T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/336
KARAR NO: 2025/964
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 09/11/2022
NUMARASI: 2021/489 E. - 2022/247 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/07/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından sicile 26/06/2018 tarihinde tescil ettirilmiş ... tescil numaralı tasarımın Sınai Mülkiyet Kanunu tarafından aranan şartları sağlamadığı halde tescil ettirildiğini, söz konusu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, davalı yanın dava konusu tasarımlarının birebir aynısı, ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı tarafın tescil tarihi olan 2018 yılından önce, dünyanın çoğu yerinde birçok şahıs ve şirket tarafından tespit edildiği kadarıyla 2013 yılından beri üretildiğini ve satıldığını, müvekkili şirketin de dünyanın çoğu yerinde kamuya sunularak harcı alem olmuş emzirme yastığı ürününün benzerini üretmekte ve satışını yapmakta olduğunu ancak davalının söz konusu harcıalem tasarımları hukuka aykırı bir şekilde kendi adına tescil ettirdiğini, dolayısıyla dava konusu tasarımın, Sınai Mülkiyet Kanunu ve Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de tasarım tescili için aranan, yeni ve ayırt edici nitelikte olma kriterinden yoksun olduğunu ve tescil edilebilirliğinin bulunmadığını, davalı tarafından tescil edilen yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmayan, harcı alem haline gelmiş tasarım olduğunun aşikar olduğunu, dosyaya sunulan youtube videoları, instagram hesapları,internet sitelerindeki görseller incelendiğinde kuşkuya yer bırakmayacak şekilde görüleceğini, yeni ve ayırt edici hiçbir biçimsel işlevsel özellik taşımayan tasarımın yeni ve özgün olmaması, harcıalem olması nedeniyle davalı adına tescilli tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... markalı ürünlerin bebek ürünleri sektörünün tanınmış ve aranan ürünleri durumuna gelmiş ve piyasadaki taklitlerinin de bu nedenle çoğaldığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete geçmiş yıllarda fason sözleşmesi ile üretim yapan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin kendi üretim tesisinin kapasitesinin yetişmediği zamanlarda dışarıda başka üreticilere kendi markası ile ürün yaptırmakta olup, bunun olağan bir durum olduğunu, fakat davalı şirketin fason sözleşmesi ile müvekkilinin markası ile müvekkili için ürün üretirken uyması gereken gizlilik ilkelerine uymadığını ve bir süre sonra müvekkili şirketin ürünlerinin aynılarını ... adında bir marka oluşturarak üretmeye başladığını, bütün uyarılara rağmen bu davranışından geri adım atmayan davacı aleyhine açılan davalar bulunduğunu, davalı tarafın da bunu kendi içerisinde hazmedemeyerek bu davayı açtığını, müvekkilinin emzirme yastığının mucidi olduğunu iddia etmediğini, bu ürünün teknik ve fonksiyonel özellikler bakımından çokça benzerlerinin piyasada uzun yıllardır bulunduğunu, söz konusu ürünün patenti müvekkilinde olmamakla birlikte, müvekkilinin söz konusu fonksiyonel ürüne ''yenilik'' ve ''ayırt edicilik'' unsurlarını kazandırarak görsel olarak yeniden şekil verdiğin ve bu yeni şekli tescil ettirerek kendine özgü tasarımı tescillediğini, her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde, sıkça ürünün fonsiyonel ve teknik özellik bakımından benzer ürünlerin uzun bir süredir piyasada olduğunu, bu ürünlerin müvekkil tasarım tescil tarihinin öncesine dayandığını ve bu sebeple müvekkili tasarım hakkının korunmaya değer olmayacağından bahisle tasarımın hükümsüz olduğunu belirtmiş ve buna ilişkin birtakım deliller sunmuş olsa da sunulan hiçbir yastığın müvekkilinin tasarımına benzemediğini, müvekkili şirkete ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunu ortadan kaldırmaya yönelik olarak dosyaya sunulmuş olan delillerin yetersiz olduğunu, delil bulmak için çaba harcanmasının boşa olduğunu, tasarımın düşünülerek ortaya çıkarıldığını, Türkiye' de ve dünyada ilk defa kamuya sunulmuş yepyeni bir tasarım olduğunu, davacı aleyhine açılan Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/142 Esas sayılı dosyasında istenen ihtiyati tedbir kararını engellemek için işbu davanın açıldığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile; Somut olayın yapılan değerlendirmesinde; davalı adına kayıtlı tasarımın başvuru tarihinin 26/06/2018 olduğu, bu başvuru tarihinden önce davalı ürününün benzerinin 14/04/2013 tarihinde https://.../ internet adresinde kullanıldığı; 02/07/2013 tarihinde https://www.youtube.com/... internet adresinde \"...\" başlıklı youtube videosu içeriğinde kullanıldığı; 01/05/2017 tarihinde https://www.youtube.com/... internet adresinde \"... : ..., ....\" başlıklı youtube video içeriğinde kullanıldığı; ayrıca https://www.youtube.com/... adresli video açıklamasından http://www..../ isimli online satış sitesine ulaşıldığı ve http://www....com adresli söz konusu ürünün 8 Temmuz 2013 tarihinde kamuya sunulduğunu arşiv kayıtlarından anlaşılmıştır. Yenilik kırıcı olarak ... öncesi internete yüklenen görsellerdeki ürün ile davalı tasarımının ögelerinin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, bu itibarla davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığı anlaşılmakla \"Davacının davasının KABULÜ ile; davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece davacı tarafından delil gösterilen internet sitesinde yer alan ürünlere ve videolara dayanılarak değerlendirme yapılıp hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacının dilekçelerinde bahsettiği sitelerde yer alan ürünlerin görsellerinin, açıklamalarının ve bilgilerinin zamanla değiştirilebileceğini, bu görsellerin ne zaman internete yüklendiği, gerçekten kamuya sunulup sunulmadığının belli olmadığını, söz konusu görsellerde oynama yapılabileceğini, bu hususlara dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında açıklık getirilmediğini, mahkeme tarafından salt bir şekilde davacının sunmuş olduğu delillere yönelik arşiv kaydının tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu emzirme minderinin benzer olduğuna kanaat getirildiğini, teknik olarak tarihin kesin olarak belirlendiği böyle bir taramanın mümkün olmadığını ve net sonuçlar vermediğini, tek başına internet sayfasının bu tür bir davada delil olamayacağını, dava konusu ürünler fiziken incelenip bakıldığı zaman müvekkilinin tasarımının tüm şartları sağladığının ve delil olarak sunulan emzirme yastıklarından farklı olduğunun anlaşılacağını, müvekkillerinin sahibi olduğu tasarım tesciline konu ürünün ilgili kanunun 56. maddesinde belirtilen yenilik ve ayırt edicilik şartlarını yerine getirdiğini, Tasarım Hukuku uyarınca tasarımcıların tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınması gerektiğini, davacının müvekkili şirkete ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunu ortadadn kaldırmaya yönelik olarak dosyaya sunulmuş olan delillerin yetersiz olduğunu, davacının müvekkiline ait tescilli tasarımı taklit etmesi nedeniyle açtıkları Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/142 Esas sayılı dosyasından sonra davacının vakit geçmeden bu davayı açtığını, davacının amacının zaman kazanmak ve verilen ihtiyati tedbir kararını ortadan kaldırmak olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu tasarımın birebir aynısının dünyanın çoğu yerine üretilmiş, satılmış, tanıtılmış, sergilenmiş olduğunu, davalının hiçbir hukuki geçerliliği olmayacak şekilde internet ortamındaki verilerin delil niteliği taşımayacağını iddia ettiğini, bu iddiaların hiçbir hukuki geçerliliği olmadığını, mahkemeye sunulmuş olan delillerin görselleri ve yükleme tarihlerinin dosya içerisinde mevcut olduğunu, sundukları deliller dışında bilirkişilerce de kapsamlı bir inceleme yapıldığını ve dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığının, hükümsüzlük şartları oluştuğunun tespit edildiğini, davalının dava konusu tasarımlarının birebir aynısının, ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı tarafın tescil tarihi olan 2018 yılından önce dünyanın çoğu yerinde birçok şahıs ve şirket tarafından 2013 yılından beri üretilmekte ve satılmakta olduğunu, davalı şirketin kötü niyetli şekilde harcı alem bir ürüne tasarım tescili aldığını ve kendisine rakip müvekkili şirketin üretimini durdurmaya çalıştığını, davalının bilirkişi raporuna itirazı sonucu ek rapor alındığını ve ek raporda da bir önceki rapor gibi hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı tespit ve kanaatine varıldığını, davalı tarafın hukuksal yollara başvurularının hukuksuz ve kötü niyetli olduğu iddialarının geçerliliği olmadığını, davalının süresi içinde davaya cevap vermediğini, iddialarının hukuki geçerliliği olmadığını, süresinden sonra verilen bu beyanlara muvafakatleri olmadığını, tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, davalıya ait ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir.22/03/2022 tarihli raporunda ; \" davalı tasarımının başvuru tarihi olan 26/06/2018 tarihinden daha önce, 02 Temmuz 2013, 01 Mayıs 2017 yıllarında kamuya sunulmuş olduğu, davacı tarafından sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri ile davalının tasarımının, dava konusu ürün bakımından, bilgilenmiş kullanıcı gözünde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı ve bir bütün olarak benzer olarak algılandıkları bu itibarla, hükümsüzlüğe dayanak gösterilen geçmiş tarihli ürün görsellerinin, dava konusu olan davalıya ait ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırtedicilik vasıflarını ortadan kaldırdığı, bu suretle ... numaralı tasarım açısından hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmiş olduğu \" belirtilmiştir. 21/06/2022 tarihli ek raporda da taraf itirazları incelenmek suretiyle kök rapordaki tespit ve kanaat tekrarlanmıştır. Dava konusu davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın emzirme minderi tasarımı olduğu, bilirkişi raporu ile, tasarımın tasarımın başvuru tarihi olan 26/06/2018 tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunmadığı, bu tarihten önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğu, kamuya sunulmuş bu ürünler ile dava konusu tasarım ögelerinin benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğu, tasarımlar arasında bulunan farkın, ... numaralı dava konusu tasarımda ortasında fazladan bir dikiş olması olup, bu farkın tasarımların bütüncül algısı ve geometrisi üzerinde ayırt edici nitelik kazandırmadığı ,tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda tasarımların benzer olarak algılandıkları tespit edilmiş olup, tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığına konu hususlar hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan teknik hususlardandır. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunun tasarım uzmanı ve bilişim uzmanı bilirkişinin yer aldığı heyet tarafından resen araştırma da yapılarak, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde usul ve yasaya uygun düzenlendiği, internet üzerinden yüklenen görsellerin arşiv araştırması ile tarihlerinin belirlendiği bu nedenle somut uyuşmazlık bakımından delil niteliğinin bulunduğu raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı, bu itibarla davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığı, tasarımının hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, davanın kabulüne yönelik kararın dosya kapsamı hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 09/11/2022 tarih ve 2021/489 E., 2022/247 K. sayılı kararına karşı davalı ... Bebek Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı ... Bebek Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 03/07/2025