T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/700
KARAR NO:2025/739
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:25/02/2025
NUMARASI:2022/878 Esas - 2025/119 Karar
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:25/06/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesi ile;taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği davacı şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen davalılar tarafından Kadıköy ... Noterliği'nin 25.02.2013 tarih ve ...yevmiye no.lu ihtamamesi ile sözleşmenin haksız ve mesnetsiz olarak feshedildiğini, davalılar aleyhine... sayılı dosyası ile davacının sözleşme gereği hak etmiş olduğu ücretlerin tahsili için takip başlatılmış olup davalılarca takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini, borca itirazın mesnetsiz olduğunu, taraflar sözleşme ile davacının davalılar tarafından açılan ... AVM isimli alışveriş merkezinin bağımsız bölümlerini tek yetkili olarak kiralama işlemi yapmak ve açılıştan sonra yönetim danışmanlığı hizmeti yapmak üzere anlaştıklarını, bu sözleşmeye göre davacının sözleşmenin 3.1. maddesi gereği ön çevre analiz raporunu sözleşmenin başlamasından itibaren 15 gün içinde hazırladığını ve davalı şirket yetkililerine teslim ettiğini, sözleşmenin 3.2. ve 3.3. maddeleri gereği tüm hazırlıklarını yaptığını ve gereken sözleşme taslaklarını hazırladığını, AVM için Fatsa Belediyesi Kültür Sarayında davacı şirket yetkilisinin de katılımıyla tanıtım toplantısının 13.04.2014 tarihinde düzenlendiğini, davalılar tarafından gönderilen ihtamamede sözleşmenin 5.2. maddesi gereği “AVM inşaat ve ortak alan dekorasyon faaliyetlerinin tamamlanmasından sonra kiralanabilir olan üzerinden ve % 70 dolulukla açılması hedeflenmektedir” taahhüdünün yerine getirilmediğinin iddia edildiğini, davalıların taahhüt olarak niteledikleri %70 oranının bir hedef olduğunu, davalıların sürekli olarak açılışı ertelemeleri ve inşaatı bitirememeleri sebebiyle davacının kiracılara karşı mahcup olduğunu ve bir çok kiracı kaybına yol açıldığını, açılışın ertelenmesinin davacıyla hiçbir ilgisi olmadığını, tamamen davalı işlemleri ile ilgili olduğunu, davalıların açılışta % 70 hedefine ulaşılamadığı iddiasının da gerçek dışı olduğunu, söz konusu ihtarnamede devamla yönetim danışmanlığı hizmetinin yapılmadığının beyan edildiğini, yönetim danışmanlığı hizmeti olarak davacı tarafından yerine getirilmesi gereken tüm işlemlerin yapıldığını, dosyaya ibraz edilen ve edilecek olan tüm delillerden davacının titizlikle işinin yaptığının, davalılarla sürekli iletişimde olduğunun görüldüğünü, davalılarca davacıya herhangi bir ihtar gönderilmemiş olmasının dahi davacının herhangi bir kusuru olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, sözleşmeye göre davacı kiralama hususunda tek yetkili olmasına rağmen davalılarca ... isimli şirkete iş verildiğini, davalılar tarafından davacıya 4 ayrı makbuz karşılığında 9.085 TL tutarında ödeme yapıldığını, bunun haricinde davacının kiracılardan...'tan (... Parfümeri) 27.08.2012 tarihinde 2.996,00'TL ve ...'dan (... firması) 04.12.2012 tarihinde 6.608,00 TL ödeme aldığını, ... isimli firmadan 4.956,00 TL ödeme alındığını, ancak davacının sözleşmesi feshedildiği için söz konusu firma kiralamadan vazgeçtiğinden bu bedelin firmaya iade edildiğini, bunlar dışında davacının hizmet bedeline mukabil 01.03.2013 tarihli hizmet faturasına istinaden ... isimli firmadan 5.900,00 TL ve 15.11.2012 ti hizmet faturasına istinaden ... Şti.den 5.000,00 TL ödeme aldığını, davacının aracılığıyla,...Bank ...,...bank ATM, ... Döner, ..., ... (oyun alanı), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ... ,..., ...., . Yapı Market, ...,..., ..., ... Kuaför Salonu (görüşmelerinin davacı tarafından yapıldığını, sözleşmenin fesihten sonra imzalandığını) kiralamalarının yapıldığını, söz konusu mağazalar dışında ... isimli firmanın davacının sözleşmesi feshedildiği için kiralamadan vazgeçtiğini, bunların haricinde... Sinemaları ve ... mağazaları ile görüşmelere devam edilirken davacının sözleşmesinin feshedildiğini, davalılara ait ... isimli AVM'nin güncel mağaza dağılımına bakıldığında halen birkaç işyeri dışında davacı tarafından kiralama yapılan işyerleri ile devam edildiğini açıklanan nedenlerle, davalının itirazının iptali ile takibin devamına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davacının, taraflar arasındaki sözleşme gereğince AVM'nin doluluk oranını %70'e getirme yükümlülüğü bulunduğunu, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle davalıların Kadıköy ... Noterliği'nin 25.12.2013 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek 01.03.2012 1.li sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiklerini, davacının 118.000 TL alacağın sebebini ve neyle ispatlanacağını açıklamadığını, davacının bu alacağını kalem kalem açıklayarak bu rakama nasıl ulaştığını belirtmesi gerekliğini, taraflar arasındaki sözleşmenin iki aşamalı olduğunu, davacının birinci yükümlülüğünün AVM'deki kiralanacak bağımsız bölümlerin % 70'inin davacı tarafından tek yetkili olarak kiraya verilmesi şartını içerdiğini, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirilememesi nedeniyle AVM'nin açılmadığını, davalılar aleyhine oluşan bu durum karşısında davacı şirketin kiralama yapmamasından dolayı bu görevi davalının üstlendiğini ve AVM'deki dükkanların yarısını kendi imkan ve gayretleriyle kiraya verdiğini, bu durumun on üç farklı dükkandan alınan tutanaklarla sabit olduğunu, davacının yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve kiralama yaptığını yazılı delille ispatlamak zorunda olduğunu, davacının ikinci yükümlülüğünün ise yönetim danışmanlığı olduğunu, davacının bu yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, davacının bu hizmeti verdiğini ispatlayamadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KALDIRMA ÖNCESİ VE SONRASI KARARLARI İLE DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI:Mahkemece, \" ... öncelikle davalıların fesih beyanlarının haklı mı yoksa haksız mı olduğunu tespit etmek akabinde ise davacının varsa alacağının tespitini yapmaktır. Kural gereği haklı nedenle feshe dayanan taraf feshin haklılığını ispat ile yükümlüdür. Bu noktada AVM'nin %70 doluluk oranı sağlanmadan açıldığını ispatla yükümlü olan taraf davalılardır. Ancak dosya kapsamında yapılan incelemeler ve davalıların dayandıkları delillerin incelenmesi ile AVM de belirtilen doluluk oranı sağlanmaksızın açılış yapıldığına dair bir bilgi veya belgeye rastlanmamış olup davacı vekilince sunulan ve davalı şirket yetkililerinden sadır olduğu anlaşılan e-postalardan davalıların davacıya ve üçüncü kişilere AVM'nin %70 doluluk oranının sağlandığını beyan ettikleri tespit edilmiştir.Diğer yandan Sözleşmenin 3.3 maddesinde davacı tarafa yüklenen edimlerin de yerine getirilmediğine dair dosyaya sunulan ve sözleşmenin feshine dair irade açıklamasını haklı nedenlere dayandıran bir delil bilgi veya belge bulunmamaktadır. Bu noktada davalıların sözleşmeyi fesih iradelerinin haklı nedene dayanmadığı mahkememizce tespit edilmiştir. Akabinde ise davacı şirketin varsa alacağının miktarının tespiti gerekmiştir. Bu noktada taraflar arasındaki sözleşmede davacının hak edeceği bedeller 4.2 maddesinde izah olunmuştur. Bu maddeye göre bir kısım kira sözleşmeleri hasılat üzerinden yüzde alınarak bir kısmı ise standart belirli ücret karşılığı yapılan kira sözleşmeleri olduğu anlaşılmış olup; yazılan tüm müzekkere cevaplar incelendiğinde, davacının davalılardan ön çalışma hizmet bedeli olarak KDV dahil 17.700,00 TL yönetim danışmanlığı hizmet bedeli olarak KDV dahil 7.964,17 TL, kiralama hizmet bedeli olarak ise 106.596,99 TL talep edebileceği tespit edilmiştir. Toplamda ise davacı alacağı 106.596,99 TL + 7.964,17 TL + 17.700,00 TL =132.261,16 TL olarak tespit edilmiştir. Ancak itirazın iptali davalarının takip ile sıkı sıkıya bağlı davalar olması ve talep ile bağlılık kuralı gereği, takip talebinde belirtilen meblağın üzerinde hüküm kurulması mümkün değildir. Buna bağlı olarak hali hazırda tespit edilen miktarlar davacının talebinin üzerine çıkmış olup ancak talep kadarına hükmedilmesi gerekecektir. \" gerekçesi ile davanın kabulü ile ... sayılı takibine yapılan itirazın 118.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, davacı lehine hükmedilen tutarın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine dairemizin 05/10/2022 tarih 2021/1831 E. 2022/1085 K. Sayılı ilamı ; \"...Davalılar, sözleşme ile hedeflenen % 70 oranında doluluğun gerçekleşmediğinden ve davacının yönetim danışmanlığı hizmetinin yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmeyi tek taraflı feshetmiş ise de sözleşmeye konu AVM'nin davacıdan kaynaklanmayan nedenlerle bir kaç kez ertelendikten sonra AVM açıldıktan sonra davacı ile yapılan sözleşme feshedildiği, davacının öncesinde görüştüğü iş yeri sahiplerinin bir kısmının kiralamaktan vazgeçtikleri anlaşılmıştır. Öte yandan davalı, söz konusu bir kısım kira sözleşmelerin yapılmasında davalının verdiği hizmet olmadığını, davalının kendi imkanları ile sözleşmelerin imzalandığını iddia etmiş ise de sözleşme ile davacıya AVM bünyesinde bulunan bağımsız bölümlerin ve ortak alanların kiracılara, kiralama danışmanlığı konusunda tek yetki verildiği, aksinin davalı tarafça ispatlanamadığı gibi AVM'nin açılışından önce sözleşme ile hedeflenen doluluğa ulaşılamadığı konusu da davalı tarafça ispatlanamamıştır. Kaldı ki, taraflarca yapılan e-posta yazışmalarından davalıların, davacıya ve üçüncü kişilere AVM'nin %70 doluluk oranının sağlandığını beyan ettikleri görülmüştür.Her ne kadar davalılar vekili, e-postaları gönderen kişinin şirketin yetkilisi olmadığını iddia etmiş ise de, taraflar arasındaki hizmet ilişkisi kapsamında bir klasörden oluşan çok fazla sayıda yazışmalar olduğu, AVM'nin %70 doluluk oranının sağlandığına ilişkin beyanından davalı şirkete ait aynı mail üzerinden gönderildiği, kaldı ki aynı hesaba kendisine gönderilen bir takım yazışmaları kabul ettiği görülmüştür. Diğer yandan davacının yönetim danışmanlığı hizmetinin yerine getirmediği iddia edilmiş ise de dosyaya belgeler incelindiğinde davacının sözleşmenin 3.3 maddesinde kararlaştırılan edimlerini yerine getirdiği görüldüğü gibi sözleşmenin feshinden önce hangi yükümlülüklerin eksik yada ayıplı yapıldığı konusunda davalıların herhangi bir ihtarı yada uyarısı bulunmamaktadır.Bu itibarla sözleşmenin feshedildiği tarih itibariyle davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği kabulü ile hizmet bedeli alacağının hesaplanması gerekmektedir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dosyaya sunulan kira sözleşmeleri ve mahkemeye bildirilen kira bedelleri uyarınca davacının hizmet alacağı hesaplanmış ise de tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmediği, davalının iddia ettiği gibi davacıya ödemeler yapılıp yapılmadığı konusunda bir araştırma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla tarafların ticari defterleri ile dosyaya sunulan kayıt ve belgeler varsa hesap mutabakatları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olmuştur. \" gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusu incelenmeksizin davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere kaldırma kararı verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararında sonra yapılan yargılama sonucunda mahkemece ; \" ... Öncelikle davalı taraf %70 doluluk şartının davacı tarafından yerine getirilmediğini, davacının edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmediğini, feshin haklı olduğunu iddia etmiş ise de mahkememizce kaldırma kararı öncesinde yapılan inceleme neticesinde feshin haksız davacının edimlerini yerine getirdiğini tespit etmiş olup bölge adliye mahkemesinde ilamında işbu tespite iştirak etmiş olup tüm dosya kapsamı ve BAM kararı dikkate alındığında feshin haksız olduğu davacının edimini yerine getirdiği kabul edilerek işbu husus yeniden inceleme konusu yapılmamıştır. Araştırılması gereken husus davacının alacak miktarı ve davalının işbu bedeli ödeyip ödemediği noktasında toplanmaktadır. Bu noktada taraflar arasındaki sözleşmede davacının hak edeceği bedeller 4.2 maddesinde izah olunmuştur. Bu maddeye göre bir kısım kira sözleşmeleri hasılat üzerinden yüzde alınarak bir kısmı ise standart belirli ücret karşılığı yapılan kira sözleşmeleri olduğu anlaşılmış olup; yazılan tüm müzekkere cevaplar incelendiğinde, davacının davalılardan ön çalışma hizmet bedeli olarak KDV dahil 17.700,00 TL yönetim danışmanlığı hizmet bedeli olarak KDV dahil 7.964,17 TL, kiralama hizmet bedeli olarak ise 106.596,99 TL talep edebileceği tespit edilmiştir. Toplamda ise davacı alacağı 106.596,99 TL + 7.964,17 TL + 17.700,00 TL =132.261,16 TL olarak tespit edilmiştir. Davalı taraf ödeme iddiasında bulunmuştur. Kiracıların iki aylık kirayı elden davacıya ödediklerini davacının talebi ile elden ödeme yapıldığını ve fatura kesilmediğini bu hususun taraflar arasındaki mail yazışmaları ve kiracı beyanları ile sabit olduğunu iddia etmiştir. Öncelikle dava tarihi ve dava değeri dikkate alındığında davanın tanık ile ispat sınırının üzerinde olduğu anlaşılmakla işbu iddialara ilişkin mahkememizce tanık dinlenilmemiştir. Davalı her ne kadar elden kiracılar tarafından ödeme yapıldığını iddia etmiş ise mahkememiz tarafları arasında yapılan sözleşmede bu şekilde bir düzenleme bulunmadığı gibi dosyaya sunulan kira sözleşmelerinde de kiracıların kira bedellerini kiralayanın göstereceği banka hesabına ödeyeceği hususunda anlaştıkları sabittir. İşbu yazılı kira sözleşmelerine rağmen basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü olan kiracıların sözleşmeye aykırı davranarak sözlü talimat ile sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişiye ödeme yapmaları kendilerinden beklenemeyeceği gibi bilirkişi ...’nın da temas ettiği gibi hayatın olağan akışına da aykırıdır. Kaldı ki kiracılardan... gibi firmaların mahkememizce ilk iki ayın kira bedeline ilişkin bilgiler sorulmasına rağmen kira sözleşmesinin tarafı olmayan üçüncü bir kişiye ödeme yaptıklarına dair beyanları da dosyada mevcut değildir. Taraflar arasındaki ticari ilişki, ve davacının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirdiği sabit olup, sözleşme bedelinin ödendiğini ispatla yükümlü taraf davalı olup açıklamalar ışığında davalı taraf iddia ettiği 74.084,00 TL ödemeyi ispatlar delil dosyaya sunmamıştır. Kaldırma kararı sonrası incelenen ticari defterler neticesinde davalının 4.956 TL ödeme yaptığı anlaşılmış olup işbu bedel düşüldüğünde 127.278,16 TL olduğu, taleple bağlılık ilkesi gereğince 118.000,00 TL üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiştir.\" gerekçesi ile davanın kabulü ile ... sayılı takibine yapılan itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, hükmedilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalılar vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Mahkeme gerekçesinde, e-postaların, şirket yetililerinden sadır olduğu kabul edilmiş ise de nasıl ve ne şekilde kabul edildiği açıklamadığı, e-postaları gönderen kişinin şirketin yetkilisi olup olmadığını, yetkilisi ise bu yetkinin neleri kapsayıp neleri kapsamadığını açıklamadan ve bununla ilgili bilgi ve belgeleri dosyaya getirtmeden, davacı ve 3.kişilere gönderilen e-postaların şirket yetkilisi tarafından gönderildiğinin kabulü doğru olmadığını, mahkemenin yanlış olarak saptadığı hususlardan biri de taraflar arasındaki ödemelere ilişkin kayıt ve belgelerin, defterin yapılan ödemelerin yapılmışsa ödemelerin neye dair yapılıp yapılmadığının incelemesi gerektiği halde bunu araştırmadan hüküm kurulması hatalı olduğunu, davacının davadaki istemi; kendisine ödenmeyen bakiye kiralama ve danışmanlık ücretlerinin tahsili yönünde olup davacı yanın dosyada mübrez 12.02.2013 tarihli davalılara gönderdiği hesap mutabakatı başlıklı e-postada davalılardan 81.278 TL aldığını ikrar ettiği görüldüğünü, söz konusu ödemeyi davacının ... Bankası hesap numarasına davalı tarafça gönderilen banka havale dekontunu işbu dosyamıza daha evvelinde sunduğumuzu ve ilgili mail yazışmaları ile de davacının elden teslim aldığını belirttiği kira bedellerinin ispatını da bizzat kiracı işyeri sahiplerinin ifade ve beyanları mahkemeye muhabere aracılığıyla sunulduğunu, bilirkişi raporunda da görüleceği üzere avm açılışında 26 adet işyerinden sadece 14 tanesi faaliyette olup kiralanan mağaza sayısının AVM mağaza kapasitesine oranı %53 olup çok açık bir şekilde %70 olan sözleşme şartı sağlanamadığını, davacı taraf sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getiremediğinden bu görevi müvekkili üstlendiğini, nitekim bu hususta 13 farklı dükkandan alınan tutanakları dosyaya sunduklarını, davacının yönetim danışmanlığı hizmetlerini de yerine getirmediğini, 06.11.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; çelişkili kaldığı ve davalı müvekkilin 74.084 TL alacaklı olduğu tespiti ile sırf ticari defterde bulunmadığı bahisle kabul olmayacağına deyinmiş ise de bilirkişinin ticari defter kayıtlara bakmakla mükellef olduğu amacının dışına çıkarak yorum yaptığı görüldüğünü, kaldı ki; davanın en başından bu yana ticari defter kayıtlarda geçmediğini sebebinin de davacı yanın sözleşme gereğince kendi alacağını kendisinin ilgili kiracılardan tahsil etmesi olduğunu belirttiklerini, ilgili bilirkişi raporunca elde edilen 118.000TL asıl alacaktan tespit edilen 74.084TL'nin de düşülmesi gerektiğini, sonuç olarak müvekkili tarafından sözleşmenin geçerli ve haklı nedenle feshedildiğinden ve verildiği iddia olunan hizmetin somut deliller ile ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. ... sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, davaya konu sözleşmeye istinaden 118.000,00 TL asıl alacağın tahsili için takip başlattığı, davalının yasal süresinde ödeme emrine itiraz ettiği, davanın yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Dairemizin kaldırma kararı gereğince davalı yanın defterlerinin incelenmesi için Fatsa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup talimat mahkemesince mali müşavir bilirkişisinden alınan 31/05/2023 tarihli raporda özetle; \"Davalı ticari defter yanındaki davalıya ait dosya içinde davalı firma sahibi Kerem Karamustafa ya ait olduğu anlaşılan (...(...)...) adresine davacıya ait olduğu anlaşılan ... Proje Yönetimi (...(...) arasındaki davacının davalıya yazdığı \"01.02.2013 tarihi itibariyle hesap durumunu gösteren döküman\" başlıklı 30.01.2013 tarihinde gönderdiği e mail yazışma ekinde, \"Toplam Tahsilatın KDV dahil 63.633 TL olduğu, KDV Hariç 53.926 TL olduğu ve 20.000 TL davalılardan avans alındığı\" ayrıca \"Yönetim danışmanlık faturaları Aralık, Ocak, Şubat 2013-- 8.850 TL, seyahat masrafının 699 TL olmak ve kiralama dışı alacak bedelinin (8.8504-699) 9.549 TL\" olduğunu yazmış olduğu tespit edildiği, ancak mail ile gönderdiği ekli listede bahsedilen \"Yönetim Danışmanlık Faturaları\" (kiralama dışı alacak 9.549,00 TL)'ye ait herhangi bir faturaya rastlanmadığı,Sonuç olarak ; davalı ticari defterinde davacının her hangi bir alacak yada borç kaydına rastlanmadığı, davacının 30.01.2013 tarihli davacıyı gönderdiği e-mail ekindeki belgeye göre, davacının AVM'den aldığı kira miktarı toplam KDV dahil 63.633,00 TL ve davalılardan aldığı avansın 20.000,00 TL olduğu böylece aldığı toplam bedelin 83.633,00 TL olduğu, yine aynı e mail eki belgede; Aralık, Ocak, Şubat 2013 Yönetim danışmanlık bedeli ile seyahatmasrafı dahil alacak bedelinin 9.549 TL olduğu yazılmış olduğundan, toplam aldığı hasılattan, alacak bedelini düştüğümüzde ise (83.633 - 9.549) 74.084 TL davacının davalı tarafa borcu olduğu \" yönünde tespitte bulunmuştur. Davacı yanın ticari defterlerinin incelenmesi için mali müşavir bilirkişinden alınan 06/11/2024 tarihli raporda özetle ; \"Davacı şirketin, davaya konu AVM Kiralama Hizmet Sözleşmesi’ nin 4.3 Yönetim Danışmanlığı madde hükmü kapsamında, Aralık/2012, Ocak/2013 ve Şubat/2013 aylarına ilişkin olarak 2.500.-TL+450.-TL %18 KDV= 2.950 TL/ay olmak üzere toplam tutarı KDV dahil 8.850,00 TL olan 3 adet hizmet faturası düzenleyerek, ticari defterlerinde dava dışı “...” hesabına borç kaydettiği, buna mukabil olarak davalı şirketin 21.01.2013 Tarihinde banka aracılığıyla 4.956,00 TL ödeme gerçekleştirdiği veyapılan bu ödemenin davacı şirket ticari defterlerinde dava dışı şirketin fatura borçlarından mahsup edilmek suretiyle alacak kaydının yapıldığı, bu kayıtlar sonucunda davacı şirketin dava dışı “...” Firmasından (8.850.- TL – 4.956.-TL=) 3.894,00 TL asıl alacak bakiyesinin kaldığı ve bakiyenin değişikliğe uğramadan 2014 yılına devir edildiği, talimat bilirkişi raporunda yer verilen tespitin, gerek sn. bilirkişi tarafından incelelen davalı şirket ticari defter kayıtlarıyla, gerekse tarafımca incelelen davacı şirket ticari defter kayıtlarıyla desteklenmediği, ayrıca, taraflar arasında akdedilen 01/03/2012 Tarihli, AVM Kiralama Hizmet Sözleşmesi kapsamında, davacı şirkete kiralaması yapılan mağaza ve dükkanların kira ve/veya avans bedellerinin toplanması hususunda yapılmış bir görev tanımlaması ve/veya yetki devri bulunmamakta olup, davalı şirketin kira durum raporunda tüm detaylarıyla belirtilen kdv dahil 63.633.-tl + 20.000,00 TL avansın davacı şirketçe tahsil edildiğini kanıtlaması gerekmekte olup, zaten kira durum raporunda bu tutarı oluşturan bedeller karşılığında “Hesaba Yattı” açıklamasına, davalı şirketin kiralarının yatırıldığı banka hesabına yatırılmayanlar içinse “Henüz Alınmadı” şeklinde açıklamaya yer verilmiş olduğu görüldüğü, kaldı ki listede yer alan kiracı şirketler kurumsal ve zincir mağazaları olan şirketler olup, kira bedellerini kira kontratında belirtilen ilgili banka hesabı dışında elden bırakın sözlşemeye göre yetkisiz davacıya, davalı şirket yetkililerine dahi ödemeyecekleri izahtan vareste olduğunu, Hükme esas alınan 04/01/2021 bilirkişi heyet raporunda tespit olunan; ön çalışma hizmet bedeli olarak 15.000,00 TL + %18 KDV=17.700,00 TL, yönetim danışmanlığı hizmet bedeli olarak 6.749,30 TL + %18 KDV= 7.964,17 TL ve kiralama hizmet bedeli olarak KDV dahil 106.569,99 TL olmak üzere toplamda 132.234,16 TL’ den 4.956,00 TL tahsilat mahsup edilse dahi, (132.234,16 – 4.956,00=) 127.278,16 TL bedelin, davacı şirketin davanın dayandığı takipte talep ettiği 118.000,00 TL asıl alacak talebinin üzerinde olması nedeniyle, talebiyle bağlı kalınacağı, dolayısıyla, davacı şirketin davalı şirketten davanın dayandığı takipte talebiyle bağlı kalınarak, 118.000,00 TL asıl alacak talebinde bir isabetsizlik olmayacağı\" sonuç ve kanaatlerine varıldığı bildirilmiştir. Dosya kapsamına göre; taraflar arasında 01/03/2012 tarihli AVM Kiralama Hizmet Sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmenin 01/03/2012 tarihinden itibaren yürürlülük kazanacağı ve bahsi geçen tüm alanların kira sözleşmelerin imzalanmasına kadar ve /veya (hangisi uzun sürerse) açılış sonrası 18 ay süresince geçerli olacağı kararlaştırıldığı, sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmediği gerekçesi ile davalılarca, Kadıköy ... Noterliği'nin 25/02/2013 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği görülmüştür. Davalıların fesih nedeni olarak gösterdikleri, davacının yükümlülüğüne ilişkin sözleşmenin 5.2 maddesi, \"AVM inşaat ve ortak alan dekorasyon faaliyetlerinin tamamlanmasından sonra kiralanabilir alan üzerinden %70 dolulukla açılması hedeflenmektedir. \"ve yönetim danışmanlığı hizmetlerini düzenleyen sözleşmenin 4.3 maddesi \" AVM açılışı öncesinden başlamak üzere ayda en az bir kez ziyaret ederek; a. AVM açılış öncesi gerekli olan yönetim organizasyonun kurulması ve personel seçimi, yerleştirilmesi, b. Hizmet tedarikçilerinin seçimi ve görevlendirilmesi, c. Çalışma standartlarının belirlenmesi, D. periyodik denetim hizmetleri ile tek yetkili olarak AVM organizasyonunun sevk ve idaresi \" şeklinde kararlaştırılmıştır. Davalılar vekili, sözleşme ile hedeflenen % 70 oranında doluluğun gerçekleşmediğinden ve davacının yönetim danışmanlığı hizmetinin yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmenin haklı olarak tek taraflı feshedildiğini ileri sürmüş ise de dairemizin önceki kaldırma kararında ayrıntılı olarak ifade edildiği üzere sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği anlaşılmakla sözleşmede kararlaştırılan hizmet bedelini talep ekme hakkı bulunmaktadır. Davacının, hizmet bedeli alacağı sözleşmenin 4. Maddesinde düzenlenmiş olup anılan sözleşmeye göre davacının alacaklarının; ön çalışma hizmet bedeli olarak 15.000 TL +KDV, kiralama hizmet bedeli olarak imzalanan her kira sözleşmesi için bir defaya mahsus olmak üzere bir yıllık kira bedelinin % 15'i + KDV, hasılat kiraları için ise ilk 2 aylık kira bedeli + KDV, Yönetim danışmanlığı hizmet bedeli olarak da açılıştan 1 ay önce başlamak üzere aylık 2.500 TL + KDV olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan 04/01/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda davacının; ön çalışma hizmet bedeli olarak 15.000,00 TL + %18 KDV=17.700,00 TL, yönetim danışmanlığı hizmet bedeli olarak 6.749,30 TL + %18 KDV= 7.964,17 TL ve kiralama hizmet bedeli olarak KDV dahil 106.569,99 TL olmak üzere toplamda 132.234,16 TL hizmet bedeli alacağı tespit edilmiş olup davalının yaptığı 4.956,00 TL ödeme dışında başkaca ödeme yapıldığı ispatlanamadığından taleple bağlı kalınarak 118.000,00 TL üzerinden takibin devamına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2021 tarihli 2021/10 E. 2021/61 K. sayılı ilamında; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde ifade edilen (1) sayılı tarifenin 1/e bendinde belirtilen işin esasının hüküm altına aldığı kararlardan anlaşılması gerekenin, ilk derece mahkemesi yerine geçilerek verilen ve icra kabiliyeti söz konusu olan kararlar olduğu, ilk derece mahkeme kararlarına dair istinaf başvurusunun esastan reddi yönündeki kararların ise icra edilebilir karar niteliğinde olmadığı için maktu harca tabi olduğu ifade edilmiştir. Somut dosya yönünden Dairemizce yapılan inceleme neticesinde verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararı icra edilebilir bir karar niteliğinde değildir ve ilk derece mahkemesi kararının geçerliliği devam etmektedir. İlk derece mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeni bir karar verilmediği için emsal ilamda açıklanan hususlar Dairemizce de uygun bulunarak, davalılar yönünden istinaf karar harcının maktu olarak belirlenmesi gerekmiştir. Sonuç olarak dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da tespit edilememiş olmasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1.Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davalılar tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, yatırılan 2.015,15 TL harçtan, alınması gerekli 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.399,75 TL harcın ilk derece mahkemesince davalılara iadesine,3-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.25/06/2025