T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1848
KARAR NO\t: 2025/848
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 31/05/2023 (Karar)
NUMARASI\t: 2022/677 Esas, 2023/561 Karar
DAVA\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesinde; ... Su Kanal İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Daire Başkanlığınca yapımı planlanan \"...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşi\"nin 2020/... kayıt numarası ile 14.08.2020 tarihinde ihale edildiğini, ihalenin katılan ... - ...Yol Yapı İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığını, ... ... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşinin yüklenici iş ortaklığı ile 17.09.2020 tarihinde 2.800.000,00 TL bedelle sözleşmeye bağlandığını, davalı şirketler ortaklığında gerçekleştirilen dava konusu yapım işinde kullanılacak malzemelerin bir kısmının müvekkili tarafından temin ve teslim edildiğini, buna karşılık davalı şirketlere fatura kesildiğini ve bu faturaların davalı şirketlerin kayıtlarına girdiğini, müvekkilinin yapmış olduğu harcamaları ve davalı şirketlerden alacağını ihtiva eden işbu faturalardan ilki 30.11.2020 tarihli 2.074.429,62 TL bedelli ... numaralı fatura olduğunu, ikincisinin ise 31.12.2020 tarihli 965.056,96 TL bedelli... numaralı fatura olduğunu, davalı şirketin faturalandırmayı kabul ettiğini ve müvekkili şirketin ...Bankası hesabına;16.11.2020 tarihinde 403.484,48 TL, 19.11.2020 tarihinde 360.000,00 TL, 04.12.2020 tarihinde 538.941,00 TL, 15.12.2020 tarihinde 200.000,00 TL, 22.12.2020 tarihinde 300.000,00 TL, 28.01.2021 tarihinde 427.774,75 TL, 02.02.2021 tarihinde ise 400.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.630.200,23 TL ödediğini, müvekkili tarafından düzenlenen ve yukarıda bilgileri yer alan iki adet faturaya davalı şirketler ortaklığınca TTK 21/2 maddesi uyarınca sekiz gün içerisinde itiraz edilmediğini ve faturalara istinaden müvekkili şirkete bir kısım ödemeler yapıldığını, bu durumun faturaların kabul edildiğini ve fatura konusu malzemeler nedeniyle davalı şirketler ortaklığının müvekkiline borçlu olduğunu gösterdiğini, iki adet faturanın toplam bedeli 3.039.486,58 TL olduğunu, ödemeler çıkarıldıktan sonra bakiye 409.286,35 TL'nin müvekkiline ödenmediğini, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğü nezdinde 2022/... E. sayılı faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı-borçluların söz konusu icra takibine itiraz ettiklerini ve itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğunu, açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... sayılı icra dosyasına davalılar tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına davalılar aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Su Kanal İdaresi \" ...\" tarafından ihale edilen ...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşinin müvekkilleri taahhüdünde kaldığını, davacının hakim ortağı ve müdürü olduğu ... sözü edilen işi alt yüklenici olarak yapmak istediğini müvekkillerine bildirdiğini, tarafların yaptığı alt yüklenici taşeron başvurusunun ana işveren ... Genel Müdürlüğü tarafından kabul edilmediğini, bu sefer de davacı işi her türlü kar ve zararının kendisine ait olması kaydıyla gayri resmi yapmayı teklif ettiğini ve teklifin müvekkilleri tarafından kabul edildiğini, sözü edilen işin her türlü kontrolünü elinde bulunduran davacı hesabına 16/11/2020 tarihinde 403.484,48 TL 19/11/2020 tarihinde 360.000,00 TL ödeme yapıldığını ve bu ödemelerin ... Genel Müdürlüğü nezdinde yapılan hakediş bedelleri olduğunu, bu tarihlerde davacının müvekkillerine fatura kesmesi dahi söz konusu olmadığını, ilerleyen süreçte davacı 2 adet faturayı kestiğini, taraflar arasındaki sözlü anlaşmanın 3.039.486,58 TL bedelli mal ve hizmet alımı olmadığını, ...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşinin davacı tarafından yapılacağı olduğunu, sözü edilen işin davacının öngördüğü bedelle bitmediğini çünkü Boru Yataklama ve Borunun Gömleklenmesi Malzeme ve Uygulama işinin sözleşme kapsamında yapılmadığı için ... Genel Müdürlüğünün bu iş kapsamında ödeme yapmadığını, bu itibarla öngörülen hizmet bedeline de ulaşılamadığını, faturanın alındığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura içeriğine itiraz edilmemesi halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasının bir karine olduğunu, alıcı ile satıcı arasında sözleşmeye aykırı olarak düzenlenen bir faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemesi faturanın içeriğinin kabul edildiği anlamına gelmediğini, sözleşmeye aykırı olarak düzenlenen faturanın soyut olarak muhataba gönderilmesi ve muhatabın faturaya itiraz etmemiş olması onun faturanın kesinleştiği sonucunu doğurmayacağını, işin yapımı sırasında müvekkili ... İnşaat Taahhüt Nakliyat Petrolcülük Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin müdürü olan ... tarafından ... ... Şubesine ait 28/02/2021 tarih 150.000,00 TL, 31/03/2021 tarih 150.000,00 TL 30/04/2021 tarih 150.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL tutarında davacıya çek verildiğini, davacının acil ihtiyacım var şeklindeki talebi üzerine çeklerin keşide tarihi gelmeden çeklerin haricen davacıya ödendiğini ve ilgili bankaya teslim edildiğini, ayrıca ...- ... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşi kendi nam ve hesabına yapan davacı müvekkili ... İnşaat Taahhüt Nakliyat Petrolcülük Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 4 adet ekskavatör ve bekoloder kiraladığını, kiralama nedeni ile müvekkilinin keşide ettiği 07/01/2022 tarihli faturayı da Erzurum ... Noterliğine 18/01/2022 tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade ettiğini, tüm bu olumsuzlukların giderilmesi adına müvekkillerinin çabalarına davacı şirketin yetkilisi ... \"ben ... ilçe başkanıyım ayağınızı denk alın yoksa sizi harcarım \"şeklinde cevap verdiğini, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile davacının %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;\"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava taşınır satışı nedeniyle düzenlenen faturalar dayanak yapılarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava konusu faturaların davalı tarafa tebliğ edildiğine dair bir delil sunulmadığından dava konusu ihale dosyası (... ... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşi İhalesi) ve tarafların ticari defterlerinin HMK'nin 222.maddesi kapsamında incelenmesine karar verilmiştir.
İhale uzmanı, inşaat mühendisi ve mali müşavirden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda, dava konusu 30.11.2020 tarihli 2.074.429,62 TL tutarındaki ve 31.12.2020 tarihli 965.056,96 TL tutarındaki faturaların davalılar iş ortaklığının defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu fatura içeriklerinde yer alan ürünlerin teslim edilmediğine dair itirazda bulunulmadığı, davalı iş ortaklığının ticari defterlerinde davacı tarafa 3.039.486,58 TL tutarında (fatura bedelleri toplamı) borç kaydının bulunduğu ve herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, davacı defterlerinde ise davalı iş ortaklığının davacıya 1.237.061,10 TL tutarında borçlu olduğunun, toplamda 833.774,75 TL tutarında ise ödeme yapıldığının kayıtlı olduğu bu nedenle davacı defterlerine göre davalılardan 403.286,35 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalıların ticari defterlerinde ödemeye ilişkin herhangi bir kayıt bulunmaması, dava ve takip konusu edilen faturaların ticari defterlerde kayıtlı olması ve dava konusu fatura içeriğindeki malların teslim edilmediğine dair herhangi bir itiraz bulunmaması nedeniyle davacının defterlerinde borç ve ödeme kayıtlarına istinaden davalıların 403.286,35 TL tutarında borçlu oldukları kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporunda 141.600,00 TL tutarında makine kirasına ilişkin bir fatura bulunduğu ve bunun davacı tarafından iade edildiği hususuna da değinilmiştir. Taraflar arasında araç kirasına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmaması, söz konusu faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmaması ve bu faturanın davacı tarafından iade edilmesi nedeniyle davacının alacağından mahsup edilmesinin yerinde olmayacağı kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenler bilirkişi raporu ve tarafların ticari defterleri doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile; davalıların .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 403.286,35 TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; Davalıların .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 403.286,35 TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine, asıl alacağın %20'si oranındaki 80.657,27 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu işin her türlü kontrolünü elinde bulunduran davacı hesabına 16/11/2020 tarihinde 403.484,48 TL, 19/11/2020 tarihinde 360.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin ... Genel Müdürlüğü nezdinde yapılan hakediş bedelleri olup bu tarihlerde davacının müvekkillerine fatura kesmediğini, ilerleyen süreçte davacının 2 adet faturayı keserek işin bu bedel kapsamında bittiğini müvekkillerine bildirdiğini, yani taraflar arasındaki sözlü anlaşmanın 3.039.486,58 TL bedelli mal ve hizmet alımı değil ...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşinin davacı tarafından yapılması olduğunu, sözü edilen işin davacının öngördüğü bedelle bitmediğini çünkü \"Boru Yataklama ve Borunun Gömleklenmesi Malzeme ve Uygulama\" işinin sözleşme kapsamında yapılmadığı için ... Genel Müdürlüğü'nün bu iş kapsamında ödeme yapmadığını, bu itibarla öngörülen hizmet bedeline ulaşılamadığını, davacının müvekkillerinin iyi niyetinden faydalanarak hileli davranışlarla kendisine menfaat temin etmeye çalıştığını, dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere davacının düzenlenen 2 adet faturaya itiraz etmemesi sebebiyle alacak iddiasında bulunduğunu, faturanın alındığı tarihten itibaren 8 gün içinde fatura içeriğine itiraz edilmemesi halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasının bir karine olduğunu, fakat faturaya itiraz edilmemesi nedeniyle fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılabilmesi karinesi şartlara bağlandığını, taraflar arasında bir sözleşmenin bulunması, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olması gerektiğini, alıcı ile satıcı arasında sözleşmeye aykırı olarak düzenlenen bir faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemesi faturanın içeriğinin kabul edildiği anlamına gelmediğini, işin yapımı sırasında müvekkillerinden ... İnşaat Taahhüt Nakliyat Petrolcülük Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin müdürü olan ... tarafından ... ... Şubesine ait 28/02/2021 tarih 150.000,00 TL 31/03/2021 tarih 150.000,00 TL 30/04/2021 tarih 150.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL tutarında davacıya çek verildiğini, davacının \"acil ihtiyacım var\" şeklindeki talebi üzerine çeklerin keşide tarihi gelmeden çekler haricen davacıya ödenerek ilgili bankaya teslim edildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesince sadece tarafların ticari kayıtları üzerinden yaptığı inceleme ile hüküm tesis ettiğini, irdelenmesi gereken dava konusu faturaların sözleşmeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğinin gözardı edildiğini, bu kapsamda inceleme yapılmadığı gibi müvekkillerinin hile iddiasına dayalı tanık dinletme talebinin de gözardı edildiğini, aynı zamanda müvekkilleri tarafından davalıya verilen 450.000,00 TL tutarındaki çekler kapsamında da inceleme yapılmadığını, banka kayıtlarının incelenmeden hüküm tesis edildiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, faturadan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı vekili, müvekkilinin davalı iş ortaklığına yapım işinde kullanılacak bir kısım malzemeleri satıp teslim ettiğini, bu sebeple 30/11/2020 tarihli 2.074.429,62-TL bedelli ve 30/12/2020 tarihli 965.056,96-TL bedelli iki adet fatura düzenlendiğini, davalı tarafın faturadan kaynaklanan bakiye 409.286,35-TL borcunu ödemediğini, bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini iddia ederek, davalıların .... İcra Müdürülüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yaptıkları itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalılar vekili, müvekkillerinin ... Su Kanal İdaresi tarafından ihale edilen \"...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşi\" ni üstlendiğini ve davacıya gayri resmi taşere ettiğini, davacının hileli davranışlarla menfaat temin etmeye çalıştığını, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun düzenlenmesi gerektiğini, 450.000,00-TL tutarında davacıya çek verildiğini savunarak davanın reddini istemiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Takibe ve davaya konu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların/hizmetin davalıya teslim edildiğinin/verildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay 19. HD' nin 2015/12329 E., 2016/6138 K. ve 2014/11846-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.)
Somut uyuşmazlıkta; her ne kadar davalılar vekili, davacının müvekkillerinin üstlendiği ihale de taşeron olduğunu iddia etmiş ise de, davacı şirketin \"...-... İçme Suyu İsale Hattı Yapım İşi\" ni taşeron olarak üstlendiğine dair ve tarafların hak sorumluluklarını gösterir dosya da sözleşme/yazılı bir delil bulunmadığı, davacının talebinin toplam bedeli 3.039.486,58 TL olan iki adet faturanın ödenmeyen bakiye kısmına ilişkin olduğu, dava ve takip konusu 30/11/2020 ve 30/12/2020 tarihli iki adet faturanın davalı adi ortaklığa ait usulüne uygun tutulmayan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, usulüne uygun tutulmasa da davalılara ait defterlerin HMK'nın 22/4 maddesi uyarınca davalılar aleyhine delil teşkil ettiği, yerleşik Yargıtay İçtihatlarında yalnızca faturanın tek başına alacağın varlığına delil olmadığı kabul edilse de, faturanın davalının ticari defterlerde kayıtlı olması durumunda fatura içeriğinin kabul edildiği/malların teslim edildiğinin kabulü gerekeceğinden davacı tarafın iddiasını ispatladığı, bu durumda davalıların ödeme yaptığını ispatlaması gerektiği, davalıların bakiye alacak miktarını ödediğini ispatlayamadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince benzer gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,\t
2-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 27.548,49-TL karar harcından peşin alınan 6.888,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 20.660,49-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan taraflarca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
6-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 10/06/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. \t