T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/84 - 2025/866
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2025/84 \t\t ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO\t: 2025/866
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/10/2024
ESAS-KARAR NO\t: 2021/831 E 2024/560 K
DAVANIN KONUSU\t: Elatmanın Önlenmesi
KARAR TARİHİ\t: 09/07/2025
YAZILDIĞI TARİH\t: 18/07/2025
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ\t
Davacı vekili, müvekkiliyle davalı arasında 29.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, aynı zamanda, ... Parsel No da kayıtlı bulunan istasyonun maliki olan dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ile davacının, 10.03.2017 tarihli bir Kira Sözleşmesi imzalamış ve söz konusu istasyon 10.04.2017 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle müvekkili tarafından kiralandığını ve kira sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, müvekkikinin dava konusu istasyonda 30.03.2022 tarihine kadar davalı şirketin bayi olarak akaryakıt, madeni yağ ve otogaz ürünlerini satmak üzere istasyon işletmesi hususunda anlaştığını, ancak davalının, hem sözleşmeler ile taahhüt ettiği tonaj alım taahhütlerine aykırı davrandığını, hem de gerek devir protokolü gerekse bayilik sözleşmeleri ile yüklendiği edimleri yerine getirmediğini, tüm bu sözleşmelere aykırı davranarak hukuka aykırı şekilde haksız ve geçersiz nedenler ile sözleşmeleri süresinden önce feshederek başka bir dağıtım şirketi ile anlaşarak, rakip bir firmanın ürünlerini satmaya başladığını, sözleşmenin fesih ihtarnameleri ile sona erdiğini 10.04.2022 tarihine kadar kira şerhi bulunan istasyonun halen davalı şirket tarafından kullanılmakta olduğunu belirterek kira sözleşmesine konu taşınmaza ve akaryakıt istasyonuna yönelik davalının haksız ve mesnetsiz müdahalesinin men’ine ve söz konusu taşınmazın müvekkiline teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında imzalanan 22.08.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve 22.08.2017 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi içeriğinde kiraya ilişkin bir düzenleme yer almadığını, esasen mal sahibi konumunda bulunmayan müvekkilinin davacıya bu yönde bir yetki vermesinin de olanaksız olduğunu, bildirerek davanın öncelikle aktif ve pasif husumet yokluğu yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dahili Davalı ... vekili, müvekkili, dava konusu istasyonu ve işletme hakkını usul ve yasaya uygun şekilde devraldığını, davacı şirket ile diğer davalı şirket arasındaki iç ilişki, müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/406 ESAS, 2022/482 KARAR SAYILI DOSYASINDA:
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkili şirketin yurt içinde ... markası altında petrol ürünlerinin satış ve dağıtımını bizzat ve sözleşmeli bayiler vasıtasıyla yaptığını, bu amaçla müvekkil şirket ile dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Eski Ünvanı; ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Nakliyat İnşaat Taahhüt Maden Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.) arasında; 10.03.2017 tarihli Sözleşme, 29.03.2017 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve 29.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, istasyon faaliyetinin de 30.03.2017 tarihinde başladığını, işbu sözleşmeler ile; dava dışı şirket ile müvekkili davacının ...Parsel No da kayıtlı bulunan, istasyonda dava dışı şirketin müvekkil şirketin bayisi olarak akaryakıt, madeni yağ ve otogaz ürünlerini satmak amacıyla istasyon işletmesi hususunda anlaştıklarını, aynı zamanda, istasyonun maliki olan dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ile müvekkili arasında 10.03.2017 tarihli bir kira sözleşmesi imzalandığını ve söz konusu istasyonun 07.04.2017 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle müvekkili tarafından kiralandığını ve tapuya şerh edildiğini, sonrasında dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., davalı şirket, kefil ve müvekkili şirket arasında 09.06.2017 tarihinde Sözleşmenin Devri Protokolü imzalandığını, protokolde yer alan hükümler ile, dava konusu istasyondaki bayiliğin, 10.03.2017 tarihli sözleşme ve ferileri, devir tarihine kadar doğmuş ve doğacak tüm hak ve borçları ile birlikte dava dışı ... Akaryakıt şirketinden davalı ... Otomotiv Enerji Akaryakıt Lojistik Gıda ve Turizm Ticaret Anonim Şirketi’ne devri hususunda mutabık kalındığını, devir sonrası müvekkili şirket ile davalı ... Otomotiv Enerji Akaryakıt Lojistik Gıda ve Turizm Ticaret Anonim Şirketi arasında 22.08.2017 tarihli İstasyon Bayilik Sözleşmesi ve 22.08.2017 tarihli Bayilik (LPG) Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeler ile davalı ... Otomotiv A.Ş. ile müvekkil davacının dava konusu istasyonda 30.03.2022 tarihine kadar davalı şirketin, müvekkil şirketin bayisi olarak akaryakıt, madeni yağ ve otogaz ürünlerini satmak üzere istasyon işletmesi hususunda anlaştıklarını, ancak davalı ... Otomotiv A.Ş.'nin hem sözleşmeler ile taahhüt ettiği tonaj alım taahhütlerine aykırı davrandığını, hem de gerek devir protokolü gerekse bayilik sözleşmeleri ile yüklendiği edimleri yerine getirmediğini, tüm bu sözleşmelere aykırı davranarak hukuka aykırı şekilde haksız ve geçersiz nedenler ile sözleşmeleri süresinden önce feshederek başka bir dağıtım şirketi ile anlaştığını ve rakip bir firmanın ürünlerini satmaya başladığını, 30.03.2022 tarihine kadar devam etmesi kararlaştırılan sözleşmelerin davalı ... Otomotiv A.Ş.’nin fesih ihtarnameleri ile 12/06/2018 tarihinde sona erdiğini ve davalı tarafın başka/rakip bir firmanın mallarının satışına başladığını, fesih tarihinden itibaren müvekkili şirketin taşınmazı kullanamadığını, müvekkili lehine 10/04/2022 tarihine kadar kira şerhi bulunan istasyonunun davalılarca farklı tarih aralıklarınca kullanıldığını, davalıların hukuka aykırı kullanımı nedeniyle davalıların haksız işgalinden doğan ve hesaplanması gereken ecrimisil alacaklarının fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davalı açısından ayrı ayrı 10.000,00-TL’sinin en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı ... Otomotiv Enerji Akaryakıt Loj. Gıda ve Tur. Tic. A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de açıkça beyan edildiği üzere, huzurdaki davanın temelini oluşturan kiracılık ilişkisi davacı firma ile dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında 10.03.2017 tarihli kira sözleşmesi ile kurulduğunu, ardından 09.06.2017 tarihli Sözleşmenin Devri Protokolü ile kira sözleşmesinin dayanağı olan 10.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi tüm ferileri, hakları ve borçları ile birlikte davalı şirkete devrolunduğunu, son olarak ise, davalı şirketle aynı taşınmaz ve akaryakıt istasyonu için 22.08.2017 tarihli Bayilik ve İstasyonlu Bayilik sözleşmeleri akdedildiğini, davacının kira akdi dava dışı firma ile 10.03.2017 tarihinde kurulmuş; ardından 09.06.2017 tarihli Devir Protokolü ile 10.03.2017 tarihli Bayilik ve İstasyonlu Bayilik sözleşmelerinde yer alan hak ve borçlar ile birlikte Müvekkil şirkete devrolunduğunu, ancak daha sonra taraflar kendi iradeleri ile aynı taşınmaz ve akaryakıt istasyonuna ilişkin 22.08.2017 tarihli yeni bir Bayilik Sözleşmesi ve 22.08.2017 tarihli yeni bir İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi imzaladığını, somut olayda, müvekkili ile davacı arasında imzalanan 22.08.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve 22.08.2017 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi içeriğinde kiraya ilişkin bir düzenleme yer almadığını, esasen mal sahibi konumunda bulunmayan davalının davacıya bu yönde bir yetki vermesinin de olanaksız olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle aktif ve pasif husumet yokluğu yönünden reddine karar verilmesini, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davanın niteliği gereği müdahaleye konu taşınmazın değeri üzerinden harç hesaplanması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın süresi içinde ikame edilmemiş olup davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddinin gerektiğini, somut durumda dava değerinin davacı tarafça belirlenebilir durumda olup huzurdaki işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, anılan sebeple huzurdaki davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı şirketin intifa hakkı sahibi olmayıp kiracı olduğunu, kiracının kira ilişkisinden kaynaklanan hakkının bir kişisel hak olup bu hakkın ayni veya sınırlı ayni hak olmadığını, kira sözleşmesinin tapuya şerh edilmiş olmasının kişisel hakkı ayni veya sınırlı ayni hak haline getirmeyeceğini, ecrimisil talep hakkının ayni veya sınırlı ayni hak sahibine ait olduğunu ve zilyet olmayan malikin malik olmayan kötü niyetli zilyetten ecrimisil talep edebileceğini, müvekkilinin dava konusu istasyonu ve işletme hakkını usul ve yasaya uygun şekilde devraldığını, ecrimisilin zilyet olmayan malik tarafından malik olmayan kötü niyetli zilyetten talep edilebileceğini, fakat somut durumda müvekkiinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, fuzuli şagil olmadığını, dava konusu istasyonda müvekkilinin herhangi bir faaliyeti bulunmadığını, müvekkili ile dava dışı malik arasında kira sözleşmesi bulunduğunu, müvekkili ile diğer davalı şirket arasında işletmenin devri sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin haksız olarak dava konusu taşınmazı işgal ettiğinden ve/veya müvekkilinin kötü niyetinden bahsedilmesine olanak bulunmadığını beyanla, davanın dava dışı malik ... Akaryakıt Gıda Pet. Ürün. Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ ye ihbarına, neticede huzurdaki haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, yargılama sırasında davaya konu istasyonu davalı ... daha sonra davalı ... A.Ş.’nin kullandığı, davacının asıl dosyada ilk olarak müdahalenin menini istediği, sonrasında istasyonun devri sebebiyle asıl dosyada davasına devreden yönünden tazminat davası olarak devam ettiği, yargılama devam ederken istasyonun yeniden devri üzerine davacı tarafça tüm davalılar hakkında yeniden ecrimisil talepli dava açıldığı ve davanın meni müdahale davası ile birleştirildiği, dava sırasında son devralanın davalı ... A.Ş. olduğu, Asıl dava yönünden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 125. Maddesi gereğince davacı tarafa seçimlik hakkının hatırlatıldığı, davacı tarafın 08/06/2022 tarihli duruşmadaki ve 22/06/2022 tarihli dilekçesindeki beyanında davaya tazminat davası olarak devam ettiklerini beyan ettiği her ne kadar davada ... dahili davalı olarak eklenmiş ise de davaya devreden taraf hakkında tazminat davası olarak devam edildiğinden söz konusu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, Davalı ... Otomotiv Enerji ... A.Ş yönünden ise; davacı, davalı ile 29.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını ve dava dışı ... Akaryakıt Gıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ile kira sözleşmesi imzalandığına, davalının aralarındaki sözleşmeyi haksız feshederek başka bir dağıtım şirketi ile anlaştığı, sözleşmenin fesih ihtarnameleri ile sona erdiğini 10.04.2022 tarihine kadar kira şerhi bulunan istasyonun halen davalı şirket tarafından kullanılmakta olduğu, kira sözleşmesine konu taşınmaza ve akaryakıt istasyonuna yönelik davalının müdahalesinin men'ini talep ettiği, yargılama devam ederken söz konusu istasyonun devri sebebiyle davaya devreden taraf olan davalı şirkette tazminat davası olarak devam edildiği, davacının dava konusu taşınmazın maliki olmadığı, talebinin dayanağının 10.03.2017 tarihli ve tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesi olduğu, kiracının kira ilişkisinden kaynaklanan hakkının bir kişisel hak olup bu hakkın ayni veya sınırlı ayni hak olmadığı, kira sözleşmesinin tapuya şerh edilmiş olmasının kişisel hakkı ayni veya sınırlı ayni hak haline getirmeyeceği, zilyet olmayan malikin malik olmayan kötü niyetli zilyetten ecri misil talep edebileceği, davalı şirketin fuzuli şagil olmadığı, gerekçesiyle anılan bu davalı yönünden davanın reddine, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/406 Esas, 2022/482 Karar sayılı dosyası yönünden ise; davacı davaya konu istasyona ait tapu kaydındaki kira şerhi sebebi ile kullanım hakkı kendisine ait olduğunu iddia ettiği taşınmaz için 05.06.2018 tarihinden kira sözleşmesinin sona erme tarihine kadar davalıların haksız işgalinden doğan ecri misil talep ettiği, asıl dosyada da HMK 125 gereği seçimlik hakkını kullanarak davalı ... Otomotiv Enerji ... A.Ş hakkında aynı talepleri yinelediği, bu haliyle birleşen davanın davalı ... Otomotiv Enerji ... A.Ş yönünden derdest olduğu davalı ... Otomotiv Enerji ... A.Ş yönünden davanın derdestlik nedeniyle reddine, davalılar ... ve ... Akaryakıt A.Ş yönünden ise yine asıl dava gerekçesinde belirtildiği gibi; davacının dava konusu taşınmazın maliki olmadığı, talebinin dayanağının 10.03.2017 tarihli ve tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesi olduğu, kiracının kira ilişkisinden kaynaklanan hakkının bir kişisel hak olup bu hakkın ayni veya sınırlı ayni hak olmadığı, kira sözleşmesinin tapuya şerh edilmiş olmasının kişisel hakkı ayni veya sınırlı ayni hak haline getirmeyeceği, zilyet olmayan malikin malik olmayan kötü niyetli zilyetten ecri misil talep edebileceği davalılar ... ve ... Akaryakıt A.Ş'nin fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle anılan davalılar yönünden de davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, yargılama devam ederken taşınmaz üzerindeki kira şerhinin 10.04.2022 tarihinde sona erdiğini, bayilik sözleşme fesih tarihi (05.06.2018) ile kira sözleşmesinin bitiş tarihi (10.04.2022) arasında istasyonu kullanan tüm davalılar hakkında ecri misil alacağı için 07.06.2022 tarihinde Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/406 E. sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, ecri misil alacağına yönelik dava açtıklarını da müdahalenin meni davasının yargılamasının 08.06.2022 tarihli celsesinde beyan ettiklerini buna rağmen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kaldırma uygun şekilde tarafımıza HMK madde 125’e göre seçimlik hakkımızı kullanılması için 2 haftalık kesin süre verdiğini , kök davanın konusunun haksız el atmanın önlenmesi olduğu, dava konusu itibari ile verilecek olası kabul kararının uygulanabilmesi ve icra edilebilmesi için istasyonda fuzuli şagil olan kişinin de taraf olması gerektiğini, ancak istasyonu son kullanan ... Akaryakıt A.Ş el atmanın önlenmesi davasına dahil edilmediğini, eğer seçimlik hak farklı şekilde kullanırsa devreden taraf olan davalı ... Otomotiv A.Ş. hakkındaki el atmanın önlenmesi davasından vazgeçmek zorunda kalınacağını 22.06.2022 tarihinde HMK 125. Maddesi (B) Bendi gereği seçimlik haklarını kullandıklarını, aynı taşınmaz hakkında açılan haksız işgal tazminat davasının da 28.06.2022 tarihinde verilen karar gereğince el atmanın önlenmesi davası birleştirildiğini, tapu siciline şerh edilen kira hakkı, etkisi kuvvetlendirilmiş bir hak ve tapudaki şerh, bu hakkın sınırlı ayni haklar gibi bir mutlak hak olmasını, mutlak haklar gibi sonuç doğurmasını sağladığını, bu hakkın, herkese karşı ileri sürülebileceğini ve eşyaya bağlı olduğunu, asıl davanın davalı şirketin fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle reddi kararının hatalı olduğunu, davalı ... Otomotiv A.Ş. yönünden tüm tazminat taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, birleşen dava yönünden ise davalıların sırayla istasyonu kullandıkları dönemin tespitiyle ecri misil talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmeyeceğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; dava konusu taşınmazda davacı sağlayıcı yararına tapuya şerh edilerek tesis edilen kira hakkının taraflar arasındaki bayilik ilişkisi sona erdiğinde sona erip ermeyeceği davalılardan kişisel hakka dayalı meni müdahale ve ecri misil talep edilip edilemeyeceği hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacının zilyedi bulunduğu taşınmaza el atmanın önlenmesi birleşen dava ise ecri misil bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK' nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Asıl ve birleşen davada; uyuşmazlık tapu kaydına şerh edilmiş olan kira sözleşmesinde belirlenen üstün hakka dayalı meni müdahale ve ecrimisil istemine ilişkindir.
Dava konusu; ... Parsel numaralı taşınmaz ile ilgili olarak davacı şirket ile taşınmazın sözleşme tarihindeki maliki ... Akaryakıt Gıda Petrol …Ürn.Turizm San. Ve Tic. Ltdş. İle arasında 5 yıllık kira sözleşmesi imzaladığı, kira sözleşmesinin de tapuya şerh edildiği, kira sözleşmesinden sonra malik olan şirketin grup şirketlerinden olan davalı ... Otomotiv Enerji … Aş. ile bayilik sözleşmesinin ve kira sözleşmesinin devam ettirildiği ancak anılan davalı şirketin sözleşmeyi feshederek başka dağıtım firması ile anlaştığı gibi taşınmazı da kullanmaya devam ettiği davacı tarafından asıl davada anılan davalı hakkında davacı şirket lehine kira şerhi tesis edilmiş taşınmaza ve üzerindeki akaryakıt istasyonuna vaki haksız ve hukuka aykırı davalı müdahalesinin meni taşınmazın ve istasyonun davacıya teslimi istemine ilişkin davanın yargılanması devam ederken taşınmazda bulunan istasyonun işletmesi ...’a daha sonra ... Aş.’ye devredilmiştir. Davacı davasına da HMK. 125. Maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanarak davasını devralan şirkete karşı devam ettirmiştir.
Yargılama sırasında 10/4/2017 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle tapuya şerh edilen kira sözleşmesinin süresi dolduğu için davacı şirket davasını tazminat davasına dönüştürmüştür.
Birleşen davada ise ; kiracı sıfatıyla kullananlardan ecrimisil talep edilmiştir.
Asıl davada davalı, bayilik sözleşmesinin feshedilmiş olması ve taşınmaz maliki olmadığı için husumet yöneltilemeyeceği, davayı ancak mal sahibinin açabileceği kiracı sıfatıyla haksız şagil olarak kabul edilemeyeceğini savunmuştur.
Mahkemece; davacının taşınmaz maliki olmadığı, talebin dayanağının tapuya şerh edilen kira sözleşmesi olduğu, kişisel hak nedeniyle zilyet olmayan malik olmayan kötü niyetli zilyetten ecri misil talep edebileceği, davalının fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın ise; ... Otomotiv … Aş. yönünden derdestlik nedeniyle reddine, istasyonu işletenler yönünden ise; davalıların fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesinden kaynaklanan şahsi hak; başkasına ait bir eşya hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir kişisel hak türüdür. Bu hak sahibine konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar. Hak sahibi tam yararlanma yetkisi kapsamında haksız el atmanın önlenmesinin isteme olanağına sahiptir. Bu isteği ise kullanım hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltilmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım, kullanım hakkı sahibini o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.
\tSomut olaya gelince; taraflar arasında bayilik sözleşmesi bulunmamaktadır. Tapuya şerh edilmiş kira hakkı sahibi davacı şirket, bu hakkın kendisine sağladığı kullanımı, bayilik sözleşmesi olan dava dışı ... Akaryakıt … Ltd. Şti.’den sonra davalı ... Otomotiv … A.Ş.’ye devretmiştir. Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin sona erdiği, davacının 5 yıllık tapuya şerh edilen kira hakkı olduğu, davalının aktif bir el atmasının da mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafın şahsi hakka dayalı olarak davalıya karşı el atmanın önlenmesi isteminde bulunabileceği tabi olmakla birlikte yargılama sırasında kira sözleşmesinin süresinin sona erdiği anlaşılmakla, her davanın açıldığı tarih ve şartlar itibariyle değerlendirilip çözümlenebileceğinden, davacının davayı açtığı asıl davada: 07/08/2018, birleşen davada: 07/06/2022 tarihleri itibariyle davayı açmakta korunmaya değer hakkı bulunmaktadır.
\tMahkemece yapılacak iş: Davanın TMK. 1009 maddesi gereğince tapuya şerh edilen kiracılık hakkı o taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan üçüncü şahıslara karşı ileri sürülebileceği gözetilerek davacı vekilinin asıl ve birleşen davadaki haksız kullanıma ilişkin ecri misil talebinin haksız kullanıma başlama tarihi tespit edilerek tapuya şerh edilmiş olan 5 yıl süreli kira şerhi gözetilerek davacının kullanamadığı dönem itibariyle ecri misil bedeline hak kazandığı , kira artış oranları dikkate alınarak davacının hak ettiği ecri misil bedeli bilirkişi marifetiyle hesaplanarak oluşacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.
\tBu durumda, asıl ve birleşen dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, asıl ve birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/831 Esas, 2024/560 Karar ve 02/10/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde yatırana İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 09/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"