T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/629 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/444
DAVA\t\t\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t\t: 17/12/2019
BİRLEŞEN Antalya\t ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas -... Karar Sayılı DAVA DOSYASI
DAVA\t\t\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t\t: 17/12/2019
KARAR TARİHİ\t\t: 25/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Ana dava dosyasında;
Davacı mahkememize sunduğu .../.../... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin .../..../... tarihli genel kurulunda - davalı kooperatife ait .... ada ... parsel ... blokta ikisi birinci katta, ikisi de ikinci katta olmak üzere 4 normal dairenin, ayrıca ... blok altında iki, ... blok altında da 2 olmak üzere 4 adet zemin dairenin bulunduğu, bu dairelerin değerlendirilmesi (iş karşılığı veya nakit karşılığı) satışı için 3 kişilik komisyon kurulmasına, birinci katta olanların her birine ... TL, ikinci katta olanların her birine ... TL zemin katta olan dairelerin her birine ... TL’den az olmamak üzere değerlendirilmesi, bahsi geçen daireleri iş karşılığı ya da tamamını nakit ödeyerek satın alan ve yeni üye olan kişilerden aidat alınmaması, ancak genel iskan, tapu, ferdi iskan, elektrik, su abonesi gibi harcamalara katılmaları kaydı ile üye kaydedilmesi ve bu konuda yönetim kurulu ile komisyon üyelerinin yetkili olmasına - oy birliği ile karar verildiğini, genel kurul kararına istinaden ... blok birinci katta bulunan genel kurulda ... TL az olmamak üzere satışı kararlaştırılan daireyi ... TL karşılğında peşin olarak .../.../... tarihinde satın aldığını, buna ilişkin ödeme dekontunu sunduğunu, .../.../... tarihli Genel Kurul Kararına istinaden .../.../... tarihli Kooperatif başkanı ..., Bakan Yardımcısı ..., muasip üye ... ... imzasını taşıyan belgede ; Tapu, elektrik ve su abonelik masrafları dışında başka bir bedel alınmamasının uygulanacağına, şeklinde yazılı olduğunu, bu suretle .../.../... tarihli genel kurul kararının bir kez daha teyit edilerek tarafına ortaklık belgesi verildiğini, kooperatiften nakit veya iş karşılığında kendisi ile birlikte aynı durumda ... üye olduğunu, .../.../... tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağı 5. maddesi ile ... üyeden ara ödeme alınmasına karar verilmesi gerekirken ... üyeden ara ödeme alınmasına karar verildiğini, kooperatif üyesi ... ’nın ... üyeden daha aidat alınmasına ilişkin şikayetini içerir dilekçesi hakkında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün ... tarihli kararında; “Konut Yapı Koopertifi örnek ana sözleşmesinin 23.maddesinde Kooperatif Genel Kurul toplantısında kararlaştırılacak konular sınırlandırılmış ve anılan maddenin 6.bendinde, ortaklardan tahsil edilecek taksit miktarı ve ödeme şartları ile gecikme halinda uygulanacak esasları tespit etmek, genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasında sayılmıştır. Buna göre ilgi başvurunuzda söz edilen ortaklıkla ilgili .../.../... tarihli Genel Kurulda sabit veya eşit ödeme grubu oluşturulduğu, ödeme yöntemi ve şartları ile ilgili oy birliği ile karar alındığı, bna göre bu ortaklarla ilgili tapu, ferdi iskan, elektrik ve su aboneleri ile harcamaları dışında herhangi bir aidat alınmaması kararı alındığından, bu hususta İl Müdürlüğünce yapılabilecek herhangi bir işlem olmadığı değerlendirilmektedir”şeklinde cevap verilerek haklılıklarının doğrulandığını, .../.../... tarihli Kooperatif Genel Kurul Kanununun 5.maddesi ile belirlenen ... üyeden ara ödeme alınmasına ilişkin maddesi, ana sözleşme, hükümleri ve iyi niyet esaslarına aykırı olduundan iptali ile dava sonuçlanıncaya ihtiyati tedbir kararı verilmesini, her türlü mahkeme, harç ve masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar dosyasında mirasçı ... tarafından ibraz edilen dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin .../.../... tarihli genel kurul tutanağına göre ana dava dosyasında belirtilen ve iş karşılığı yada nakit karşılığı satışına karar verilen dairelerde ... ikinci katta bulunan daireyi ... TL karşılığında peşin olarak .../.../... tarihinde babası ... ... 'in satın aldığını, adına ortaklık belgesidüzenlendiğini, ... yılında ... 'in rahatsızlığından dolayı hissesini ... 'e devrettiğini, ... yılında annesi ... ...'inde vefat ettiğini, mirasçı olarak diğer mirasçılardan aldığı yetkiyle, .../.../... tarihli genel kurul toplantısının 5. maddesi ile ... üyeden ara ödeme alınmasına karar verilmesine rağmen ... üyeden ara ödeme alınmasına karar verildiğini, kararın, ana sözleşme, hükümleri ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğundan dolayı iptali ile dava sonuçlanıncaya kadar tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı kooperatife usulüne uygun meşruhatlı davetinin tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Ana dava dosyası ve Birleşen dava dosyasında Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne kooperatifin sicil dosyası, ortakları, ana sözleşmesi ve yetkililerin isim ve adresleri, imza sirküleri, genel kurul toplantı tutanakları ve kararlarının celbi için müzekkere yazılmış, gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
... Tapu Müdürlüğü'ne davacının satın aldığını beyan ettiği .... ilçesi, ... ada, ... parselde bulunan bağımsız bölüme ilişkin tapu kaydının gönderilmesi için müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yargılama sırasıda Ana dava dosyasında; .../../... tarihli oturum... nolu ara karar gereği dava dosyasının re’sen seçilecek kooperatifler hususunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi ile kooperatif ticari defter ve belgeleri üzerinde yerine inceleme yapmak suretiyle .../.../... tarihli genel kurul kararından sonra davacının satın aldığını beyan ettiği bağımsız bölümün söz konusu kararda belirtilen bağımsız bölümlerden olup olmadığı, bu genel kurulda belirtildiği şekilde davacının aidat dışında başkaca ek ödeme, ara ödeme vs. yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, buna göre .../.../... tarihli genel kurul... nolu ara kararının davacı yönünden bağlayıcı olup olmadığı hususlarında mahkeme ve yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen .../.../... tarihli raporda özetle; \"...Dava dosyası ile ekindeki kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde,
•Davacı taraf, dava konusu ettiği ... tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı 5. gündem maddesi kararlarının iptali için huzurdaki davayı ... tarihinde açtığı, bu durumda da davacı yasal dava açma süresi olan 1 aylık süre içinde huzurdaki davayı açtığı ve davacının dava konusu genel kurul kararına karşı dava açma hakkına haiz olduğu,
•Davacı kooperatif genel kurul kararı ile yönetim kuruluna verilen yetki gereğince, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının ... tarihinde peşin (tek) ödemeli sistem ile davalı kooperatif üyeliğine kabul edildiği, üyeliği karşılığında ... ... . kat ... nolu dairenin tahsis edildiği, murisin peşin ödemeli sistem ile üye olarak kabul edildiği hususunun davalı kooperatifin icra ettiği ... tarihli genel kurul toplantısı kararları ile de benimsendiği,
•Hem kooperatif genel kurul kararında hem de davacının kooperatif üyeliğine kabul edilen yönetim kurulu kararında, peşin ödemeli üye olarak kabul edilen davacının tapu, elektrik ve su abonelik masrafları dışında başka bir bedel (aidat) alınmayacağının karar altına alındığı,
•Davacının üyeliği karşılığında tahsis edilen ... .kat ... nolu dairenin davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında belirtilen açıkta bulunan ve ... .-TL. den aşağı olmamak üzere satılmasına karar verilen dairelerden olduğu,
•Bu bilgilere göre, davacı kooperatif genel kurul kararı doğrultusunda davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının... tarihinde peşin (tek) ödemeli sistem ile davalı kooperatif üyeliğine kabul edilmesi ve bu kararlarda davacının üyeliği karşılığında tapu, elektrik ve su abonelik masrafları dışında başka bir bedel (aidat) ödenmemesi gerektiğine karar verilmesi nedeniyle, davacının peşin ödemeli üyeliği karşılığında davalı kooperatifin icra ettiği dava konusu olan ... tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı 5.gündem maddesi kararı ile davacıdan ara ödeme adı altında aidat talep edilmesinin yerinde olmadığı,..\" kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
Davalı kooperatifin cevap dilekçesinde özetle; aidatları almak konusunda aldığı kararın kooperatifin menfaati ve davamı gereğince alınan bir karar olduğunu, alınan iadatlara tüm üyelerin katılması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde belirtilen iddiaları kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dava dosyasında Mirasçılar ... ve ...'in muvafatnameleri dosya arasına alınmıştır.
Birleşen dava dosyasında kooperatif uzmanı bilirkişi tarafından ibraz edilen .../.../... tarihli raporda özetle; \"davacı tarafın dava konusu ettiği .../.../... tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı 5.gündem maddesi kararlarının iptali için .../.../... tarihinde açtığı, bu durumda da davacı yasal dava açma süresi olan 1 aylık süre içindeki huzurdaki davayı açtığı ve davacının dava konusu genel kurul kararına karşı dava açma hakkına haiz olduğu, davacı kooperatif genel kurul kararı ile yönetim kuruluna verilen yetki gereğince davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının murisi olan... 'in .../.../... tarihinde peşin ödemeli sistemi ile davalı kooperatif üyeliğine kabul edildiği, üyeliği karşılığında ... ... .kat ... nolu dairenin tahsil edildiği, murisin peşin ödemeli sistem ile üye olarak kabul edildiği hususunun davalı kooperatifin icra ettiği .../.../... tarihli genel kurul toplantısı kararları ile de benimsendiği, yine bu duruma davalı kooperatif yetkilisinin dava dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde de bir itirazının olmadığını, hem kooperatif genel kurul kararında hem de muris ... kooperatif üyeliğine kabul edilen yönetim kurulu kararında peşin ödemeli üye olarak kabul edilen muris ...'in tapu, elektrik ve su abonelik masrafları dışında başka bir bedel alınmayacağının karar altında alındığını, davalı kooperatifin .../.../... tarihli yönetim kurulu kararı ile dava tarihi itibariyle muris ...'in üyeliği yerine davacı ...'nun kooperatif üyesi olarak kabul edildiği, davacı kooperatif genel kurul kararı doğrultusunda davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının murisi olan ...'in .../.../... tarihinde peşin ödemeli sistem ile davalı kooperatif üyeliğine kabul edilmesi ve bu kararlarda davacının üyeliğinin karşılığında aidat ödenmemesi gerektiğine karar verilmesi nedeniyle davacının peşin ödemeli üyeliği karşılığında davalı kooperatifin icra ettiği dava konusu olan ... tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı 5.gündem maddesi kararı ile davacıdan ara ödeme adı altında aidat talep edilmesinin yerinde olmadığı\" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava,1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 53. Maddesine dayalı genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
Ana dava dosyası ve birleşen dava dosyasında kooperatif tarafından yapılan genel kurul ile iş karşılığı ya da nakit karşılığı belirli bir bedelden aşağı olmamak üzere satışına karar verilen bağımsız bölümlerin peşin ödeme ile satın alınmasından sonra kooperatif tarafından yapılan genel kurulda aidat alınmasına karar verilmesinin kooperatif ana sözleşmesi ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesi ile iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Yapı kooperatiflerinde yönetim kurulu başvuran kişiyi \"Normal Statüde Ortak\" veya uygulamada olduğu gibi bazen de peşin ödemeli ortak olarak kabul edebilir. Kooperatifler Kanunu 23.maddesinde ortakların hak ve yükümlülüklerde eşit oldukları belirtildiğinden peşin ödemeli ortaklık talebinin kabulü için \"peşin ödemeli ortak sayısı ve peşin ödeme bedelinin\" tespitine yönelik, genel kuruldan önceden alınmış bir karara ihtiyaç vardır. Genel kurulun böyle bir kararı olmamasına rağmen, yönetim kurulu peşin ödemeli ortak kabul etmiş ise bu husus mutlaka genel kurul gündemine alınmalı ve genel kurulda peşin ödemeli ortaklar ile ilgili bir karar verilmelidir ya da peşin ödemeli ortaklarla ilgili işlemler yönetim kurulu ve denetim kurulu raporlarında açıkça yer almalı ve bu raporlar genel kurulda tek tek okunarak karara bağlanmalıdır. Aksi takdirde peşin ödemeli ortak olduğu belirtilen kişi bu statüden faydalanamaz, normal bir ortak gibi muamele görür, bir başka deyişle genel kurulca açık yetki verilmedikçe 1163 Sayılı Yasanın 23.maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa karar vermesi veya akçalı konularda bir ortağa farklılık yaratması mümkün değildir. (Kooperatifler Hukuku -Mahmut Coşkun Syf: 139 açıklamaları)
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 14/12/2012 tarih, 2012/3810 Esas, 2012/6659Karar sayılı emsal içtihadında; \" ....davacının peşin ödemeli ortak olduğuna ilişkin iddiası dikkate alınarak, kooperatifin defter ve kayıtları ve genel kurul kararları üzerinde kooperatif alanında uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılarak, davacı hakkında sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa kabul konusunda genel kurulca bir karar verilip verilmediği ya da bu hususun genel kurulca benimsenip benimsenmediği...\" şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 22/03/2017 tarih, 2015/7172 Esas, 2017/1045 Karar sayılı emsal içtihadında; \"... Peşin ödemeli ortakları kazanılmış haklarını bertaraf edecek şekilde daha sonraki genel kurullarda karar alınamaz...\" şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21/02/2017 tarih, 2016/4415 Esas, 2017/513 Karar sayılı emsal içtihadında; \"...Peşin ödemeli üye olduğu davacının aidat borcundan dolayı sorumlu tutulması mümkün değildir...\" şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar ve emsal içtihatlar doğrultusunda yapılan değerlendirmede; ana dava dosyası ve birleşen dava dosyasında davacı/davacıların murisinin peşin ödemeli olarak genel kurul kararı ile kooperatife üyeliğe kabul edildikleri, ana dava dosyasında ... ....kat ... nolu dairenin davacıya tahsis edildiği, birleşen dava dosyasında da ... ... .kat... nolu dairenin davacıların murisine tahsis edildiği, bundan sonra .../.../... tarihli genel kurul... nolu karar ile peşin ödemeli ortak olan davacı/davacılar yönünden aidat alınmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından ana dava dosyası ve birleşen dava dosyasında davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
Ana dava dosyasında;
1-Asıl Dava dosyası ve Birleşen Antalya ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas - .../... Karar sayılı dosyası yönünden davanın ayrı ayrı KABULÜNE,
Buna göre davalı ...’nin .../.../... tarihli Genel Kurul... nolu kararının davacı ... ve muris ... mirasçıları ..., ..., ... yönünden İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirmediğinden vekalet ücreti verilmesine YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafından yapılan ... ilk dava masrafının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi gideri, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın davacıya İADESİNE,
Birleşen dava dosyasında;
7-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... 0 TL harcın mahsubu ile bakiye ....TL harcın davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA,
8-Davacılar kendini vekil ile temsil ettirmediğinden vekalet ücreti verilmesine YER OLMADIĞINA,
9-Davacılar tarafından yapılan ... ilk dava masrafının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Davacılar tarafından yapılan ... TL bilirkişi gideri, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
11-Tarafların kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacının, birleşen dosya davacısının ve davalı birleşen dosya davalısı kooperatif temsilcisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2020
Başkan ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Üye ...
¸E- İmzalı
Katip ...
¸E- İmzalı