T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/2372 Esas
KARAR NO:2025/1203 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI:2021/47 Esas - 2022/50 Karar
TARİHİ:01/02/2022
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının, karayolu, denizyolu ve havayoluyla uluslararası eşya taşımacılığı alanında faaliyet gösterdiğini. Davalı şirket ile hatırı sayılır bir süredir ticari faaliyet içerisinde olup davalı şirketçe ödemelerin Buro ve TL ile yapıldığını. Taraflar arasındaki cari hesap ekstresine dayalı olarak davalı borçlu aleyhine ödenmeyen faturalardan kaynaklı İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile Buro cinsinden takip başlatıldığını. Takibe davalı borçlu tarafından haksız şekilde itiraz edildiğini. Akabinde arabuluculuğa başvurulmuş olsa da çözüm sağlanamadığını, İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosu tarafindan ... arabuluculuk numaralı anlaşmama tutanağı düzenlendiğini.Davacı şirket tarafindan tüm ticari yükümlülükler usulüne uygun olarak yerine getirilmiş olup davacı şirketçe yerine getirilen taşıma işlemleri hakkında kesilen faturaların ödenmediğini beyan ederek, İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi ... Sayılı dosyaya yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalıborçlu aleyhine 9420'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, davalı şirketin ... firmasının alt taşıyıcısı olarak, ... A.Ş.'nin emtialarını taşıma işlerini aldığını ve bu işlemleri yine alt taşıyıcı davacı/... Şti'ne verdiğini. Davacı/... Şti. tarafından gerçekleştirilen hatalı (gecikmeli) taşıma işlemlerine bağlı olarak, ... firması tarafindan davalı şirkete eksik ödeme gerçekleştirildiği ve bu duruma bağlı olarak davacı şirkete doğal olarak ödeme gerçekleştirilmediğini. Dolayısıyla davalı şirket, mevcut taşıma işlemlerinin mağduru durumunda kaldığını. Davalı şirketin basiretli bir şekilde davrandığını. Davalı şirketin sorumluluğunu davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafin iddiası Eşyanın Taşıtılması başlığı altında TTK'NIN 918. maddesinde düzenlendiğini. Bu durumda ise (yine sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydı ile) davalı şirketin tedbirli ve basiretli bir tacir gibi taşıyıcı seçmekle ve muhatabının haklarını korumakla yükümlü olduğu. Aksi halde bu yükümlülüklerini yerine getirmezse TTK'NIN 926. maddesine göre ...A.Ş. ve ... firmasına sorumlu olacağını. Dava dosyasında yapılacak olan bilirkişi incelemesinde, davacı şirketin kendisine düşen edimlerini yerine getirmediği de ortaya çıkacağını. Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı şirket söz konusu alacak talebinden icra takibi ile haberdar olduğundan. İcra takibi öncesinde talep edilen faize hükmedilmemesini talep ettiklerini beyan ederek; haksız, mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 01/02/2022 tarih ve 2021/47 Esas - 2022/50 Karar sayılı kararında;\"Dava hukuki niteliği itibari ile tacirler arası faturaya dayalı başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. ....Taraflar tacir oldukları ve ticari defterlere delil olarak dayandıklarından her iki taraf defteri üzerinde inceleme yaptırılmış olup yapılan inceleme soncunda düzenlenen raporda '...Takibe konu 4 adet toplam tutarı 12.200 Euro'luk faturadır. Takibe konu olan faturaların davacı şirketin ve davalı şirketin ticari defterlerinde aynen kayıtlı olduğu, davacı ticari defterine göre takip tarihi itibariyle 4 adet faturadan kaynaklı 87.997,35 TL (9.640,27Euro) alacaklı olduğu, davalı ticari defterine göre takip tarihi itibariyle takibe konu faturalardan 51.707,78 TL (5.740,27 Euro) borçlu olduğu. İşbu farkın davalının 13.08.2020 tarihli ... seri nolu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı ve ... seri no.lu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı iade faturalarının, davacıtarafından kayıtlara alındıktan sonra davalıya 18.08.2020 tarihli ... seri no.lu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı ve 18.08.2020 tarihli ... seri no.lu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı iade faturaların düzenlenmesinden ve iş bu faturaların davalı tarafından kayıtlara alınmamasından kaynaklanmaktadır.
Dosya kapsamındaki belgelerden davacının davalıya taşıma hizmeti verdiği, verilen hizmet nedeniyle navlun faturası düzenlediği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 4 adet taşımada bekleme ücreti oluştuğu, tarafların bu bekleme ücretinden kaynaklı toplam 17.400,00EURO tutarında anlaştıkları ve ödemenin yapıldığı mali inceleme sonucu da tespit edilmiştir. Söz konusu bekleme ücretinin oluştuğu taşımalara ait her biri 3.050,00EURO olan navlun faturalarının davalı şirket adına düzenlendiği ve toplamının 12.200,00EURO olduğu, davalı ... AŞ operasyon yöneticisi ...'a ait ... uzantılı mail adresinden, davacı şirketten ...”e ait ... uzantılı mail adresine, “İtalya 4 araç ihracat yüklemesi” konulu e-posta yazışmasının; “Merhaba ... Bey, Bekleme ücreti ödeme dekontu ekli dosyadaki gibidir. 17.400,00 Euro ödeme yapılmıştır.Navlun faturaları da en kısa zamanda ödenecektir” Sunulan ve incelenen 4 adet faturaya göre, göndericisi dava dışı ...AŞ, alıcısı dava dışı ... firması adına, İstanbul'dan Roma'ya, ... plakalı araç ile 910 kap, ...plakalı araç ile 756 kap, ... plakalı araç ile 439 kap,...plakalı araç ile 911 kap tekstil malzemesi cinsi emtianın taşındığı anlaşılmaktadır. Davalı firma tarafından bu navlun faturalarına ait hizmetin eksik ve/veya hatalı alındığına, taşınan emtiadan bir kısmının veya tamamının zayi olduğuna veya hasar gördüğüne ilişkin olarak dosya kapsamında herhangi bir belge veya ihtar mevcut değildir. Faturaların düzenlenme tarihi 11.05.2020'dir.Davalı tarafından düzenlenen 13.08.2020 tarihli ... seri no.lu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı iade faturasında Not olarak; 08.11.2019 tarihli ... — numaralı — faturanıza — istinaden — düzenlenmiştir. — Güzergah İstanbul/Türkiye-Essen /Almanya, Plaka: ..., toplam 1991 kap, 8.306kg, Gönderici ... AŞ, Alıcı: ..., Yük no:....” bilgisi, ... seri no.lu 1.950 Euro (16.703,31 TL) tutarlı iade faturasında Not olarak; 06.11.2019 tarihli ... — numaralı — faturanıza — istinaden — düzenlenmiştir. — Güzergah: Bursa/Türkiye-.../Almanya, Plaka: ..., toplam 2246 kap, 8.955,92kg, Gönderici ... AŞ, Alıcı: ..., Yük no:...” bilgisinin yer aldığı tespit edilmiştir. Davacının bu iade faturalarını da iade faturası düzenleyerek iade ettiği tespit edilmiştir. ' şeklinde rapor tanzim etmiştir.
Rapor içeriği ve defter incelemesi sonucunda davalının kesmiş olduğu iade faturalarının takibe konu faturalara dayalı taşımalara ilişkin olmadığı, taşımalarda eksiklik veya hata olmadığı anlaşıldığından davacının defter incelemesi sonucu davacıdan 9.640,27 EURO alacaklı olduğu, TTK m.1530/3 hükmünde; “…Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.
(4) Sözleşmede ödeme günü veya süresi belirtilmemişse veya belirtilen süre beşinci fıkraya aykırı ise, borçlu aşağıdaki sürelerin sonunda ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır:a) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda…faize hak kazanır.” denilmektedir.Dava konusu alacağı oluşturan faturanın e- fatura olmasından ve sistem üzerinden davalı tarafa teslim edilmesinden dolayı fatura tarihlerine TTK 1530 kapsamında 30 günlük sürenin eklenmesi ile bu sürenin sonunda faize hak kazanacağından, 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “…Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. (3095 Sayılı Kanun m. 4/a)…” faizi isteyebileceği,Kamu Bankalarının yıllık devreler halinde Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranın %0,90 olduğu görüldüğünden, faturaların muaccel olduğu (11.05.2020 +30=) 10.06.2020 tarihinden 22.07.2020 takip tarihi arasındaki süreler içerisindeki işleyecek temerrüt faizi yıllık %0,90 faiz oranı üzerinden hesaplandığında Davacının, 9.640,27 Euro fatura alacağına 9,98 Euro işlemiş faiz hesaplanmış olup, talebe bağlılık ilkesi gereği, işlemiş faizin 2,37 Euro olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir...\"gerekçesi ile,
''1-Davanın kabulü ile; davalının ... sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 9.642,64 EURO üzerinden devamına, Alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, 2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20'si oranındaki 17.453,78 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin \"...faturalar ile de sabit bulunmasına rağmen ödeme yapılmaması ve icra takibine yapılan itirazın iptali...\" gerekçesi ile işbu davayı açtığını, davacı şirketin davalı şirketin ... firmasının alt taşıyıcısı olarak, ... A.Ş.'nin emtialarını taşıma işlerini aldığını ve bu işlemleri yine alt taşıyıcı davacı/... Şti.'ye verdiğini, davacı/... Şti. tarafından gerçekleştirilen hatalı (gecikmeli) taşıma işlemlerine bağlı olarak, ... firması tarafından davalı şirkete eksik ödeme gerçekleştirildiğini ve bu duruma bağlı olarak davacı şirkete ödeme gerçekleştirilmediğini, dolayısıyla davalı şirketin mevcut taşıma işlemlerinin mağduru durumunda kaldığını, davalı şirketin basiretli bir şekilde davrandığını, davacı tarafın iddiasının eşyanın taşınması başlığı altında TTK'NIN 918. maddesinde düzenlendiğini, bu durumda davalı şirketin; Taşıma araçlarını ve taşıma yolunu belirlemek,Taşıma işini fiilen gerçekleştirecek taşıyıcıyı ve taşıyıcıları seçmek, eşyanın taşıtılması için gereken taşıma, ardiye ve taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmelerini yapmak,Taşıyıcıya ve taşıyıcılara gerekli bilgi ve talimatları vermek,Taşıma işleri komisyoncusu edimlerini yerine getirirken, gönderenin menfaatlerini gözetmekle ve onun talimatlarına uymakla yükümlü olduğunu, bu durumda ise davalı şirketin tedbirli ve basiretli bir tacir gibi taşıyıcı seçmekle ve muhatabın haklarını korumakla yükümlü olduğunu, yükümlülüklerini yerine getirmez ise TTK'nın 926. maddesine göre ... A.Ş. ve ...firmasına sorumlu olacağını, davacı şirketin kendisine düşen edimlerini yerine getirmediğinin de ortaya çıktığını, bu anlamda davanın reddinin gerektiğini,Davacı tarafından iddia edilen alacağın likit ve muayyen olmadığını ve araştırılmaya muhtaç bir talep olduğunu, bu doğrultuda davacının icra inkâr tazminatına hükmedilmesi yönündeki taleplerinin reddinin gerektiğini ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,Davalı şirketin söz konusu alacak talebinden icra takibi ile haberdar olduğunu, icra takibi öncesinde talep edilen faize hükmedilmemesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; dava ve icra takibi dayanağı faturalara konu navlun ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili, kendisinin dava dışı firmanın alt taşıyıcısı, davacının da davalının alt taşıyıcısı olduğunu, davacının gecikmeli taşıma işlemlerine bağlı olarak kendisine dava dışı firma tarafından eksik ödeme yapıldığını ve kendisinin de davacıya ödeme yapmadığını, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını, davalının icra takibinden önce temerrüte düşürülmediğini ve bu nedenle işlemiş faiz talep edilemeyeceğini ve Mahkemece bu hususlar dikkate alınmaksızın verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Somut uyuşmazlıkta; dava ve icra takibi dayanağı faturalara konu taşıma hizmetinin verildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamakta olup, tarafların ticari defter ve kayıtları da bu hususta birbirini teyit etmektedir.Tarafların ticari defter ve kayıtları arasındaki farkın davacının ticari defterlerine göre davacının dava konusu faturalardan dolayı 9.640,27 Euro alacaklı olarak, davalının ticari defterlerine göre dava konusu faturalardan dolayı davalının davacıya 5.740,27 Euro borçlu olarak görünmesinden ve davalı tarafından davacıya düzenlenen ve davacı tarafından davalıya iade edilen 13.08.2020 tarihli ... seri numaralı 1.950,00 Euro bedelli ve 13.08.2020 tarihli ... seri numaralı 1.950,00 Euro bedelli iki adet faturadan kaynaklanmaktadır. Davalı, davacının dava dışı ... A.Ş.'ye ait emtiayı gecikmeli taşıdığı iddiası ile davacıya ödeme yapılmadığı savunulmuş ise de, davacı alacağının dayanağı olan faturalara konu emtianın göndericisi ve alıcısı şirketin dava dışı ... A.Ş.'den farklı şirket olduğu, ayrıca taşıma güzergahlarının da farklı olduğu, alacağın dayanağı faturalara konu hizmetin gecikmeli veya hatalı yapıldığına dair davalı tarafından dayanak belge sunulmadığı gibi ödemenin yapılacağının davalı tarafça mail ile kabul edildiği, davalı tarafından düzenlenen ve davacı tarafından iade edilen faturaların dava konusu faturalara ilişkin düzenlenmediği ve davacının taşıma hizmeti verdiği dava konusu faturalardan alacaklı olduğu anlaşılmakla; Mahkemece davacı alacağının hüküm altına alınması ve alacağın faturalar ile likit olmasından dolayı davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Mahkemece TTK'nın 1530.maddesi dikkate alınarak davacının işlemiş faiz talebi kabul edilmiş ise de, söz konusu madde mal tedarik sözleşmesine ilişkin olup somut olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. İcra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117.maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi ya da taraflar arasında yapılan sözleşme ile ödeme gününün kararlaştırılması gerekmektedir. Somut olayda, icra takibinden önce davalının temerrüde düşürülmediği ve sözleşme ile ödeme tarihinin belirlenmediği, buna göre takip öncesi işlemiş faiz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.Sonuç itibariyle; davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ İLE,
İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2022 tarih ve 2021/47 Esas 2022/50 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle,
2-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;-Davalı borçlunun ... sayılı icra takip dosyasındaki icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 9.640,27 EURO asıl alacak üzerinden asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı ile birlikte aynen devamına, işlemiş faiz talebinin reddine,-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan hüküm altına alınan alacağın %20 'si oranındaki 15.038,82 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,-Kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından reddedilen kısım yönünden kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN: 3-Alınması gereken 5.959,66-TL karar harcına karşılık peşin alınan 1.111,55-TL'den mahsubu ile bakiye 4.848,11-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı ve 1.111,55 TL peşin harç toplamı olan 1.170,85 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 1.559,50 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.559,18 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.141,77 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı yargılama sırasından kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca red edilen miktar ve tarifenin 13/2 maddesi dikkate alınarak takdir edilen 21.44 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Tarafların dava şartı nedeniyle başvurmuş oldukları İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosu ... Büro dosya numarası, 2020/7635 Arabuluculuk numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.320,00 TL'nin kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.319,73 TL sinin davalıdan, 0,27 TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,10-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN:11-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,12-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,13-Davalı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve dosyanın istinafa gidiş dönüş gideri 52,00 TL toplamı 272,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 14-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 10/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.