T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1610
KARAR NO:2025/1007
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:09/07/2024
NUMARASI:2024/308 Esas - 2024/760 Karar
DAVA:3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ:10/07/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı şirketin % 40 hisseye sahip iki kurucu ortağından birisi olarak gözükmekte olup, gerçekte ise müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında , kimlik bilgileri kullanılarak ve imzaları taklit edilerek oluşturulmuş bir şirket olduğunu, müvekkili 2006 yılında ... İletişim Hizmetleri, ... ve değişik Alışveriş Mağazaları tarafından icraya verildikten sonra , birileri tarafından kendi adına düzenlenmiş sahte kimlikle işlemler yapıldığını ve hemen ilgili savcılıklara suç duyurusun da bulunduğunu, bu olayların ardından şirketin vergi borçlarından dolayı müvekkile tebligatlar gelmeye başlayınca müvekkili kendi adına şirket kurulduğunu da öğrenmiş ve vergi borçlarına karşı açtığı davaları kazandığını, müvekkilin şikayetleri sonucunda , şirketin diğer ortağı ve sorumlu müdürü olarak gözüken ...isimli kişinin, müvekkile ait kimlik bilgilerini bir şekilde elde ederek, noterden tasdikli nüfus cüzdanı sureti ve ikametgah ilmuhaberi çıkartarak, kimliği tespit olunamayan işbirlikçisi bazı kişilerle birlikte davalı şirketi kurup, kendisini de yetkili ve sorumlu müdür atadığı , bu şirket bünyesinde hiç bir ticari faaliyette bulunmamakla birlikte piyasaya şirket adına sahte ve yanıltıcı fatura sürdüğü tespit edildiğini, şirketin İstanbul Ticaret Odası Sicil Memurluğu'na ... Oda Sicil Numarası ile kayıtlı olduğu ortaya çıktığı, Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/175 E-2017/543 K. Sayılı kararı ile sanık ... müvekkile ait kimlik bilgilerini kullanarak sahte evrak tanzimi suretiyle müvekkile adına şirket kurmaktan ve Vergi Usul Kanunu'na muhalefetten cezalandırıldığını, müvekkilinin hissedarı gözüktüğü davalı şirket ile hiç bir ilgisinin bulunmayışı, sahte belgeler ve sahte imzalarla müvekkilin şirketin ortağı gibi gözükmesinin sağlanmasına esas olan tüm işlemlerin geçersiz olduğunun tespitini sahte belge ve imzalarla müvekkili adına yapılmış görülen tüm işlemlerin mutlak butlanla batıl olması sebebiyle müvekkilinin davalı şirketle hiç bir ilgisinin olmadığının ve ortak sıfatının bulunmadığının tespiti ile ilgili sicil kayıtlarından ortak sıfatının terkinine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tescil edilmiş hususların terkini ancak kesinleşmiş mahkeme kararı ile mümkün olduğundan bu itibarla da, mahkemede görülen davada, davalı şirket ve davacı vekilince iddia edilen usulsüz işlemi/işlemleri yapan kişilere karşı husumetin yöneltilmesi gerektiği, bu bakımdan da huzurdaki davada, müvekkili müdürlüğe husumet yöneltilmesi mümkün olmadığı, nitekim yargıtay 11. hukuk dairesinin 21.09.2010 tarihli, e. 2009/455 k. 2010/8990 sayılı ilâmında da vurgulandığı gibi, davacıyla diğer davalılar (davalı şirket ve dava konusu işlemi/işlemleri yaptığı iddia edilen kişi/kişiler) arasında görülen/görülmesi gereken yargılama neticesinde mahkemece karar verilmesi ve işbu kararın kesinleşmesi hâlinde tescil işlemi yapılabilecek olup; müvekkil müdürlüğe husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, müvekkilin imza uzmanı (grafolog) gibi, imzaları inceleme yetki ve görevi bulunmamakta ve işlem güvenliği açısından bu inceleme, noterlik kanunu gereği olarak; ilgili noterlerce yapıldığını, davacının iddialarının doğru olması ve zararın varlığının tespiti halinde de; sorumluluk, hiç kuşkusuz sahte evrakı düzenleyen şahıslara ait olacağını,Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne husumet yöneltilemeyeceğini, davanın açılmasında herhangi bir kusuru bulunmayan müvekkili yargılama giderlerinden de sorumlu tutulamayacağı, huzurdaki davada müvekkili müdürlüğe husumet yöneltilemeyeceğinden ve açıklandığı üzere, dava konusu tescil işlemlerinde müvekkili müdürlüğe bir kusur ve sorumluluk izafe edilemeyecek olmasına göre davanın müvekkili yönünden öncelikle usûlden, mahkemeniz aksi kanaate ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,\" ...Davacının kimlik bilgileri kullanılarak sahte belgelerle davacı şirketin kurulduğunu iddia ettiği, Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2013/175 Esas ve 2017/543 Karar sayılı ilamıyla davacının kimlik bilgilerinin sahte belge tanzimi ile kullanıldığı, sanık hakkında resmi belgede sahtecilik ve Vergi Usul Kanununa muhalefetten ceza verildiği, alınan bilirkişi raporlarında da imzanın davacıya ait olmadığının tespit edildiği, buna göre davacının davalı şirketle bir ilgisinin olmadığı anlaşılmakla ortak olmadığının tespitine karar verilmiştir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün bu dava yönünden husumetinin bulunmaması nedeniyle onun yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine,(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05/05/2014 tarihli, E. 2014/5405 K. 2014/8466 sayılı ilamı)\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının hissedarı gözüktüğü ve adına sahte belgelerle kurulan davalı ... Şti adlı şirketin, kuruluşundan itibaren ortağı olmadığının tespiti davasında, mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, ancak şirketin kayıt ve tescilini yapan ve usulen davada taraf olarak gösterilen İstanbul Ticaret Odası yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verildiğini ve davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, tespit davasında usulen taraf gösterilme zorunluluğu bulunan kişi aleyhine avukatlık ücretine hükmedilemeyeceğini, kararın bu yönüyle hatalı olduğunu, çünkü şirket kuruluşunun bildirildiği ve bütün sicil işlemlerinin tutulduğu kuruluş olan İstanbul Ticaret Odası'nın davada taraf sıfatı bulunduğunu, bu sebeplerle kararın bu yönden kaldırılması gerektiğini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava; davalı şirket ortağı olmadığının tespiti ile ticaret sicil müdürlüğü kayıtlarından ortak sıfatının terkinine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın Ticaret Sicili Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı şirket yönünden davanın kabulü ile davacının kuruluşundan itibaren ... Ltd.Şti. ortağı olmadığının tespitine karar verilmiştir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, Ticaret Sicil Müdürlüğü yararına hükmedilen vekalet ücretinin yerine olup olmadığı noktasındadır.Davacı kendisinin haberi ve bilgisi dışında sahte evrak tanzimi ile ... Şti. ortağı olarak göründüğünü, böyle bir şirkette kurucu, ortak, veya müdür olarak bulunmadığın, evrakların sahte olduğunu, bu işlemlerden bir kısım şirketlerin kendisi hakkında icra takibi başlatması ile haberdar olduğunu, ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, diğer ortak ...'nın davacıya ait kimlik bilgilerini ele geçirerek sahte işlemlerle şirketin kurulduğunu, Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/175 E. 2017/543 K. sayılı dosyası ile sanığın davacıya ait kimlik bilgilerini kullanarak sahte evrak düzenlemek suçundan hüküm verildiğini iddia etmektedir.Dava ehliyeti, kişinin bizzat bir davayı açabilme veya davada davalı olarak yer alabilme yetkisini ifade eder ve medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. Buna karşın husumet ise tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.Davanın sonucunda verilecek karar kimin hakkını etkileyecekse husumetin o kişi ve kuruma yöneltilmesi gerekir.Davacı, ortak olmadığının tespiti için şirkete ve ticaret sicili müdürlüğüne husumet yöneltmiştir. Bu davada husumetin davalı şirkete yöneltilmesi gerekli ve yeterli iken ticaret siciline de husumet yöneltilmesi doğru değildir.Bu durumda, davalı Sicil Müdürlüğü hakkında açılan davanın pasif husumetin bulunmaması nedeniyle reddine ve sicil müdürlüğü lehine vekalet ücreti takdirinde bir isabetsizlik yoktur. (emsal Yargıtay 11 HD. 2016/6695 e. 2018/798 K. ) HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 187,80 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.10/07/2025