T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/782
KARAR NO:2025/914
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:09/04/2025
NUMARASI:2024/516 Esas - 2025/307 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:27/06/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesini özetle; Müvekkili şirketin yurt dışında inşaat işleri yaptığını, davalı tarafın yurt içi ve yurt dışı nakliye, taşımacılık ve lojistik hizmeti verdiğini, müvekkilinin Mali ülkesi Bamako şehrinde yer alan şantiyesine bir kısım inşaat malzemesinin teslim edilmesi konulu 27.09.2022 tarihinde \"...\" taşıma sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre müvekkil şirektin şantiyesinde yapılacak nihai teslime kadar tüm sorumluluk davalı tarafa aitken teslimat gerçekleştirilmediğinden iş bu davanın açılmak durumunda kalındığını, 31.01.2023 tarihinde müvekkilinin mallarının bulunduğu ... ve ... nolu konteynırların tırlara yüklendiğini ve müvekkilinin Bomoko/Mali deki şantiyesine teslim edilmek üzere yola çıktığını, 10.03.2023 tarihinde nakliye gemisinin ... limanına ulaştığını ve sonrasında anlaşmalı oldukları kara taşımacılığı firması ile konteynerlerin ...'dan yüklenerek teslim edilmek üzere nihai teslim adresine hareket ettiğini, 16.03.2023 tarihinde davalı tarafın müvekkiline gönderdiği mailde \"konu yüklemenize ait ... nolu konteynerin taşıdığı araçla kapı teslimi sırasında bir kaza gerçekleştiğini konteynerin Bamako'ya varması üzerine ekspertiz düzenleneceği bilgisinin taraflarına iletildiği\" bilgisi verildiğini, akabinde yerel acente ile irtibata geçilip konteynır gelişi ile ilgili bilgi alınabileceği ve hasar tespitinin yaptırılacağının belirtildiğini, Davalı tarafın 24.03.2023 tarihinde ise müvekkile \"kazalı konteynerin yeni bir dorseye alınamadığını bu sebeple de konteynerin kaza mahallinde açılarak nihai teslim adresine ulaştırılacağını ve ekspertiz raporunun da nihai teslim adresinde yapılacağını\" davalı tarafın bu bildirimi sonrasında müvekkili tarafından 24.03.2023 tarihli mail ile davalı tarafa kaza sonrası taşıma ile ilgili çekinceleri ve taşımanın önemini belirten mail gönderdiğini, malın indir bindir sırasınad çok hassas hareket edilmesi, zira kanteyner içerisinde alüminyum kompozit plakalar olduğunu ve yüzeyleri çizildiğinde hiçbir işe yaramayacağını, kullanılamaz hale geldiğini, bir plakanın 10 cm'lik kısmı dahi çizilse plakaların çöp olduğunu, tüm operasyonun fotoğraf ve video ile mümkün olduğunca kaydedilmesi, özellikle konteyner ilk kapak açılımında mevcut durumunun çok net görüntülenmesi hususunun belirtildiğini, davalı tarafın 24.03.2023 tarihli mailinde belirttiği gibi ekspertiz çalışması, nihai teslim adresinde yapıldığını ve davalının iç taşımayı yaptırdığı eksper firması tarafından hem de müvekkili şirket tarafından yaptırılan ekspertiz ile malların hasar tespiti yaptırıldığını, mevcut ekspertiz raporuna göre kaza sonrası meydana gelen hasarın 38.685 USD olduğunu, hasar tespit sonrasında müvekkili şirekitn kaza sonrası meyadan gelen hasarın ve zararın giderilmesi anlamında davalı tarafa birçok kez mail ilettiğini ancak davalı tarafın herhangi bir dönüş yapmadığını, müvekkili şirket bunun üzerine Üsküdar 8. Noterliği'nin ... yevmiye ve 15.06.2023 tarihli ihtarnamesi ile taşıma sırasında meydana gelen kaza sonrası oluşan zararın karşılanması anlamında ve en geç 7 gün içerisinde herhangi bir gereği yerine getirmediğini, alacağını tahsil edemeyen müvekkilinin 19.01.2024 tarihinde malların taşınması sırasında zarar görmesi sebebiyle zarar gören malların rayiç bedellerinin ve teslim noktasına ulaşana kadar ki bedellerinin tazminat olarak ödenmesi istemli arabuluculuk sürecini başlattığını ancak bu arabuluculuk sürecinin anlaşamama olarak kapatıldığını, 14.03.2024 tarihinde alacağının tahsili için ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın 22.03.2024 tarihinde icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı tarafın ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini, alacağının hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, haksız ve kötüniyetli itiraz sebebiyle %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle; Müvekkili şirketin taşıma hizmetleri veren bir ş irket olduğunu, Mali ülkesi Bomako şehrine taşıması yapılan emtiaların gerçekleşen kaza neticesinde teslim edilmediğini, kaza ve ortaya çıkan hasara ilişkin eksper çalışması yapıldığını ve zararın 38.685 USD olduğunu, zararın meydana gelmesinde taşıyan olarak müvekkili şirketin sorumlu olduğunu iddia edildiğini ancak müvekkili şirketin donatan ya da taşıyan değil acente olduğunu, davacının dava dilekçesinde her ne kadar müvekkili şirket ile anlaşma yaparak taşıma yapıldığını beyan etmiş ise de konşimentodan da görüleceği üzere müvekkilinin ... Ltd. şirketinin acenteliğini yaptığını, acentenin zararlardan sorumlu tutulması hukuken mümkün olmadığını, davacının müvekkil şirketi acentelik yaptığı müvekkili ... şirketine izafeten taraf göstermek yerine direkt olarak tarfa addetmiş olduğunu, davanın anılan eksiklik nedeni ile husumet yokluğundan reddi gerektiğini, 1 yıllık süre içerisinde ikame edilmeyen davanın zamanaşımı nedeni ile reddini, taşıtan ve taşıyan arasında akdedilen ... nolu konşimentonun 1. Law And Jurisdiction maddesi ile Singapur Yüksek Mahkemesinin yetkili kılındığını, taşıtan ya da gönderilen yüke ilişkin sigorta poliçesi akdedip akdetmediği bilinmediğini, müvekkil şirket gerekli organizasyonu sağlayarak görevini ifa ettiğini, taşımada herhangi bir yükümlülük ya da kusur sahibi olmadığını, davanın ... A.Ş.'ye ihbarını, davanın fiili taşıyan ..., ...ISTANBUL adresinde ... A.Ş.ye İhbar edilmesini, usuli itirazları doğrultusunda davanın pasif husumet yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeni ile reddini, Usuli itirazları yerinde görülmezse müvekkil şirketin hasardan sorumlu olmaması nedeni ile esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Somut olayda dava konusun emtianın yükleme yerinin yabancı bir liman olması, taşımayı yapan geminin yabancı bayraklı olması ve taşıyanın yabancı bir şirket olması dikkate alındığında, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı kabul edilmelidir. Bunun yanında, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin... nolu koişmentonun 1- Law.. maddesi ile Singapur Yüksek Mahkemesi yetkili kılınmış olup davalının süresinde uluslararası yetki itirazında bulunmuş olması nedeniyle, mahkememizin uluslararası yetkisizliği nedeniyle HMK'nın 114/1.a ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının da Türk İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkisini kabul ederek davacıdan alacaklı olduğu iddiası ile ... sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını,davacının âkidi davalı olup zarardan davalının sorumlu olduğunu ve davalının yerleşim yeri mahkemesi olarak Türk Yargısının yetkili ve görevli olduğunu, davalı tarafın kendilerinin acente olduğundan bahisle sorumlu olmadıklarını ifade etmekte ise de dosyaya sunulan -email yazışmaları ile de davacının âkidi davalı olup taşınan emtianın zayiinden de davalının sorumlu olduğunu,\t\"...\" başlığı altında sunulan -e mail yazışmaları ile de sözleşmenin davalı ile yapıldığının sabit olduğunu, davalı ile karşılıklı mutabakat sağlandığını,\"...\" ve \"...\" ile de faturayı davalının kestiğinin görülmekte olduğunu, davalının sözleşmenin tarafının kendisi olduğunu kabul ettiğini, davalı tarafın davacıya ait yüzün üzerinde konteyner taşımasını aynı usulde yaptığını ve bu taşımaların bedelini de bizzat kendisinin aldığını, ödemeleri alırken hiç ses çıkarmayan davalının, sorumlu olduğu rakamın kendisinden istenmesi üzerine sorumsuzluk iddiasında bulunmasının da tam anlamıyla kötü niyetli bir davranış olduğunu ve hukukun bu tür davranışları korumaması gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava; davacıya ait yükün kombine (multimodal) olarak Türkiye'den Bamako/Mali ülkesine taşıma esnasında ... limanı ile Bamako şehri arasında kara taşıması esnasında meydana gelen hasarın davalıdan tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın milletlerarası yetki şartı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafça istinaf isteminde bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davalının eldeki davada husumetinin bulunup bulunmadığı, dava konusu uyuşmazlığın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde kalıp kalmadığı ve konişmentodaki yetki şartının geçerli olup olmadığı noktasındadır.Davacıya ait yükün dosya tercümesi sunulan ... numaralı konişmento ve ... nolu konişmento tahtında Gebze/Türkiye'den Bamako/Mali ülkesine taşındığı, ...limanı ile Bamako şehri arasında kara taşıması esnasında kaza sonucu yükün hasarlandığı anlaşılmaktadır.
... numaralı konişmento incelendiğinde Gönderici/ihracatçı'nın davacı ... A.Ş., ....Şti olduğu konişmentonun İstanbul'da 12 Şubat 2023 tarihİnde düzenlendiği, konişmentoyu \"... Ltd. Nam ve hesabına acente olarak ...Şti. Tarafından düzenlendiği, konişmentonun başlık kısmında \"limandan limana veya kombine taşımacılık konişmentosu\" kaydının bulunduğu, teslimat yeri bölümünde \"yalnızca kombine taşımacılık Bamako\" kaydının bulunduğu görülmektedir. Konişmentonun kanun ve yargı yetkisi başlıklı 1. Maddesinde Honkong mahkemelerinin münhasıran yetkili olduğunun düzenlendiği görülmektedir. ... nolu konişmento incelendiğinde göndericinin ... Ltd. Şti. taşıyıcının ... olduğu, 12 Şubat 2023 tarihinde İstanbul'da düzenlendiği ve bir önceki konişmentodaki diğer bilgilerin aynen aktarılmış olduğu konşimento özel şartlarında Singapur mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmektedir.Davacı taraf sözleşmenin davalı ile yapıldığını, navlun ücreti için kendileri hakkında davalının icra takibi yaptığını, taraflar arasındaki e-mailler ile de sözleşmenin davalı ile yapıldığının açık olduğunu, taraflar arasında daha önceki tarihlerde yapılan yüzün üzerindeki taşımanın da aynı usulde yapıldığını, davalının ödemeleri alırken ses çıkarmazken sorumluluk ortaya çıktığında sorumsuzluk iddiasında bulunmasının kötü niyet olduğunu iddia etmektedir.Eldeki davada dava müvekkil taşıyıcı ... Ltd. İzafeten acente ...şti. ne yöneltilmemiş olup doğrudan acenteye yöneltilmiştir.TTK'nın 105/2-3. Maddesine göre, acentenin, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye’de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlar acentelere uygulanamaz. Her ne kadar ilk derce mahkemesince milletlerarası yetki sözleşmesi gereği yetki itirazının kabulü ile davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmiş ise de; eldeki uyuşmazlıkta davalı acente hakkında izafeten değil doğrudan icra takibi başlatılıp dava açılmıştır. Husumet ehliyeti bulunmayan tarafın müvekkili adına yetki itirazında bulunması mümkün değildir.Bu durumda eldeki uyuşmazlığın ve ihtilaf konusunun niteliği dikkate alınarak davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yetki itirazı nedeniyle reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğrudur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının sonucu itibarıyla doğru olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.27/06/2025