T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2025/1023
KARAR NO:2025/1075
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:30/05/2025
NUMARASI:2025/373 E. - 2025/357 K.
DAVANIN KONUSU:Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:11/09/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkilinin davalıya 11 sene boyunca, triko tasarım ve üretimi yaptığını, müvekkili ile davalı arasında uzun süredir devam eden ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalı şirkete mevsimsel olarak koleksiyon tasarladığını, davalının da müvekkiline kendi tasarımı olan koleksiyon ürünlerini müvekkiline imal ettirerek satın aldığını, taraflar arasındaki bu ticari ilişkinin çok uzun süredir devam ettiğini, aralarında güvene dayalı bir hukuk oluştuğunu, ancak davalının son 2-3 senedir müvekkiline koleksiyon tasarladığını, çeşitli bahaneler ile ürünleri müvekkilinden almadığını, imalatını yaptırmadığını, müvekkilinin, davalının mağaza ve internet sayfalarında kendisi tarafından tasarlanan ve davalıya koleksiyon çerçevesinde sunulan ürünlerini aynı ve/veya ayırt edilemeyecek şekilde benzerlerinin piyasaya sürüldüğünü gördüğünü, müvekkilinin 2 adet ürün bakımından davalıya Beşiktaş 14. Noterliğinin 01.09.2021 tarih ve...Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarname akabinde asilin, davalı yetkilisi ile yaptığı telefon görüşmesinde bu husus kabul edilmekle birlikte, zararı gidermek istemediğini, müvekkilinin tasarımlarının tescilsiz tasarım olduğunu, davalının tasarımı müvekkile ait olan ürünlerin aynısı ve/veya ayırt edilemeyecek benzerlerini yaptırarak müvekkilinin maddi-manevi zararına neden olduğunu, koleksiyon başına yaklaşık 1.000 $ masraf yapıldığını belirterek ileri de artırılmak üzere şimdilik 5.000,00-TL maddi tazminat, 20.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tasarımların kendisine ait özgün tasarımlar olduğuna ilişkin tek bir delil sunamadığını, aynı zamanda davaya konu tasarımların davalıya kendisi tarafından sunulduğunu gösterir herhangi bir delil ve koleksiyon dosyası dosyada bulunmadığını, dolayısıyla davacı iddialarını ispatlar ve hukuki korumadan yararlanabilecek nitelikte bir talepte bulunmadığını, davacının ...’in triko ürettirdiği kişilerden/firmalardan biri olduğunu, firmaların ürettirmek istediği ürünlerle ilgili davacı gibi imalatçılara ne şekilde ürünler istediğiyle ilgili ön talimat verdiğini, imalatçıların ürün örneklerini hazırladıklarını ve fiyatlandırma yaparak firmaya sunduklarını, firmanın ürünleri inceleyip kumaş, renk, tasarım gibi konularda değişiklik yapılmasını istediği kısımlar varsa bildirdiğini, bu noktada imalatçıların tek başına hareket etmediğini, firmaların talimatlarını da göz önünde bulundurduklarını, dolayısıyla lüks marka tasarımlarındaki gibi bir süreç yürütüldüğünü, ürün ve fiyatta mutabakata varıldığı takdirde siparişin oluşturulduğunu, bu tür tasarımların birçok marka tarafından kullanılmasının tesadüf olmadığını, tekstil sektöründe faaliyet gösteren birçok firmanın ve tasarımcının takip etmekte olduğu ve üyeliği oldukça maliyetli olan ... isimli bir web sitesi kurulduğunu, bu web sitesi trendleri tahmin ederek, analitik veriler ortaya koyduğunu, bundan birkaç yıl sonra hangi renk, hangi model, kumaş, desen ve stilin trend olacağı buradan öğrenilebildiklerini, buna istinaden markaların üretimlerini şekillendirdiğini, bu nedenle birçok farklı markanın benzer koleksiyonlar üreterek aynı trendi yakaladıklarını,sektörde işleyişin bu şekilde geliştiğini, bu sebeple herhangi bir tasarımın, bu klasmanda üretilen ürünler için, özgün olduğu iddiasının yersiz olduğunu, davacının, davayı belirsiz alacak davası olarak açtığını, tazminat talebi açıklanırken kendisinin nereden geldiği belli olmayan ve hiçbir şekilde dosyaya sunulmayan üç koleksiyon için yapılan masrafları ve harcamaları gösterdiğini, manevi tazminat talebi için ise herhangi bir açıklama yapılmadığını, davacının talebi koleksiyon için yaptığı masrafların ve manevi tazminat talebinin karşılanması ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI;İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2025 tarihli, 2022/390 E- 2025/59 K sayılı kararıyla; \"Dosyada dava konusu tasarımların davacı tarafından yapıldığına ve davalıya gönderildiğine dair kesin bilgi ve verinin bulunmadığı, dinlenen davacı tanıklarının bilgisinin davacıdan duyduklarından ibaret olduğu, yaptırılan mali ve teknik incelemede, tasarımın davacı tarafından oluşturulup davalıya gönderildiğine dair delil bulunmadığı, bu haliyle davacının davasını ispatlayamamış olduğu\" gerekçesiyle;davacının maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.Mahkeme kararına davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğunu, Dairemizin 15/05/2025 tarihli, 2025/574 E- 2025/741 K sayılı kararıyla; \"...davanın tescilsiz tasarıma dayalı olarak açıldığından, dava konusu triko ürünlerin \"tasarım\" olup olmadığının, tasarım ise \"tescilsiz tasarımın korunmasına ilişkin koşullardan yararlanıp yararlanamayacağı\" hususlarının değerlendirilmesinin,SMK'nın 156/1. maddesi uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi tarafından yapılması gerektiği, bu mahkemenin İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Mahkemeleri olduğu\" gerekçesiyle; Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2025 tarih, 2022/390 E.-2025/59 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA karar verilmiştir,
MAHKEME KARARI;İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2025 tarihli, 2025/373 E- 2025/357 K sayılı kararıyla; \"...davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde, davacının tasarladığı tescilsiz tasarımların, davalı tarafından haksız rekabet oluşturacak şekilde kullanıldığının beyan edilerek maddi ve manevi zararların tazmininin talep edildiği, mahkememizin 2022/390 Esas 2025/59 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2025/574 Esas ve 2025/741 Karar sayılı ilamıyla mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği, dosya kapsamından davacının kendisine ait olduğunu iddia ve beyan ettiği tasarımların tescilsiz tasarım olduğu, yukarıda belirtildiği üzere yasal şartların sağlanması halinde tescilsiz tasarımın 6769 sayılı SMK kapsamında korunacağı, davaya konu davacı tarafından tasarlandığı iddia ve beyan edilen triko ürünlerin tasarım olup olmadığının,tasarım ise tescilsiz tasarım korumasından yararlanıp yararlanamayacağının istinaf ilamında belirtildiği üzere 6769 sayılı SMK'nun 156/1 maddesi kapsamında Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiği bu nedenle davaya bakmakla görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu, mahkemenin görevsiz olduğu \" gerekçesiyle; Mahkemenin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU;Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davanın haksız rekabet nedeniyle 5.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminat talepli dava açıldığını, davacıya HMK 107/2 maddesi uyarınca bedel arttırımı yapması için 03/12/2024 tarihinde talebi doğrultusunda iki haftalık kesin süre verildiğini, kesin sürede bedel arttırımı yapılmadığını, sürenin dolması ve tahkikatın tamamlanması ile birlikte dava değerinin 5.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi olmak üzere kesinleştiğini,davacı tarafça istinaf edildiğini, maddi tazminata yönelik davanın kesin olduğu yönündeki itirazların İstanbul BAM 44.Hukuk Dairesi tarafından dikkate alınmadığını, dosyanın tamamı açısından görevsizlik kararı verilmesine karar verildiğini, mahkemenin BAM kararı doğrultusunda görevsizlik kararı verildiğini, maddi ve manevi tazminat talebi toplamının 25.000 TL olup tazminat talepleri yönünden 2025 yılı için 40.660,225 TL kesinlik sınırının altında kaldığını, Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen karar kesin nitelikte olsa dahi bu kararın kesin nitelikteki maddi tazminat yönünden ilk verilen davanın reddine ilişkin kararın kesin olduğunun gözetilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, mahkeme kararının kaldırılarak, mahkeme tarafından verilen kararın maddi tazminat yönünden kesin olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Davacı vekilinin dava dilekçesinde, davacının tasarladığı koleksiyon ürünlerinin davalı tarafından başkasına ürettirilerek satışa sunulduğu, davalının fiilinin haksız rekabet niteliğinde olduğu ve haksız rekabetten dolayı davacının uğradığı maddi ve manevi zararların tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece Dairemizin,15/05/2025 tarihli, 2025/574 E- 2025/741 K sayılı kararına uygun olarak görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde, mahkemece ilk verilen kararda 5.000 TL maddi tazminat talebinin reddine ilişkin kararın, dava değeri yönünden verildiği tarihte kesin olduğu, ikinci verilen kararda da maddi ve manevi tazminat talebi toplamının kesinlik sınırı altında kaldığı ileri sürülmüştür.6100 Sayılı HMK 353/1-a maddesi ve 362/1-g maddesi hükmü uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin HMK 353/1-a bendi kapsamında verilen kararlar kesin olup mahkemeler yönünden bağlayıcıdır.İstinaf başvurusuna konu edilen uyuşmazlık ise, mahkemenin davacının maddi tazminat talebine ilişkin 21/01/2025 tarihli, 2022/390 E- 2025/59 K sayılı kararının kesin olup olmadığı, görev yönünden verilen Dairemizce HMK 355. Madde gereğince resen yapılan incelemede ayrık tutulması gerekip gerekmediğinden kaynaklanmıştır.Öncelikle Bölge Adliye Mahkemelerince görev yönünden yapılan inceleme neticesinde, 6100 Sayılı HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince verilen kaldırma kararlarında, hükmün bölünmezliği ilkesi gereği, mahkeme hükmünün tümüyle kaldırılarak, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunarak hüküm tesis etmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir. Bunun dışında maddi tazminata ilişkin mahkemenin 21/01/2025 tarihli kararının kesin olup olmadığı, davalı yönünden kazanılmış hak teşkil edip etmeyeceği, görevli mahkemece esas yönünden değerlendirilmesi gereken hususlardan olup, Dairemizce bu kısmın ayrılarak hüküm tesis edilmesi mümkün görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2025 tarih ve 2025/373 E., 2025/357 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.11/09/2025