T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2025/207 Esas
KARAR NO\t: 2025/481 Karar
TALEP\t: Kıymetli Evrak İptali
TALEP TARİHİ\t: 07/03/2025
KARAR TARİHİ\t: 02/06/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH \t: 02/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:İlgili taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket .... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin yapmış olduğu bir iş karşılığında, keşidecisi ... Mağazaları A.Ş. Olan, ... San.ve Tic. Emrine yazılı olduğunu, arkadaki ilk cironun da gene aynı şirket olarak ... San.ve Tic tarafından ciro edilen; ... Bankası - ... Şubesinin ... no'lu hesabından, Keşidecisi ... Mağazaları A.Ş. Olan, emre yazılı, 21.03.2025 keşide tarihli ,... no'lu, 330.000 TL bedelli tacir çekini zaye ettiğini, müvekkili şirketin yetkilisi olan ... 'in, yetkilisi olduğu şirketine verilen iş bu çeki zayi ettiğini Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirdiğini ve ... Sor. No'lu soruşturma dosyası açıldığını, iş bu çekin şirket yetkilisinin tüm araştırmalarına rağmen bu güne değin bulunamadığını, çekin ön yüz fotokopisi ile iş bu çekin ... Sistemleri San.ve Tic.'ten müvekkili firmaya teslim edildiğine dair tahsilat makbuzunun ekte sunulduğunu, çek bedelinin kötü niyetli kişiler tarafından bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını , ... Bankası/... Şubesine bu konuda müzekkere yazılmasına, ... Bankası ... Şubesinin ... no'lu hesabından, Keşidecisi .... A.Ş. Olan, ... San.ve Tic emrine yazılı, 21.03.2025 keşide tarihli ,... no'lu, 330.000 TL bedelli çekin zayi edilmesi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;\"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.\" şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. İlgili talep eden hamilin güncel adresinin Büyükçekmece/İstanbul adresinde bulunduğu anlaşılmakla davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.
İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın 11/03/2025 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.
Yargılamaya konu çeke %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
Davanın açılmasından sonra davanın konusu ortadan kalkarsa veya davacının dava açmaktaki hukuki yararı ortadan kalkarsa dava konusuz kalır.
Davanın konusuz kalması, taraf usul işlemleri dışında yargılamayı sona erdiren durumlardan biridir. Davanın konusuz kalması halinde nasıl karar verileceği düzenlememiş olup Yargıtay kararlarına göre Mahkeme’nin “dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmesi gerekmektedir.
İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır ( 28.11.1956 tarih ve 15/15 Sayılı İ.B.K ). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir sebeple dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.
Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka dair davalarda taraflardan birinin ölümü gibi sebeplerle artık davaya konu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.
Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; Davacı vekili 02/06/2025 tarihli uyap üzerinden gönderilen dilekçesi ile davaya konu olan ... Bankası - ... Şubesinin ... no'lu hesabından, Keşidecisi ... Mağazaları A.Ş. Olan ... no'lu, 330.000 TL bedelli çeki bankaya ibraz eden kişi olduğu bildirilen ... (TCKN: ...) tarafından 29.05.2025 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi ...'e fiziken teslim edildiğini, çekin bulunması ve müvekkili şirket yetkilisine teslim edilmesi nedeni ile açılan işbu davanın konusuz kaldığını, çek üzerindeki tüm tedbir kararlarının kaldırılmasını, buna ilişkin ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, yatırılan teminatın tarafımıza iadesine karar verilmesini, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesini talep etmiştir. Talep edenin talebi zayi olan çekin iptaline karar verilmesi olup, çekin zayi olmadığı ve talep eden tarafından teslim alındığı dosya içerisine sunulan tutanak ile sabit olduğu bu hali ile davanın açılmasından sonra davanın konusu ortadan kalktığı, bu nedenle davanın dava konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Neticeten, davacı vekilinin beyanı ve dosyaya sunduğu teslim tutanağı da da dikkate alınarak, çekin bulunduğu , çek yönünden açılan davanın konusuz kaldığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... Bankasının ... Şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş. olan, 21.03.2025 keşide tarihli, ... çek numaralı, 330.000 TL bedelli çek bakımından açılan davanın KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, uygulanmış olması halinde bu konuda ilgili banka müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,
3-İlgili tarafından yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392/2'nci maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması hâlinde yatırana iadesine,
4-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
5-İlgili tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin ilgili tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine,
7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgilinin talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi. 02/06/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı