T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/... - 2025/...
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/...
KARAR NO\t: 2025/...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
Başkan :
Üye :
Üye :
Üye :
Katip :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06/04/2022
NUMARASI\t\t: 2019/----Esas ve 2022/... Karar
DAVACI\t: ----
VEKİLLERİ\t: Av.----
\t Av.----
\t Av. ----
DAVALILAR\t: 1 -... -
\t: 2 -----
\t: 3 ------
\t: 4 -...-
DAVA\t\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 10/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/09/2025
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirketler arasında Hizmet Alımı ile ilgili olarak imzalanan sözleşmeler gereğince, davalı şirketlerin müvekkili şirket adına kendi çalışanları ile Hizmet Alım işini yürüttüğünü, davalı şirkete bağlı olarak çalışan işçilerden ... tarafından müvekkiline karşı Adana 4. İş Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, mahkemenin 18/10/2018 tarih ve 2018/... kararı ile; davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Adana 2. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, müvekkili kurum tarafından icra dosyasına 04/03/2019 tarihinde 14.903,21.TL ödeme yapıldığını, dava ve icra takibine konu işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu olduğundan 14.903,21.TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ----Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı kurum arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinde işçilere üst işveren tarafından ödenecek tazminatlardan dolayı alt işverene rücu edileceğine ilişkin bir madde bulunmadığını, sözleşme içeriklerinde sadece işçilerin ücretlerinin ödenmesine yönelik hükümler olduğunu, başkaca sorumluluktan bahsedilmediğini, sözleşme hükümlerinde açıklık bulunmadığından sorumluluk yoluna gidilecek ise de bunun yarı nispette kabul edilmesi gerektiğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararında, asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiğini, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığını, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiğini, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu olduklarını, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağını, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunu, hizmet alım sözleşmelerinde dava dışı işçiye yapılan ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olduğunun açıkça düzenlendiği yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, 10.098,78.TL asıl alacağın davalılar ----. İle ///// Ortaklığından müteselsilen, 1.438,17.TL asıl alacağın davalı /////nden, 1.438,17.TL asıl alacağın İtemsan Ltd. ŞTi'nden, davalıların dava tarihinden önce temerrüte düşürülmediği anlaşıldığından, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verildiğini, her ne kadar davacı vekili tarafından dava dışı işçinin davalı Trenkwalder bünyesinde davalı Dimaks ortaklığı dışında da çalışması bulunduğunu ve bu çalışmasından dolayı davalı Trenkwalderin ayrıca sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de resmi SGK kayıtlarında dava dışı işçinin böyle bir çalışmasına rastlanılmadığını, raporun SGK kayıtları ile Adana 4. İş mahkemesinin 2017/... E. 2018/... K. Sayılı ilamının istinaf edilmesi üzerine Adana BAM 8.H.D.nin 2019/... E. 2020/... K. Sayılı ilamı ile kesin olarak karar verilen mahkeme ilamına dayanılarak düzenlendiği anlaşılmakla davacı vekilinin itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları yeterli incelemeyi içermediğini, hatalı ve eksik hususlar içerdiğini, İtirazlarında dosyanın farklı bir bilirkişiye tevdi talep edilmişse de yerel mahkeme tarafından bu hususun dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınmasıyla usul ve yasalara aykırı bir karar verildiğini, verilen karar müvekkil kurumun zararını karşılamadığını, bu nedenle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucu müvekkil kurum lehine bozulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarala yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin asıl işverenin davacı olduğundan rücu talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemesinden münhasıran davalı kurumun sorumlu olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun ancak kendi dönemi ile ve davacı ile birlikte yarı oranında olduğunu, müvekkil firmanın üst işveren ...'nin emir ve talimatları doğrultusunda alt işveren (taşeron) olarak faaliyet gösterdiği uyuşmazlık konusu durumda, müvekkil ve işçiler arasındaki iş sözleşmesinin kurulması ve sonlandırılmasında karar mercii yalnızca üst işveren ... olduğunu, diğer bir deyişle müvekkilin iş sözleşmesinin sonlandırılmasında herhangi bir karar verici pozisyonu bu iş sonlandığında yahut alt-üst işveren ilişkisini kuran sözleşme sonlandığında ...'nin tercihi doğrultusunda tüm işçiler başka taşeron alt işverenlerin bünyesine transfer olduğunu, böyle bir durumda herhangi bir karar yetkisi bulunmayan müvekkilinin üst işverenin emri doğrultusunda doğan sonuçlardan sorumlu olmaması gerektiğini, açıklanan nedenlerle; istinaf talebinin kabulü ile Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E., 2022/... K. Sayılı kaldırılmasına davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.\t
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından, dava dışı işçi ... tarafından Adana 4. İş Mahkemesi^nin 2017/... Esas sayılı dosyası ile işçi alacakları için dava açıldığını, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın Adana 2. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı takip dosyası ile takibe konulduğunu, icra dosyasına 14.903,21 TL ödeme yapıldığını , davalılar ile yapılan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında adıgeçen işçinin davalı yükleniciler nezdinde çalışması nedeniyle 14.903,21 TL alacağın davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı Dimaks Turizm ... Ltd.Şti vekili tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince ve davalı ----.. Ltd.Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;
02/12/2016 tarih ve 29906 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 Sayılı Yasa'nın 41. maddesi ile yapılan değişiklik sonucu 6100 Sayılı HMK'nin 341/2 maddesinde öngörülen kesinlik sınırı dava tarihi olan 2019 yılı için 4.400,00.TL, karar tarihi olan 2022 yılı için 8.000,00.TL'dir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği, davacı yönünden red edilen miktarın 1.928,09.TL olduğu ve iş bu miktarın gerek dava tarihi, gerekse karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olduğu, istinafa başvuran davacı yönünden red edilen miktarın kesinlik sınırının altında kaldığı, bu nedenle iş bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı anlaşılmakla esasa ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalı ----- vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/... EK sayılı ilamı bu mahiyettedir)
Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/------Yargıtay 23. HD'sinin 2014/...-2015/...EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, kıdem tazminatından yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu, mahkemece, bu kriterler esas alınarak düzenlenmiş bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olduğu, mahkemece davanın kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili istinaf başvurularının usulden reddine, davalı Dimaks Turizm İnşaat Enerji ...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
\t
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı ... vekilinin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 352/1-b maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararına karşı davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
3)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
4)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 886,33.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 221,58.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 664,75.TL harcın davalı ... den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5)-6100 Sayılı HMK' nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,
6)-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
7)-6100 Sayılı HMK' nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
8)-6100 Sayılı HMK'nun 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
9)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 10/09/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır\t
Üye
e-imzalıdır\t
Üye
e-imzalıdır\t
Katip
e-imzalıdır\t