T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/95
KARAR NO\t\t: 2020/358
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 21/03/2018
KARAR TARİHİ\t: 13/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı vekilinin aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, takibe konu ... TL miktarlı ... tarih ve ... vade tarihli senedi takip başlattığını, takibe konu senedi ... ( ...) a para transferi nedeniyle \" teminat senedi\" olarak boş şekilde imzalayarak verdiğini, çalıştığı süreçte şirketin iflasını vermesi üzerine şirketin faaliyetlerini tamamen durdurduğunu, daha kendisine ulaşamadığını, davalıda bulunan senedini de alamadığını, söz konusu senedi 3. şahıslara vererek ve senetteki tarih ve miktarı yazmak suretiyle kendisini borçlandırdığını, gerçekte davalı ...'i tanımadığını, kendisi ile aralarında hiç bir ticari hukuklarının bulunmadığını beyan ederek, menfi tespit talebinin kabulü ile Nihai karara kadar ihtiyati tedbir kararının verilmesini, Borcunun olmadığının tespiti ile %20 inkar tazminatı ve diğer giderlerin karşı tarafa tahmiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, öncelikle Antalya ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esasında açılmış olup, mahkemenin ... tarihli hükmü ile görevsizlik nedeni ile mahkememize gelmiştir.
Mahkememizin, ... tarihli ... üncü celsesine taraflar katılmadığından, dosya işlemden kaldırılmıştır.
Önemle söylemek gerekir ki ; HMK’ya göre davanın tarafları açılmış olan bir davayı yürütmek zorunda olmadıkları gibi mahkeme de tarafları, açılmış olan bir davada takibe zorlayamaz(Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s. 528) Taraflar duruşmaya zorla getirilemezler. İşte, usulüne uygun biçimde çağrıldıkları halde davanın her iki tarafı (ya da vekilleri) duruşmaya gelmez veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse ya da yalnız bir taraf gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir
Üç aylık süre içerisinde dava yenilenirse mahkeme davayı görüp karara bağlayacak ya da bu sürede yenilenmezse üç aylık sürenin sonunda açılmamış sayılacaktır.Davanın açılmamış sayılması, açılan davanın taraflarınca uzun süre takipsiz bırakılması (HMK m.150) veya yapılması gerekli bazı usul işlemlerinin yapılmamasının meydana getireceği sakıncaları azaltmak amacıyla öngörülmüş bir çözüm yolu olup, yapısı itibariyle usul hukukuna ilişkin bir kurumdur (İyimaya, Ahmet: Sorumluluk Davasının Açılmamış Sayılması, YD, 1990/1-2, s.46-58, s.46.).Davanın açılmamış sayılması, şartların oluşması durumunda kendiliğinden meydana gelir. Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden birine ait şartlar gerçekleştiği takdirde, dava kendiliğinden açılmamış sayılır (KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4125) Mahkemenin söz konusu durumlarda vereceği karar, davanın açılmamış sayılması durumunun meydana gelmesi açısından kurucu nitelikte olmayıp, ortaya çıkan kanuni sonucu tespit edici nitelikte, açıklayıcı bir karardır. Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar, mahkemenin davadan elini çekmesini gerektiren usule ilişkin nihai kararlardır (Yargıtay HGK 14.06.2000, 19-936/999) Bu nedenle mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılması kararında yargılama giderleri hakkında bir karar vermez.
Ancak, mahkeme, vermiş olduğu davanın açılmamış sayılması kararıyla davadan elini çekmiş olduğundan bu karar nihai bir karardır (usule ilişkin nihai karar).
Dolayısıyla mahkeme davanın açılmamış sayılması kararında, yargılama giderlerini davacı taraf aleyhine takdir ederek bu giderlere hükmeder(KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4128’den naklen, Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s.581-582, dn.136’dan naklen) Bu kararda davacı taraf, dava, konusu itibariyle nispi harca tabi olsa da maktu karar ve ilam harcı, davalı taraf kendisini vekille temsil etmiş ise AAÜT’ye göre belirlenecek vekâlet ücreti ve o ana kadar yapılmış diğer yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.
Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya döndüğümüzde yukarıda da belirtildiği üzere, yasal sürede yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Peşin alınan ... TL harçtan ... TL karar ve ilam harcının mahsubuyla geriye kalan ... TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, başvuru harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333)
5- Kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği m. 58 gereği talep halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., ,Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127)
6-Dosya arasında mevcut icra dosyasının mahalline iadesine,
Dair, tarafların yokluklarında, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.14/07/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır