T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t\t: 2019/461
KARAR NO\t\t: 2020/515
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 27/09/2019
KARAR TARİHİ\t: 21/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A.TALEP:
1.Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... tarihli daire karşılığı iş ve inşaat sözleşmesi protokolü imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin davalıya iş yapacağını, kooperatifin ise iş karşılığında müvekkile daire vereceğini, bunun temini için müvekkilinin kooperatife üye olarak kabul edileceğini, müvekkilinin üyelik aidatı ödemeyeceğini ve müvekkilinin oluşan alacakları kooperatife olan üye aidatlarına mahsup edileceğini, müvekkilinin yapılan işlerden dolayı davalıdan alacaklı konumda olmasına rağmen davalı tarafından kötü niyetli olarak fahiş miktarda bir borcun ifa edilmesini içeren ihtarnameler gönderildiğini ve bu ihtarnameler gereğince müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ... tarihli yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin ihracına karar verildiğini beyan ederek, davanın kabulü ile müvekkilinin davalı kooperatiften ihracına ilişkin kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
B. TARAF TEŞKİLİ:
2.Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, Kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir (H. Pekcanıtez, O. Atalay, M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, 2011, s. 273)(bkz; İNCEOĞLU,Sibel., İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul 2008, 3. Baskı, s. 260-261)
3.Bu açıklamalar ışığında,\tmahkememizce dosyada taraf teşkili sağlanmıştır.
C.CEVAP:
4.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, davacının ihraç kararının yerinde bir karar olduğunu, davacının, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan görevlerini ve edimlerini yerine getirmediğini, haklı olarak ona ihtarların çekildiğini, taraflar arasında da daha önce Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin .../... esas, .../... karar sayılı dosya ile dava açıldığını, bu dosyadan sonra da davacının aidat borçlarını ödemediğini, söz konusu dosyada davanın kabulüne karar verildiğini, ilamda da davacının borçlu olduğunun vurgulandığını, alınan kararların yasaya uygun olduğunu, davacının kooperatiften bir alacağının olmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
D. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ:
5.Dava, davacının ihracına ilişkin kooperatif yönetim kurulu kararına karşı açılan iptal davasıdır.
6. ... tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının üyelikten çıkarılmasına karar verildiği ve bu ihraç kararının Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya gönderildiğini ve bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiği, iş bu davanın açılma tarihinin ise ... olduğu anlaşılmakla, davalının, davanın süresinde açılmadığı itirazı yerinde bulunmamıştır.
7.Mahkememizce deliller toplanmış ve kooperatif kayıtları da incelenerek inceleme yapılması için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
8. ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının ... tarihinde davalı kooperatif üyeliğine kabul edildiği, davalı ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının, davalı kooperatifteki üyeliği karşılığında 1. İhtarname gönderme tarihi olan ... tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, davacı tarafın asıl aidat borcunun ... TL, gecikme faiz borcunun da ... TL olmak üzere toplam borcunun ... TL olduğu, davalının kooperatif üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle davacıya, davalının Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya toplam ... TL tutarındaki borcun tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten çıkarılacağı ihtarının yapıldığı, bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, davalının yine Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya ... TL tutarındaki borcun tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten çıkarılacağı ihtarının yapıldığı, bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, davalının bu ihtarnamelerin gereğinin yerine getirilmediği gerekçesi ile ... tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının üyelikten çıkarılmasına karar verildiği ve bu ihraç kararının Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya gönderildiğini ve bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, gönderilen ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanan muaccel hale gelmiş borç miktarından ... TL tutarında fazla bildirildiği, bu nedenlerle, davalının ihraç kararına dayanak yaptığı ihtarnamelerin kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına uygun olarak gönderilmediği, buna göre ihraç kararının yerinde olmadığı belirtilmiştir.
9.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır.
10.İtirazların değerlendirilmesi açısından bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır.
11. ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök rapordaki tespitlerin doğru ve yerinde olduğu, itirazlarda öne sürülen ve çelişki olduğu belirtilen Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin ilgili dosyası ile bu dosyadaki davacının şartlarının aynı olmadığı sebepleri belirtilerek anlatılmış, davalı vekilinin sadece yönetim kurulu başkanının imzası olduğu iddia edilen belgenin davalı kooperatif tarafından benimsenerek kendi ticari defterlerine yansıtıldığını belirtmiştir.
12.Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen).
13.Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi raporlarının (kök ve ek), hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına, yargı kararlarına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
14.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi kök ve ek raporlarına göre, davacı tarafın asıl aidat borcunun ... TL, gecikme faiz borcunun da ... TL olmak üzere toplam borcunun ... TL olduğu, davalının kooperatif üyelik yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle davacıya, davalının Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya toplam ... TL tutarındaki borcun tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten çıkarılacağı ihtarının yapıldığı, bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, davalının yine Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya ... TL tutarındaki borcun tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi, ödenmemesi halinde üyelikten çıkarılacağı ihtarının yapıldığı, bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, davalının bu ihtarnamelerin gereğinin yerine getirilmediği gerekçesi ile ... tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının üyelikten çıkarılmasına karar verildiği ve bu ihraç kararının Antalya ... Noterliği aracılığı ile düzenlenmiş ... tarihli ihtarname ile davacıya gönderildiğini ve bu ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiğinin görüldüğü, gönderilen ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanan muaccel hale gelmiş borç miktarından ... TL tutarında fazla bildirildiği, bu nedenlerle, davalının ihraç kararına dayanak yaptığı ihtarnamelerin kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına uygun olarak gönderilmediği anlaşılmakla, davanın kabulüne, davacının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davalının davacıya yönelik almış olduğu ... tarihli ihraca ilişkin Yönetim Kurulu Kararının İPTALİNE,
2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin karar harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye ... TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- \"harç tahsil müzekkeresi\" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine, (24/5/2013 tarihli ve 6487 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “kararın verilmesinden itibaren iki ay” ibaresi “kararın tebliğinden itibaren bir ay” şeklinde değiştirilmiştir.)
5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, \"Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi\" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına, davalı tarafından yatırılan gider avansının aynı şekilde istek halinde iadesine,
9-Kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği m. 58 gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., ,Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına,
Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'nun yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır