri, ancak ciro ve teslim yolu ile mümkündür. Aynı Kanun'un 686. maddesi gereğince, bonoyu elinde bulunduran kimsenin hak sahibi olabilmesi için fiili zilyetliği yeterli olmayıp, aynı zamanda hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik etmesi gerekir. Dava dilekçesinin ekinde bulunan bonoda lehtar dava dışı ... olduğu gibi, bu kişinin cirosuna rastlanmamaktadır. Başka bir ifade ile davalıların bono nedeni ile hak sahibi olduğundan bahsedilemeyeceği gibi, davalılara varsa yapılan bir ödeme de ispat edilebilmiş değildir. Davacı taraf açıkça \"yemin\" deliline dayandığını belirtmediğinden yemin teklifinde bulunma hakkı hatırlatılmamıştır. Bunun gibi benzer iddialarla açılan bir başka davada ödemelerin ... yılından itibaren ... fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... ne doğmuş zararlarına istinaden ödendiği gerekçesiyle sübuta ermeyen davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih .../... E. .../... K. sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir. Davacı tarafın iddasını ispat edememesi, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine de nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davacının davasının REDDİNE,
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcın peşin alınan ... TL'den mahsubu ile bakiye ....TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Davalılar yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5. Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2 gereğince davanın aynı nedenle reddolunduğu da nazara alınarak ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak eşit oranda davalılara verilmesine,
6. Kararın kesinleşmesine müteakip davacının ve davalının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran davacıya ve davalıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı HMK nun geçici 3/2 maddesi uyarınca 15 gün içerisinde Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır