T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C. \t \t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\tKONYA\t\t\t\t\t\t\t\t
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\tGEREKÇELİ KARAR\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t:
KARAR NO:
HAKİM\t:... ...
KATİP\t:... ...
DAVACI\t:
DAVALI\t:Hasımsız
DAVA\t:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... ... Şubesine ait ... , ... ve ... Seri nolu 3 Adet çek yapraklarını iş yerinde kaybettiğini, tüm aramalarına rağmen bugüne kadar bulamadığını, kaybolan çek yapraklarının boş olduğunu, kendisi tarafından herhangi bir şekilde doldurulmamış ve imza atılmamış olduğunu, kaybolan çek yapraklarını banka hesabını kapatacağından dolayı banka çeklerin kaybolduğuna dair Mahkemeden karar olması gerektiğini ilettiklerini, iptalini istediği çeklerin her türlü cezal ve hukuki sorumluluğunu bu şekilde kabul ettiğini ifade etmek ettiğini, bu sebeple; yukarıda vasfı yazılı 3 Adet çek yaprağının iptali için işbu dilekçeyi verme zaruriyeti hasıl olduğunu beyan ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılan çek iptali istemine ilişkindir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; Davacı vekili, Kızılay Derneği Marmara Afet Yönetimine ait ... Bankası ... Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesabın kapatılmak istenildiğini, bankanın, hesabın kapatılması için hesaba bağlı olan 18 adet çek yaprağının iadesini talep ettiğini, yapılan araştırma neticesinde söz konusu çeklerin bulanamadığını ve kaybolmak suretiyle zayi olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, davaya konu 18 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK’nın 651/2. maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, iptal talep eden davacının senet üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişi olduğu, ayrıca senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için, iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerektiği, çekin şekil unsurların TTK’nın 780. maddesinde düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında boş çek yaprağının senet niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, belirtilen nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.'' şeklindedir.
Konya BAM . HD'nin ... E ... K sayılı kararı ''Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkının olmadığı, davacı şirketin 3.kişi çek yetkili hamili olmadığı anlaşılmıştır. Çek iptali davası TTK 651. maddesi gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği nazara alındığında; ilk derece mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi sonucu davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacının istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine...'' şeklindedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Zayi nedeniyle iptal davasının senet hamillerine tanınmış bir hak olduğu, bu bakımdan keşidecinin iptal davası açmasının mümkün olmadığı, ayrıca kambiyo senetlerine özgü zayi nedeniyle iptal davası açılabilmesi için zayii olan belgenin kambiyo senedi vasfını taşıması gerekir. TTK'nun 780/1. maddesinde çekin zorunlu yasal unsurları düzenlenmiş olup, ödenecek bedeli, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını içermeyen boş bir çek yaprağı kambiyo senedi vasfında değildir. Somut olayda davacının davaya konu çek defterinin içerisinde yer alan çek yapraklarında hamil olmadığı, bilakis çek hesap sahibi olduğu ayrıca çek yapraklarının boş olması sebebiyle kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-Peşin harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının HMK. 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair ; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 14/07/2025
Katip ...\t\t\t\t\t\tHakim ...
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.