T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\tT.C.
\tANKARA
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2021/844 Esas
KARAR NO\t: 2024/821
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
MURİS \t: ... - ... \t
MURİS\t: ... - ...
DAVACI MİRASÇI : 1-... - ...
DAVACI MİRASÇI 2- ... - ...
DAVACI MİRASÇI 3- ... - ...
VEKİLLERİ\t : Av. ... - ....
\t Av. ... - ....
DAVALI\t: ... - ...
\t ...
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ\t: 28/12/2021
KARAR TARİHİ\t: 30/12/2024
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ\t: 30/01/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
TALEP \t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kooperatifin kuruluşundan bu yana üye olan ...'nun 19.04.2014 tarihinde vefat ederek ardında yasal mirasçıları olarak müvekkilleri ...- ...- ... ve mütevaffa ...'nun kızı mirasçısı ...'ın kaldığını, miras bırakan ...'nun ölüm anına kadar kooperatif üyesi olması ve ardında mezkür mirasçıları bırakmasıyla davalı kooperatifin sözleşmesindeki hüküm gereği kooperatifin doğal üyeleri haline geldiklerini, hem miras bırakan ile mirasçıları davalı kooperatifin asli üyesi olup mirasçı müvekkiller kooperatife miras yoluyla üyelik hakkı kazandıklarını, müvekkillerin miras bırakan kooperatifin tüm hukuki ve fiili gereklerine uydukları gibi borçlarını ödediklerini ve halen de hak yükümlülüklerini yerine getirmekte olduklarını, ancak şifahen yapılan araştırmalar sonucunda; Kooperatifler Kanununa tümden aykırı olarak usulsüz ve haksız borçlandırmalar yapılarak davalı kooperatifin miras bırakan ...'nu ihraç etmiş olduğunu öğrendikleri gibi, Hukuken sakat usullerle yapılan 31.05.2019 tarihindeki Genel Kurulda hazurun listesinde hem miras bırakan hem de müvekkil mirasçıların üyeliğinin bulunmadığını net olarak öğrendiklerini davalı Kooperatif usule aykırı olarak miras bırakanı üye listesinden çıkardığını, halbuki Kanun gereği borç bildirimi, ihraç kararı ve yönetim kurulu son ihraç kararları miras bırakanın bilinen yada mernis adresine tebliğ edilmesi gerektiği gibi 19.04.2014 tarihinde vefat ettiğinden Kooperatifin sözleşme gereği mirasçılarını üye olarak alıp tebligatların da mirasçılara çıkartılması gerekirken usule uyulmadığı gibi kooperatifle ilgili hiçbir işlem ve karar noter vasıtasıyla da müvekkillere ihtar ve tebligat yapılmadığını, davalı kooperatif üyelere karşı hak ve nesafet ilkelerine uygun davranmamış ve kötü niyetli hareket ettiklerini, kooperatifin kuruluş yıllarından beri üye olan miras bırakanın, muvazalı yöntemlerle ve hukuka aykırı usullerle tebligat dahi yapılmadan, mirasçı müvekkillere de hiçbir bildirim ve ihtar gönderilmeden müvekkillerin kooperatiften ihracının imkansız olduğunu, kanuna aykırı olduğunu, söz konusu 31.05.2019 tarihinde yapılan genel kurulda miras bırakanın mirasçılarını temsilen taraflarının bulunduğunu, hazirun listesi yoklaması alınınca mirasçıların babası olan kooperatif üyesi ...'nun yönetim kurulu tarafından üyeliğinin düşürüldüğünü öğrendiklerini, Yönetim Kurulu kararının olup olmadığı ve varsa ihraç kararlarının tebliğ edilip edilmediği sorulduğunda buna ilişkin herhangi bir kayıt gösterilmediğini, kooperatif sözleşmesi hükümleri gereği yine müvekkil mirasçıların kooperatif üyesi oldukları belirtimesine rağmen buna ilişkin de bilgi verilmediğini, aynı bu toplantının iptali için çeşitli üyeler ile haksız ihraç edilen üyelerin iptal davası açtıklarını, bu davaların ....esasında kayıtlı olduğunu, ifade edildiği üzere davalı Kooperatif Kanuni ve Usulü hiçbir gerekçeye dayanmadan miras bırakanı ihraç ettiğini, Kooperatifler Kanunun aradığı ihraç usulü prosedür ve tebligat aşaması işletilmediğini, ayrıca Kooperatif sözleşmesinin hükümlerine istinaden doğal üye haline gelen müvekkil mirasçıların babalarını temsilen kooperatife ortaklığı devam etmesine engel olunmuş ve üye listesine eklenmediğini, bu nedenle hem 31.05.2019 tarihindeki toplantıda alınan kararların icrasına engel olunması ile müvekkili mirasçıların payları oranında kooperatife sahip olduğu taşınmazlar ve hak alacakları üzerine yapılacak tüm tasarruflar için tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE\t:
Dava, Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Dava kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkin olup, uyuşmazlık davacıları muris müteveffa ... 'nun Kooperatif üyeliğinden kaynaklı üzere düşen tüm yükümlülükleri yerine getirilmesine rağmen ilgili mevzuata usul ve esaslara aykırı olarak davalı tarafından üyeliğin düşürülüp düşürülmediği, davacıların üyelik haklarının bulunup bulunmadığı hususunda toplanmıştır.
...'nün, ....'nün, ....'nün, ....ı'nın, ....Mahkemesi'nin, ....'nün, ....Mahkemesi'nin yazı cevapları ,.... Noterliği ... yevmiye numaralı 28/04/2014 tarihli muris ...'na ilişkin veraset ilamı ve .... Noterliği ... yevmiye numaralı 14/10/2019 tarihli muris ...'na ilişkin veraset ilamı , dosya kapsamına alınmıştır.
29/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacıların vekilinin dava dilekçesinde; “Flaksız ve usulsüz olarak üyelikten ihraç edilen kooperatifin asli üyesi olan miras bırakan ...'nun üyeliğinin tespitine, Kooperatif Anasözleşmesi ve kanun gereği doğal üye olan mirasçıların müvekkillerinin de miras bırakanı temsilen ortaklığının devamına,” karar verilmesinin talep edildiği, kooperatif Başkanı ile görüşülerek ön Bilirkişi Raporunda yer alan defter ve belgelerin incelemeye hazır hale getirilmesinin istenildiği, ancak kooperatife ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri (muhasebe belgeleri hariç), yönetim kurulu karar defteri, ortak kayıt defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kooperatifin mali müşavirine teslim edildiği, ...'nun kooperatife olan borcunun hesabı için kooperatifin ortağa gönderdiği 1. ve 2. ihtarnameler, çıkarma kararı ve bunların tebligatına ilişkin belgeler ile ortağın borç ve alacak durumunu gösteren muavin defter kayıtlarına da ihtiyaç duyulduğu, bu belgeler olmadığından ...'nun çıkarılmasına gerekçe olan borç miktarının tespitinin mümkün olmadığı, bu nedenle, kooperatifin mevcut defterleri ile dava dosyası ve ekindeki belgeler incelenerek değerlendirme yapıldığı, dava dosyasında davacılara ait veraset ilamına rastlanılmamakla birlikte davacıların beyanına göre kooperatif ortağı ...'nun 2014 yılında vefat ettiğinin anlaşıldığı, Kooperatif Yönetim Kurulunun 21.12.2018 tarih ve .... nolu kararında; ...'nun da dahil olduğu kooperatif ortaklarına iadeli taahhütlü mektupla 1. ve 2. ihtarnamelerin gönderilmesine rağmen borçlarını ödememeleri nedeniyle kooperatif ortaklığından ihraçlarına karar verildiği, Kooperatif Yönetim Kurulunun 25.04.2019 tarih ve 4 nolu kararı ile borçlarını ödemeyen ...'nun da yer aldığı çok sayıda kooperatif ortağının pay defterinden düşürülmesine karar verildiği, 2014 yılında vefat ettiği anlaşılan ...'na vefatından sonra gönderilen 1. ve 2. ihtarnameler ile yönetim kurulunun aldığı çıkarma kararının tebliğ edilmesinin sözkonusu olamayacağı, inceleme bölümünde açıklandığı üzere; ölen ortak hakkında ihraç kararı verilemeyeceği, 1163 sayılı Yasanın 14. maddesinde yer alan, “ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer” hükmü gereğince ölümle ortaklık sıfatının sona erdiği, ölümle ortaklık ve borç alacak ilişkilerinin “askıda/muallakta” kaldığı, sona ermiş bir ortaklığın ortaklık durumu netleştirilmeden hukuki bir işlem yapılamayacağı, bu durumda mirasçıların tek tek bulunarak ortaklığı devam ettirmek isteyip istemediklerinin sorulması sorumluluğunun yönetim kuruluna ait olduğu, ...'nun vefat etmesi nedeniyle vefatından sonra 1. ve 2. ihtarlar gönderilerek borcunu ödemesinin istenilmesi, daha sonra da borcunu ödememesi nedeniyle ortaklıktan çıkarılmasının Kooperatifler Kanunu, Kooperatif Anasözleşmesi ve Yargıtay Kararlarına göre geçerliliğinin olmadığının değerlendirildiği rapor edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Davacıların murisi ... 'nun 19/04/2014 tarihinde mirasçısı ...'nun 09/10/2019 tarihinde vefat ettiği ve iş bu davanın 28/12/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacılar murisleri ve kendilerinin kooperatife karşı olan tüm yükümlülüklerini yerine getirdikleri halde usulsüz bir şekilde murisleri ... 'nun kooperatiften ihraç edildiğini, iş bu sebeple kendilerinin üyeliklerinin tespitini istemişler, davalı taraf ise davaya cevap vermemiştir.
Dava dosyası , ....gelen cevaplar ,bilirkişi tarafından davalı kooperatiften temin edilen bir kısım belgeler üzerinde inceleme yapılmış ise de ,muavin defterleri ibraz edilemediğinden murisin gerçekten borçlu olup olmadığı tespit edilememiş,murise çekilen 1.,2. İhtarnamelerin tebliğ şerhi davalı kooperatifçe sunulmamış, murisin iki ihtarnameye rağmen borcunu ödemediği gerekçesi ile Yönetim Kurulu Kararı ile ortaklıktan çıkartıldığı görülmüş,ancak ihtarnameler ve içeriğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı davalı kooperatifin istenilen belgeleri sunmaması sebebi ile ispat olunamıştır.Ayrıca murisin vefatından 1.ve2.ihtarnemeleri tebliğe çıkardıkları bunun da usule aykırı olduğu kanaatine varılmıştr.Murisin vefatı ile ortaklık durumunun askıda/muallakta olduğu mirasçıların ortaklık durumlarının netleştirilmediği anlaşılmış bu hali ile davacıların istemi haklı olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM \t:
1-Açılan davanın KABULÜNE,
Miras bırakan ...'nun davalı kooperatif tarafından usulsüz olarak üyelikten ihraç edildiğinin tespiti ile .... Noterliği ... yevmiye numaralı 28/04/2014 tarihli muris ...'na ilişkin veraset ilamı ve .... Noterliği ... yevmiye numaralı 14/10/2019 tarihli muris ...'na ilişkin veraset ilamı doğrultusundaki davacı mirasçıların hak sahibi olduklarının tespitine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 427,60-TL olduğundan, peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacılar duruşmada kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000.00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 127,10-TL harç toplamı ile 1.980,25-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.107,35-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2024
Katip ...\t\t\t Hakim ...
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır