T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1250 - 2025/1217
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/1250
KARAR NO\t: 2025/1217
KARAR TARİHİ\t: 11/09/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 27/09/2019
KARAR TARİHİ\t\t : 15/05/2025
NUMARASI\t\t : 2024/539 Esas - 2025/315Karar
DAVACI \t: YILKA İNŞAAT SANAYİ TİCARET VE PAZARLAMA ANONİM ŞİRKETİ - İstasyon Mah. Yeni Demiryolu Cad. No: 42a Kartepe/Kocaeli
VEKİLİ\t: Av...
DAVALI \t: İNSİDE BİLGİ VE GÜVENLİK SİSTEMLERİ LİMİTED ŞİRKETİ - Cevizli Mahallesi Mustafa Kemal Cad. Hukukçular Towers Sit. A Blok Apt. No: 66 A/39 Kartal/İSTANBUL
VEKİLİ\t: Av...
DAVA\t : Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri
HÜKÜM\t: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN\t: Davacı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
18.09.2018 tarihli Antalya Finike Hükümet konağı Elektrik Zayıf Akım işleri sözleşmesi ve ilgili yasal mevzuat gereği davalı tarafından zamanında yapılmadığından dolayı gecikme cazai şartlarının işletilmesi, ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL gecikme cezai şart bedelinin 05.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı vekil eden şirkete verilmesini, Sözleşmenin 9.Maddesi gereğince *010 kadar tutarın kesin kabul yapılana kadar tutulması hükmü gereğince şimdilik 1.000 TL nakit teminat tutarının ihtar tarihi olan 05.01.2019 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davalı şirkete verilmesine, Ticari defter ve cari hesap borcu olan 39.100,00 TL bedelinin 05.01.2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete geri iadesine kara verilmesini, dava masraflarının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden, İnside Bilgi Ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi ile 18/09/2018 tarihinde imzalanan sözleşmenin 9.(dokuz) maddesi gereği, sözleşmede yapılan iş gereği 695.000,00 TL.(KDV Hariç) bedel belirlenmiştir. Sözleşme içeriğine göre, müvekkil şirket tarafından mal alım ve temini yapılacak, akabinde davacı şirket tarafından malların montajı yapılacak, akabinde montajı yapılan ürünlerin devreye alınma işlemi ise vekil eden şirkette olacağını, 21.12.2018 tarihinde davacı şirket mail gönderdiğini ve göndermiş olduğu mailde, 25.12.2018 tarihinde bütün taşeron firmaların şantiyede olmasını ve idarenin gelip geçici kabul yapacağını belirttiğini, vekil eden şirket belirtilen tarihte şantiyede bulunmuş ve kontrol mühendisi Barış Bey, kabul mühendisi Hacı Mustafa Bey şantiyeyi gezmiş ve kendilerinin su basmasından haberdar olmadıklarını, kendilerine bu hususta rapor verilmediğini, şantiyeyi gezdikleri esnadan olaya vakıf olduklarını belirtmişler ve su basması nedeniyle yangın sisteminin düzgün çalışıp çalışmadıklarını sorduğunu, bu hususa ilişkin olarak da; vekil eden şirket yetkilisi, bunun şimdiden öngörülemeyeceğini, tesisatın baştan başlamak üzere kontrol edilip ondan sonra bilgi verebileceklerini, su basmasının kendi yapmış oldukları iş ile alakalı olmadığını belirttiğini, davacı şirket yetkilisi Recep bey'in, belirttiği gibi idareye su basması ile alakalı bilgi vermediğini, tutanak tutmadığını ve bile isteye vekil edene idare ile karşı karşıya getirip zor durumda bıraktığını, davacı şirket tarafından, sözleşmede belirtildiği şekilde ödeme sürelerine uyulmadığını ve vekil eden mağdur edildiğini, davacı şirket tarafından kötü niyetli olarak sürdürülen bu süreç, vekil eden şirketi ve Finike Hükümet Konağı işinde yer alan herkesi zor duruma soktuğunu ve davacı şirket sadece bu işle alakalı olarak bu işte yer alan her firma ve/veya şahıslar ile mahkeme sürecinde olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davacı her her ne kadar 05.01.2019 tarihi ile 13.03.2019 tarihleri arasında geçen 67 gün süre için 698.475,00-TL gecikme cezası talep etmiş ise de; geçici kabul tutanağındaki eksikliklerin giderilmesi için 15.01.2019 tarihine kadar davalı yükleniciye süre verildiği, davalı yüklenici ise su baskını nedeniyle suya maruz kalan kablo ve cihazların testinin yapılmadan devreye alma işleminin yapılamayacağını, aksi takdirde cihazların garantiden çıkacağının davacıya bildirildiği, sözleşmenin 10'uncu maddesine göre kablolama ve test işlemlerinin davacı iş sahibinin yükümlülüğünde olduğu, dinlenen tanık beyanlarından su baskını olduğunun anlaşıldığı, ayrıca davacı iş sahibi tarafından sözleşmenin 9'uncu maddesi uyarınca 60-90-120 günlük çeklerle yapılması gereken ödemelerin daha ileri tarihli çeklerle yapıldığının ticari defter ve banka kayıtlarından, cari hesap hareketlerinden, dosyaya getirtilen çek fotokopilerinden anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı edimleri içeren, iki tarafa borç yükleyen sözleşme olduğu, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri kendi edimini yerine getirmeden karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği, sözleşmenin 9 maddesine uygun ödeme yapmayan davacının davalıdan gecikme cezası talep edemeyeceği kanaatine ulaşıldığından davacının 698.475,00-TL gecikme cezası isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. Sözleşmenin 9'uncu maddesinde kesintilerden sonra kalan bakiyenin %10 kadar kısmı teminat olarak tutulacağı belirtilmiş ise de; davalı yüklenicinin hakedişi dava tarihinden önce ileri tarihli çeklerle ödenmiş olup 07.02.2020 tarihinde de kesin kabul işlemleri yapıldığından davacının %10 tutarındaki kısmi teminat talebinin de reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin içeriği anahtar teslim götürü bedel sözleşmesi olduğunu, bu sözleşme yapım işleri genel şartnamesine bağlı olduğunu, bilirkişi raporlarında bu şartname esas alınıp, incelemeyi yapacak bilirkişilerin bayındırlık ve iskan konusunda uzman olan kişilerden seçilmesi gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek sunulan bilirkişi raporunun hükme esas alınması hatalı olduğunu, davalı şirket tarafından 25/10/2023 tarihinde dosyaya sunulan belgelerden de görüleceği üzere hazırlanan malzeme listesinde yalnızca x-ray cihazının sevki işinin kalmadığı ortada olduğunu, davalı şirketin kendi sunmuş olduğu beyan dilekçesindeki evraklarda dahi işin birçok kısmının eksik olduğu görüldüğünü, bu eksik ve hatalı işlerin tamamı vekil eden şirket tarafından davalı şirketin nam ve hesabına yaptırıldığını, oysaki iddiasını ispat etmekle yükümlü oln davalı şirket, davanın başından itibaren ödemelerin vekil eden şirket tarafından zorla uzun vadelerde yapıldığını belirtmiş ancak buna ilişkin hiçbir delil sunamadığını, davalı şirketin davanın başından itibaren söylediği x-ray hariç tüm malzemeleri eksiksiz gönderdiği iddiası delil tespiti ile bizzat yerinde çürütüldüğünü, davalı şirketin x-ray cihazı başta olmak üzere birçok malzemeyi göndermemiş, bazılarını da projeye göre eksik ve hatalı gönderdiğini, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde vekil eden lehine ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak taleplerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesinin 2019/441 E. 2024/155 K. sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine davacı ve davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuş, vaki istinaf başvurusu nedeniyle dairemizin 2024/913 E, 2024/1468 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK.353/1-a-6 maddesi uyarınca eksikliklerin giderilmesi amacıyla kaldırılmasına karar verilmiştir.
\tDairemizin 2024/913 E, 2024/1468 K sayılı kararında;
‘’….Bu durumda mahkemece, daha önceki teknik bilirkişilerden alınacak ek raporla veya yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile gerektiğinde yeniden keşif de yapılarak davalı yüklenicinin 695.000,00-TL + KDV götürü bedel olarak kararlaştırılan işlerde taraflar arasında düzenlenen hakedişler, faturalar, davacının yaptırdığı delil tespit dosyası da nazara alınarak davalı yüklenicinin işin tamamını yapmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla davalının işten el çektiği durum itibariyle sözleşme kapsamında yaptığı imalatın, eksik ve kusurlar dikkate alınmak ve düşülmek suretiyle işin fiziki gerçekleşme oranının işin tamamına göre açık ve net olarak ortaya konulması, bu suretle tespit ve bulunacak oranın götürü bedel 695.000,00-TL + KDV’ye uygulanarak götürü sözleşme kapsamında hakedilen iş bedeli belirlenmelidir. Sonrasında, davalı yüklenici tarafından hakedilen iş bedelinden davacı iş sahibi tarafından ispatlanan ödemeler düşülerek bundan sonra davacı iş sahibinin fazla ödemesi olup olmadığı ortaya konulmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.…’’ Denilerek mahkeme kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, eksik deliller toplanıp bilirkişi incelemesi yapılarak davanın reddine dair yazılı şekilde hüküm kurulmuş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.
Taraflar arasında 18.09.2018 tarihli \"Antalya Finike Hükumet Konağı Elektrik Zayıf Akım İşleri Sözleşmesi\" düzenlendiği, sözleşme ile Finike Hükumet Konağının elektrik işleri kapsamında konferans salonunun profesyonel ses, ışık, otomasyon, başkan, delege, görsel sunum, tüm binanın kamera sistemi, genel ses ve acil anons sistemi, yangın ihbar sistemi, kartlı geçiş sistemi, turnike, kollu bariyer, x ray cihazları, kapı detektör ve kartları, data sistemi, paneller, telefon tesisatı, acil durum senaryosu, merkezi uydu vb. ile ihale dökümanında yer alan elektrik projeleri, elektrik mahal listesi ve elektrik teknik şartnamesindeki tüm ilgili iş ve işlemlerin yapılmasının konu alındığı, sözleşme bedelinin 695.000,00-TL + KDV götürü bedel olarak kararlaştırıldığı, işin süresinin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 60 gün olduğu, sözleşmenin 9'uncu maddesine göre kesintilerden sonra kalan bakiyenin %10 kadar kısmı teminat olarak tutulacağı, yükleniciye ödenecek bedelin 60-90-120 günlük vadelerle çek olarak ödeneceği, Sözleşmenin 10'uncu maddesine göre kablolama, test, vidalı montajlar davacı idareye ait, devreye alma davalı yüklenicinin uhdesinde olacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı vekili; davalı yüklenicinin edimlerini süresinde ve gereği gibi ifa etmediğini, kalan işlerin davalı nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırıldığını beyanla 39.100,00-TL fazla ödeme miktarının, 10.000 TL cezai şart alacağının ve sözleşmenin 9.Maddesi gereğince 1.000 TL nakit teminat tutarının davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesiyle cezai şart alacağı miktarını yükselterek toplamda 738.575 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili; müvekkilin edimlerini büyük oranda ifa ettiğini, davacıdan kaynaklı nedenlerle şantiyenin su basması nedeniyle müvekkiline bilgi verilmediğinden malzemelerin su basmasından dolayı zarar gördüğünü, davacının ödemeleri süresinde yapmadığını, davacının edimin ifasında kusurlu davrandığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen 18.09.2018 tarihli götürü bedel sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatların, eksik ve kusurlu kısımlar düşülmek suretiyle teknik bilirkişi tarafından işin fiziki gerçekleşme oranı %66,78913 olduğu, bu oran götürü bedel olan 695.000,00 TL + KDV’ye uygulandığında, davalının KDV dahil hakediş bedelinin 547.737,65 TL olduğu, davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciye yapılan toplam ödemenin 500.760,00 TL olduğu, buna göre, davacının fazla ödemesi bulunmadığından bu yöndeki talebin reddi gerektiği, kararlaştırılan sözleşmenin 10'uncu maddesine göre kablolama ve test işlemlerinin davacı iş sahibinin yükümlülüğünde olduğu, dinlenen tanık beyanlarından su baskını olduğunun anlaşıldığı, davalı yüklenici ise su baskını nedeniyle suya maruz kalan kablo ve cihazların testinin yapılmadan devreye alma işleminin yapılamayacağını, aksi takdirde cihazların garantiden çıkacağının davacıya bildirildiği, öte yandan, davacı iş sahibi tarafından sözleşmenin 9'uncu maddesi uyarınca 60-90-120 günlük çeklerle yapılması gereken ödemelerin daha ileri tarihli çeklerle yapıldığının mahkemece toplanan delillerden anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı edimleri içeren, iki tarafa borç yükleyen sözleşme olduğu, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri kendi edimini yerine getirmeden karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği, bu nedenle davacının kendi edimini ifada kusuru bulunduğundan davalıdan gecikme cezası talep edemeyeceği, kesin kabul işlemleri de yapıldığından davacının %10 tutarındaki kısmi teminat talebinin de reddi gerekeceğinden mahkemece davanın reddine dair verilen hükmünde herhangi bir aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davacının istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2- Alınması gerekli istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
\t3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran davacı üzerinde bırakılmasına,
\t4- Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 11/09/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır