T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/02/2022
DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/07/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/07/2017 tarihinde, davalı ...A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan diğer davalı...idaresindeki...plakalı araç ile davacı yönetimindeki ...plakalı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, hadisenin vukunda davalı sürücüye tam kusur verildiği, kazadaki yaralanması nedeniyle davacını kalıcı maluliyet oluştuğu, kazaya ilişkin davalı sigorta şirketinden 15.000,00 TL tazminat ödemesi alındığı ancak yapılan tediyenin gerçek zararı karşılamadığı, yetersiz ödeme nedeniyle ibranın da geçersiz olduğu, KTK 111. madde uyarınca iptali gerektiği, sigorta şirketi hakkında daha önce İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esasında açılan davanın da açılmamış sayılmasına kararı verilerek kesinleştiğini beyanla ve artırılmış haliyle iş göremez zararına karşılık 44.139,57 TL maddi tazminatın ve uğranılan bedensel zarardan dolayı davacının duyduğu acı ve ıstıraba karşılık 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsilini, davalılardan sigorta şirketi yönünden ibranın iptali ile bakiye poliçe limitiyle sınır sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... A.Ş. davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemece açıldığı, müvekkili şirketin faaliyet merkezi itibariyle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu, iki yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın ikame edildiği, davacının daha önce İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığı davadan feragat ettiği, davanın usulden reddi gerektiği, aksi durumda ise müvekkili sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limitiyle sınırlı olduğu, kusurun ve bakiye zararın ispatı gerektiği, maddi zarara ilişkin alacak kalemlerinin açıkça belirtilmediği, dava öncesi yapılan ödeme ile davacının tüm zararının karşılandığı, kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin dava tarihinden yasal faizle sorumlu tutulabileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin...esas sayılı dosyası örneği, kaza tespit tutanağı, maliyet ve tazminat bilirkişi raporu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; olaya ilişkin yürütülen ceza davasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden temin edilen raporda davalı sürücüye asli ve tam kusur yüklendiği, Adli Tıp Kurumu İstanbul 2. Adli Tıp İhtisas Kurulundan temin edilen sağlık kurul raporuna göre trafik kazası sonucu yaralanmasına bağlı arazının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre davacının %1 oranında daimi iş göremezliği bulunduğu, iyileşme süresinin ise olay tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği yönünde kanaat bildirildiği, tazminat bilirkişi raporunda davalı yanın tam kusur durumu, davanın ATK raporunda saptanan iş görmezlik oranı ile süresi, asgari ücret düzeyindeki geliri, TRH -2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür süresi ve sigorta şirketi tarafından yapılan tediyeye göre ödeme tarihindeki veriler dikkate alındığında sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğu ve davacının bakiye zararının kalmadığı, itiraz üzerine gelir araştırması yapılarak asgari ücretin 3,7156 katı gelir durumuna göre ödeme tarihi itibariyle sigorta şirketi tarafından yapılan tediyenin yetersiz olduğu, bakiye iş göremezlik zararı bulunduğu, sigorta şirketinin ödemesinin güncellenmiş haliyle mahsubu sonucu nihai zarar tutarının 15.650,78 TL geçici ve 28.488,79 TL sürekli iş göremezlik zararı bulunduğunun belirtildiği, itiraz sonrası alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve maddi zararın sübuta erdiği, olayın meydana geliş biçimi, davalı yanın tam kusur durumu, davacının yaralanma derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal konu ile diğer etmenlere göre manevi tazminat talebinin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve 44.139,47 TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden 07/05/2019 temerrüt tarihinden, diğer davalı gerçek kişi yönünden 17/07/2017 olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 12.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ... dan tahsiline, fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ...A.Ş. vekkili istinaf dilekçesinde özetle; iş bu davadan evvel aynı kazaya ilişkin sigorta şirketi hakkında İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esasında görülen davada ibra nedeniyle feragat edildiğini, öncelikle davanın feragat nedeniyle reddi gerektiğini, feragatin müteselsil sorumlu diğer davalıya da sirayet ettirilmesi icap ettiğini, aksi durumda dahi iki yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığını, dava öncesi yapılan ödeme ile poliçeden kaynaklı tüm sorumluluğun yerine getirildiği ve bakiye zarar kalmadığını, davacı yanın asgari ücret düzeyindeki gelir hesaplamasına ilişkin Ticaret Mahkemesi nezdinde görülen davada bir itirazının olmadığını, asgari ücret düzeyindeki gelire göre yapılan hesaplamaya itiraz etmeyip burada saptanan zarar ödemesini kabul eden davacının bakiye zarar alacak iddiası ileri sürmesinin mümkün olmadığını, geçici iş göremezlik zararından müvekkili sigorta şirketin sorumlu tutulamayacağını, motosiklet sürücüsü davacının kask kullanmadığı halde müterafik kusur indirimi uygulanmama sebebinin açıklanmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; maluliyet raporunda davacının daimi iş göremezlik oranının %1 oranında olduğunun belirtildiğini, aynı hadiseye ilişkin davacı tarafça davalı sigorta şirket aleyhine İstanbul 11. Asliye Ticaret mahkemesinde açılan dava sırasında 15.000,00 TL ödeme alınarak sigorta şirketini ibra edilerek feragat beyanı sunulduğunu, bu feragat nedeniyle davacının sonradan başkaca bir tazminat isteme hakkının olmadığını, davacının trafik kazası sonucu hayati tehlike geçirmediğini, maluliyet oranı dikkate alındığında bedensel zararın da ağır boyutta olmadığını, manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını, somut olayın özellikleri dikkate alındığında fahiş tutarda manevi tazminata hükmedildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu olaya ilişkin İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esasında açılan davadan feragat edildiği iddiasının gerçek olmadığı, mezkur dosyadan davanın açılmamış sayılması kararı verildiği, kararı nevi itibariyle eldeki davaya etkisinin de olmayacağı, dava öncesi sigorta şirketinden alınan ödemeye ilişkin ibranın makbuz hükmünde olup hüküm ifade etmeyeceği, çünkü davacıya yapılan tediyenin gerçek zararı karşılamadığı, yetersiz ödemenin söz konusu olduğu, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile de ödeme tarihindeki veriler esas alındığında sigorta şirketinin davacıya yaptığı tediyenin yetersiz olduğunu ortaya koyduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanmadan kaynaklı maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacı, trafik kazası sonucu yaralandığını, karşı aracın trafik sigortacısından kazaya ilişkin kısmi ödeme almış olsa da bakiye maddi zararı bulunduğunu, yine uğradığı bedensel zarardan dolayı acı ve ıstırap çektiğini beyanla trafik kazası sonucu oluşan maddi ve manevi tazminatın karşı aracın sürücüsü olan davalıdan tahsilini, karşı aracın trafik sigortacısı olan davalı bakımından ise daha önce verilen ibranın iptali ile bakiye maddi zarardan poliçe limiti kapsamına sorumlu tutulmasını talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Antalya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 13/10/2020 gün, ... esas ve ... sayılı karar ile davalı ...nun davacıya karşı işlediği taksirle yaralamaya neden olma suçundan TCK'nun 89/1, 89/2-b, 62 ve 52. maddeleri gereğince 4.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı). Ancak, ceza mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat itibariyle maddi olgunun belirlenmesi bakımından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 231 inci maddesi) kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olmadığının kabulü gerekir. Ceza mahkemesince davalının eylemi nedeniyle verilen ceza hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinden, ceza mahkemesinin maddi olayı kabulü hukuk hakimini bağlamayacaktır.
Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde;
Karayolları Trafik Kanu'nun 111/2 maddesine göre davadan önce yapılan ibra sözleşmesinin iptali için 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açılması zorunlu olduğu, 26.03.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7226 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesine göre Cumhurbaşkanı Kararıyla yapılan süre uzatımı ile 13.03.2020 ve 15.06.2020 tarihleri (bu günler dahil) arasında zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri ile aynı Kanun’da sayılan diğer süreler durdurulduğu, somut olayda ibraname tarihinin 07/05/2018 tarihi olduğu, bu tarihtin itibaren 2 yıl geçtikten sonra yapılacak olan taleplerin Karayolları Trafik Kanu'nun 111/2 maddesinde gösterilen hak düşürücü süreye tabi olacağı, ancak 7226 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca 13.03.2020 ve 15.06.2020 arası 95 gün süreyle süreler durdurulduğundan somut davanın açıldığı tarih itibariyle 2 yıllık hak düşürücü süre geçmediği gözetilerek davalılar vekillerinin hak düşürücü süreye yönelen istinaf talebinin reddi gerekmiştir.
Somut dosyaya konu davadan önce, somut dosya davacısı tarafından davalı ... A.Ş.'ye karşı İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas, ....karar sayılı dosyasında açılan davada davacı vekili olduğunu beyan eden avukatın feragat beyanının, vekaletnamesini usulüne uygun bir şekilde ve süresinde sunmaması nedeniyle geçerli olmadığı ve bu nedenle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki istinaf kararı gözetildiğinde, ilgili dosyadaki feragat beyanının kabul edilmemesi nedeniyle, bu feragat beyanının somut dosyaya sirayetinin söz konusu olmayacağı ve bu nedenle davalılar vekillerinin bu hususa yönelen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacının kolluk tarafından tespit edilen mesleği, sunulan usta öğretici belgesi ve sair belgeler gözetilerek gelirinin asgari ücretin üzerinde kabul edilerek aktüer bilirkişinin ek raporunda buna göre hesaplama yapılmasının yerinde olduğu, bu nedenle asgari ücret üzerinden hesaplama yapılan asıl raporun mahkemece hükme esas alınmamasının isabetli olduğu, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu, davacının yaralanmasının omuz ve kol bölgesinde olması nedeniyle kask takılmamasının zarara etkisinin bulunmadığı, ayrıca davacının kaza anında kask takmadığının dosyadaki delillerle kesin biçimde ispatlanamadığı, bu nedenle müterafik kusurun uygulanmasının mümkün olmadığı, maddi olayın aynı zamanda taksirle işlenen bir suç olduğu, olayın ceza yargılamasını gerektirmesi nedeniyle somut olayda ceza zamanaşımının uygulanacağı, somut olayın 12/07/2017 tarihinde gerçekleştiği dikkate alındığında 5237 sayılı TCK 66/1-e maddesinde belirtilen 8 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolmaması nedeniyle davalılar vekillerinin bu hususlara yönelen istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir.
Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının ikinci derece kemik kırığı olacak şekilde %1 oranında sürekli ve 3 ay geçici iş göremezliğinin bulunması, davalının tam kusurlu oluşu, paranın satın alım gücü ve sair hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı lehine hükmolunan 12.000,00 TL manevi tazminatın yerinde ve isabetli olduğu, bu nedenle davalı...nevi tazminat miktarına yönelen istinaf talebinin de reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı... A.Ş. vekili ile davalı .... vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf taleplerinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı... A.Ş. vekilinin ve davalı.,,.. vekilinin istinaf istemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı .b.. ve davalı ... A.Ş. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcının ve davalı... A.Ş.'nin peşin ödediği 753,80 TL istinaf karar harcı ile davalı...nun peşi yatırdığı (80,70 TL + 958,73 TL) 1.039,43 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, maddi tazminat için bakiye 1.221,94 TL istinaf karar harcının davalılardan müteselsilen, manevi tazminat için 819,72 TL istinaf karar harcının davalı...dan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Başvuru sırasında sarf edilen istinaf giderlerinin başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iadesi, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 17/07/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...