T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/156 Esas
KARAR NO:2025/1146 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2022/362 Esas- 2023/667 Karar
TARİH:17/10/2023
DAVA:Tespit
KARAR TARİHİ:03/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili derneğin, köklü bir geçmişe ve geleneğe sahip olan ... Lisesi mezunlarını bünyesi altında toplamayı amaçlamış bir dernek olduğunu, davalı ... Vakfının ise 26.02.2016 tarihinde kurulmuş, amaçları arasında özel okul işletmeciliği de bulunan bir vakıf olduğunu, tek ortağının ise... Vakfı olduğunu, davalı vakfın Üsküdar ilçesinde ilk, orta ve lise düzeyinde eğitim veren okul açtığını, ...Lisesi çok yüksek puanlarla öğrenci kabul etmesine karşın davalıya ait okulunun ... sınavları bağlamında çok düşük puanlarla öğrenci aldığını, davalının ... Lisesi ve Logosunu dürüstlük kurallarına ve hukuka aykırı şekilde kullandığını, davalının ...Lisesi tarihi ve başarısından yararlanarak söz konusu lisenin bir uzantısı olduğu izlenimini uyandırarak insanların okula olan güveni ile ticari gelir elde etmek istediğini, davalının... uzantılı internet sitesinden... Lisesinin ... logosunu aynen kullandığını, bina ve eklentilerinde de bu loguyu kullandığını, aynı şekilde lise formasını taklit ettiğini, kendi binası yerine ... Lisesi binasının resimlerini kullandığını, ... Lisesinin tarihinden ve bu okuldan mezun ünlü kişilerin resim vb. işlemlerinden faydalandığını, dolayısıyla haklı olmadığı halde tüm tanıtıcı emtialarında ... Okulları olarak ... Lisesinin logosunu kullandığını, müvekkili derneğe üye insanların bundan rahatsız olduğunu, sonuç olarak dilekçelerinin konu başlığı altında belirttikleri haksız rekabetin engellenmesini beyan ederek; a)-... sosyal medya hesaplarında; b)-... instagram sosyal medya hesaplarında, c)-... şeklindeki Twitter sosyal medya hesaplarındaki profil resmi olarak ve hesaplar içinde yer alan tüm paylaşımlarından ... okulları ibaresi, fotoğrafları, hastagleri, ile ... Lisesi Logosunun kullanımlarının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile sözkonusu twitter, facebook, instagram, youtube sosyal medya hesaplarındaki haksız rekabet teşkil eden paylaşımların URL linklerinin tespitine ve bu hesaplara erişimin engellenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Haksız rekabet edildiği belirtilen ...Lisesinin bir devlet okulu olduğunu, ticari faaliyet yürütmediğini, bu okulda okuyan öğrencilerin ticari hayatın bir parçası veya müşterisi olmadıklarını, dolayısıyla haksız rekabet fiil olgusundan bahsedilemeyeceğini, davalı müvekkilinin 21.05.2019 tarihinde tescil ve ilan edilerek tüzel kişilik kazandığını, davalı müvekkili tarafından internet sitesi ve sosyal medya hesaplarında kullandığı ... işaret(logo) nun Türk patent Enstitüsü nezdinde ...Lisesi Mezun ve Mensupları Deneği adına ...-... tescil numarası ile tescilli olduğunu, söz konusu dernekle yapılan marka lisans sözleşmesi çerçevesinde ... işretinin müvekkili tarafından yasal olarak kullanıldığını, Üsküdar ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan teftiş sonucunda müvekkili eğitim kurumu tarafından müvekkile ait okulların isminde özel ibaresinin kullanıldığının tespit edildiğini, davalı eğitim kurumunda ... ve ...’lılar ibaresinin kullanılmasının söz konusu kurumun sermayesinin tamamına sahip ... Vakfının ismini aldığı derneğin unvanından geldiğini, iltibas veya haksız rekabet yaratma gayesi taşımadığını savunarak; davacı yanca açılan davanın tüm yönleri ile reddine, yargılama harç ve masrafları ile dava vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 17/10/2023 tarih ve 2022/362 Esas- 2023/667 Karar sayılı kararında;\"...Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin men'i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.Davacı taraf ... Lisesinin ismi ve...klinde logosunun ...Vakfı-Okulları tarafından ticari hayat içerisinde bulunan dürüstlük kurallarına ve hukuka aykırı davranışlar içerisinde bulunarak kullanıldığını, davalıların ... Lisesinin tarihinden ve başarısından yararlanıp tarihi lisenin bir uzantısı izlenimi vererek haksız ticari gelir elde edildiğini bu nedenle davalıların haksız ve kötü niyetli, ticari hayattaki etik kurallara aykırı davranışları nedeniyle, davalıların eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalılar tarafından kurulmuş olan okulun adında yer alan “... OKULU” ibaresinin ve... LOGOSU’nun tüm yazılı, basılı katalog, etiket, belge, , formalar, broşür, açık alanlarda, okul binasının üstünde yer alan tabela, tanıtım ve yol gösterme işaretlerinden, çıkarılmasına, silinmesine, silinemiyorsa kaldırılmasına ve imhasına, davalı taraflara ait, dava konusu ... alan adının iptaline ve bu alan altında yayınlanan ve haksız rekabet teşkil eden web sitesineve içeriklerine erişimine ngellenmesine, davalı taraflara ait ..., facebook sosyal medya hesaplarında, ... instagram sosyal medya hesaplarında, ... şeklindeki Twitter sosyal medya hesaplarındaki profil resmi olarak ve hesaplar içinde yer alan tüm paylaşımlarından ... OKULLARI ibaresi, fotoğrafları, ..., ile ... LİSESİ LOGOSUNUN kullanımlarının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile sözkonusu twitter, facebook, instagram, youtube sosyal medya hesaplarındaki haksız rekabet teşkil eden paylaşımların URL linklerinin tespitine ve bu hesaplara erişimin engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Her ne kadar davalı ...Vakfı Eğitim Kurumları Anonim Şirketi vekili 11/10/2022 tarihli dilekçesini ibraz etmişse de dava dilekçesinin davalı tarafa 04/08/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup 2 haftalık yasal süre geçtikten sonra verildiği anlaşıldığından Mahkememizce cevap dilekçesi olarak değerlendirilmemiş, beyan dilekçesi olarak kabul edilmiştir, davalı taraf beyan dilekçesi ile davacının aktif husumetinin bulunmadığını, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını ve davalı eğitim kurumunda ... ve... ibaresi kullanılmasının söz konusu kurumun sermayesinin tamamına sahip ... vakfının ismini aldığı vakfın kurucu tüzel kişisi olan... Liseliler Derneğinin ünvanında ... ibaresinin olmasından ileri gelmekte olup ...Lisesi ile iltibas yaratmak ve haksız rekabet yaratma gayesi ile kullanılmadığını, ... Lisesi Logosu olduğu iddia edilen ... işaret ve markası Türk Patent Enstitüsü nezdinde ...-... tescil numarası ile ...Lisesi Mezun ve Mensupları derneğine ait olup bu dernek tarafından verilen kullanma hakkı çerçevesin de davalı vakıf ve eğitim kurumu tarafından kullanıldığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Vakfı Eğitim Kurumları Anonim Şirketi vekili husumet itirazında bulunmuşsa da 6100 sayılı HMK'nın 113. maddesi ve TTK'nın 56/1 maddesi gereğince davacı derneğin üyelerinin hak ve menfaatlerinin korunması bakımından dava açabileceği anlaşılmakla aktif husumet itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Davalı ... Vakfı Eğitim Kurumları Anonim Şirketi vekili zamanaşımı definde bulunmuşsa da davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve zamanaşımı definde bulunmadığı anlaşılmakla zamanaşımı definin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. Türk Patent ve Marka Kurumuna yazılan müzekkere cevabında 23/02/2007 tescil tarihli ve ... tescil numarası \"... Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği\" nin marka sahibi olduğu işaretin \"...\" isminde olduğu ancak renk olarak turuncu-siyah renginde olduğu ve dava konusu haksız rekabet iddiasına konu \"...\" işaretinin kırmızı-siyah renginde olduğu, renk olarak aynı olmadığı benzerlik taşıdığı anlaşılmıştır. Davalı ...Vakfı Eğitim Kurumları Anonim Şirketi vekili tarafından ... nezdinde...tescil tarihli ve ... tescil numaralı \"... Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği\" nin marka sahibi olduğu ... logosu hakkında kullanma hakkı verildiğini ileri sürmüşse de dilekçesi ekinde kullanım hakkına ilişkin sözleşmenin sunulmadığı, ...'ye yazılan müzekkere cevabında da söz konusu marka üzerinde lisans kaydının bulunmadığının bildirildiği, kaldı ki yukarıda da belirtildiği üzere davalı vekilinin kullanım hakkı olduğunu belirttiği logo ile dava konusu haksız rekabet iddiasına konu logonun aynı olmadığı anlaşılmıştır. Türk Patent ve Marka Kurumuna yazılan müzekkere cevabında 15/06/2023 tescil tarihli ve... tescil numaralı \"...Lisesi Müdürlüğü\" nün marka sahibi olduğu \"...\" işaretinin kırmızı-siyah renginde olduğu ve dava konusu haksız rekabet iddiasına konu \"...\" işareti ile aynı nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dinlenen davacı tanıkları beyanlarında; veliler üzerinde ... Vakfı Okullarının ... Lisesinin devamı mahiyetinde olduğu hususunda veliler üzerinde algı oluşturulduğunu, Devlet Okulu olan ... Lisesinin logosu olan ... logosunun ... Vakfı Özel Okulları tarafından kullanıldığını, bu durumun ...Lisesi mezunları açısından haksızlık oluşturduğunu, davalıların... Lisesi ismi üzerinden maddi ve manevi kazanç elde ettiklerini beyan etmişlerdir.Mahkememizce tensip zaptı ile birlikte davacı tarafın delil tespiti talebinin kabul edildiği ve davalılara ait ve dava konusu ... Vakfı Okulları tarafından kullanıldığı belirtilen web sitesi ve sosyal medya hesaplarının haksız rekabet uzmanı bilirkişi... , bilişim uzmanı bilirkişi ...ve eğitimci bilirkişi ...kişi heyeti tarafından incelenerek rapor düzenlenmesine karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28/07/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı taraflara ait ..., facebook sosyal medya hesaplarında, ... instagram sosyal medya hesaplarında, ... şeklindeki Twitter sosyal medya hesaplarında,,...alan adi altında yayımlanan web sitesi, youtube hesabı ve paylaşımlarında ve davacı tarafça sunulan CD'nin incelemesinde bulunan tüm içeriklerde ... Vakfı Özel Okulları’nın, ... logosunu sıklıkla kullandığı, tüm bu içeriklerde ... Vakfı Özel Okulları’nın, ...sıklıkla kullandığı, tüm bu içeriklerde ...Vakfı Özel Okulları’nın, ... binasını sıklıkla kullandığı, olayda karıştırılmaya yol açan yöntemlere başvurmak suretiyle haksız rekabet fiilinin işlendiği,23.02.2019 tarihinde açılan ... Vakfı okulları ilk paylaşımının yapıldığı 14.02.2022 tarihine kadar tüm paylaşımlarında, “özel” ibaresini kullanmadıkları,1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu, 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 2. Maddesinde, “Özel” ibaresinin bulunması zorunludur. Bu ibare bulunmadığı taktirde devlet okulu gibi algı yaratıldığı, davalılar tarafından, “... Vakfı Okulları” kendi bünyelerinde faaliyet gösteren okul hakkında gerçek dışı, yanıltıcı bilgiler vererek ... Lisesi’nin bir uzantısı olduğu fikrini vererek insanları yanıltmış oldukları \" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde haksız rekabet uzmanı bilirkişi ... ve eğitimci bilirkişi ... tarafından 20/06/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; \"davaya konu ... işaretinin (logu) davacı okul/dernek tarafından kullanıldığının bir önceki bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olması, bilirkişiliğimizce yapılan tespitin bu yönde olduğu ancak davalının bu işareti(logo) ilgili kuruluşun (davacının) ve/veya ... işaretine sahip derneğin iznini almadığı, bu işareti ve ... Lisesi binası resimlerini ve tarihi geçmişini söz konusu kurum ve kuruluşlardan gerekli izin almadan kullandığı, dolayısıyla bu işret, resim ve bilgileri kullanarak, sayın mahkemenin dinlediği tanıkların da verdiği bilgiye göre kendisine bu yolla öğrenci toplamaya, kayıtlar sırasında velileri etkilemeye çalıştığı anlaşılmakla; davalının yaptığı işlemin yukarıda içeriği yazılı 5580 sayılı kanun ve bu kanun doğrultusunda yürürlüğe konulan yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, ... Lisesinin ... şeklindeki logosunu kullanan davalının, bu kullanımının, heyetimiz sektör (eğitim) uzmanının değerlendirmeleri ve kanaatleri ışığında, yukarıda da izah edildiği üzere, nihai takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere, haksız fiilin bir türü olan haksız rekabet olgusunu ortadan kaldıracak herhangi bir hukuka uygunluk sebebi olmadığı kabul edilecek olduğunda, haksız rekabete sebep olduğu şeklinde bir sonuç ve kanaate varılabileceği\" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı Yasanın 54.maddesi uyarınca haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. TTK md. 56 da haksız rekabet nedeniyle açılabilecek hukuk davaları, tespit, men,haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve tazminat davası olarak belirlenmiştir.Haksız rekabetin tespiti davası maddi ve manevi tazminat davası ile birlikte açılabilir. Aynı şekilde bu davanın haksız maddi durumun ortadan kaldırılması davasıyla birleşmesi de mümkündür. Mahkemenin vereceği kararın yayınlanması da aynı dava ile talep edilebilir.Davacı ve davalı iddiaları, tanık beyanları,Türk Patent ve Marka Kurumuna yazılan müzekkere cevapları, Milli Eğitim Bakanlığına yazılan müzekkere cevapları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; ... Lisesinin uzun yıllar boyunca kullandığı kırmızı- siyah renginde ... şeklinde bir logosunun olduğu, Türk Patent ve Marka Kurumuna yazılan müzekkere cevabında ... Lisesinin kullandığı ... şeklinde logonun 15/06/2023 tescil tarihli ve ... tescil numarası ile \"...Lisesi Müdürlüğü\" nün marka sahibi olduğu, davalılara ait olan sosyal medya hesapları, web sitesi üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda söz konusu içerik ve paylaşımlarda ... Lisesinin kullanımında olan kırmızı-siyah renkli ... logosunu, okul ismini ve okul binasını sıklıkla kullandıkları, dinlenen davacı tanık beyanları ile ... Vakfı Okullarının ... Lisesinin devamı mahiyetinde olduğu hususunda veliler üzerinde algı oluşturulduğu, ... Lisesinin uzun yıllardır kullandığı logosu olan ... logosunun ...Vakfı Özel Okulları tarafından kullanıldığının anlaşıldığı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında da davalıların eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespit edildiği, davalı vekili tarafından ... nezdinde ... tescil tarihli ve 2... tescil numaralı \"... Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği\" nin marka sahibi olduğu ...\" isimli logosunun kullanılması yönünde marka lisans sözleşmelerinin bulunduğu belirtilmişse de sözleşmenin davalılar tarafça sunulamadığı, kaldı ki söz konusu ... logosunun dava konusu olan ...logosu ile aynı olmadığı, buna rağmen davalıların sosyal medya hesaplarında, web sitesinde kırmizi- siyah renkte olan 15/06/2023 tescil tarihli ve 2... tescil numarası ile \"İstanbul ... Lisesi Müdürlüğü\" nün marka sahibi olduğu ... logosunun kullanıldığı, davalılar tarafça haksız rekabet iddiası yönünden Üsküdar İlçe Milli Eğitim Bakanlığının teftiş raporunun bulunduğu belirtilmiş olup söz konusu raporun incelemesinde ...nezdinde ... tescil tarihli ve ... tescil numaralı \"... Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği\" nin marka sahibi olduğu \"...\" isimli logosunun kullanım hakkının davalılarda olduğu belirtilerek raporun düzenlendiği ancak kullanım hakkının davalılarda olduğuna dair delilin dosyada bulunmadığı ve söz konusu logonun haksız rekabet iddiasına konu ... logosunun olmadığı, söz konusu teftiş raporunun Mahkememizce bağlayıcılığı bulunmadığından davalıların itirazlarının reddine karar verilmiş, düzenlenen bilirkişi raporları hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup davalılar tarafından, “... Vakfı Okulları” kendi bünyelerinde faaliyet gösteren okul hakkında gerçek dışı, yanıltıcı bilgiler vererek ... Lisesi’nin bir uzantısı olduğu fikrini vererek insanları yanıltmış oldukları anlaşıldığından TTK m.55/I,a-4’de başkasının malları iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak, diğer bir ifade ile iltibas oluşturmak haksız rekabet olarak kabul edildiğinden davanın kısmen kabulü ile; davalıların \"... LOGOSUNU\" (... Logosu) kullanmak suretiyle haksız rekabette bulunduğunun TESPİTİNE, ...LİSESİ LOGOSU (... Logosu)’nun tüm yazılı, basılı katalog, etiket, belge, formalar, broşür, açık alanlarda, okul binasının üstünde yer alan tabela, tanıtım ve yol gösterme işaretlerinden, çıkarılmasına, silinmesine, silinemiyorsa kaldırılmasına ve imhasına, davalılara ait sosyal medya hesaplarında profil resmi olarak veya sosyal medya hesapları içinde yer alan tüm paylaşımlarından ... LİSESİ LOGOSUNU (... Logosu) kullanmaktan men'ine, davacının davalılara ait sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesi talebi ile davalılara ait ... alan adının iptali ve web sitesine ve içeriklerine erişimin engellenmesi talebinin 1 no lu ara karar gereği .. logosunun içerik ve paylaşımlardan çıkartılmasına karar verildiğinden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....\"gerekçesi ile,''1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalıların \"... LİSESİ LOGOSUNU\" (... Logosu) kullanmak suretiyle haksız rekabette bulunduğunun TESPİTİNE, ... LİSESİ LOGOSU (... Logosu)’nun tüm yazılı, basılı katalog, etiket, belge, formalar, broşür, açık alanlarda, okul binasının üstünde yer alan tabela, tanıtım ve yol gösterme işaretlerinden, çıkarılmasına, silinmesine, silinemiyorsa kaldırılmasına ve imhasına, davalılara ait sosyal medya hesaplarında profil resmi olarak veya sosyal medya hesapları içinde yer alan tüm paylaşımlarından ... LİSESİ LOGOSUNU (... Logosu) kullanmaktan men'ine, 2-Davacının davalılara ait sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesi talebi ile davalılara ait .../ alan adının iptali ve web sitesine ve içeriklerine erişimin engellenmesi talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının hiçbir savunmaları irdelenmeden, dosyaya celp edilen konu hakkında detaylı inceleme ve araştırma yapılarak hazırlanmış Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişlerince hazırlanmış Teftiş ve inceleme raporuna hilaf şekilde keza sadece davacı yanın beyanları ve delileri ile davacı derneğin üyesi olan tanıkların ifadeleri esas alınarak verilen kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, bu sebeple karar hakkında iş bu istinaf itiraz yoluna başvuru zorunluluk halini aldığını,Davaya karşı tüm savunmalarında;Davaya konu taleplerin kaynağının ... logosuna ait markanın iltibas yaratmak sureti ile kullanılması iddiasına dayanarak haksız rekabet yapıldığının tespiti olduğu, marka hakkı ihlaline dayalı davaya bakma grevinin Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görev alanına girdiğini bu sebeple dosya hakkında görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, Davanın konu ve talebinin...Lisesi'nin hak sahibi olduğu iddia edilen ... logosunun müvekkillerce iltibas yaratmak sureti ile kullanımından kaynaklı haksız rekabetin tespiti olduğu, bu halde bir an için davalı müvekkilin fiillerinin haksız rekabet oluşturduğu varsayımında dahi bu fiilin tarafının dava konusu hak üzerinde tasarruf yetkisi bulunan kamu tüzel kişiliği olan ... Lisesi müdürülüğü olduğu, ekonomik menfaati zarar görme ihtimali olmayan keza... Lisesi ismi ve logosu üzerinde tasarruf yetkisi bulunmayan davacı derneğin huzurdaki davada Husumet yokluğu bulunduğundan davanın husumet yokluğundan reddi gerektiği,Davacı yanın huzurdaki davayı 06.06.2022 tarihinde yani davalı kurumların kuruluşundan 3 yılı aşkın bir süre sonra açtığını, Türk Ticaret Kanunu MADDE 60– (1) 56 ncı maddede yazılı davaların davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağının hüküm altına alındığından, davanın zaman aşımı yönünden reddinin gerektiği,Davalı müvekkil tarafından internet sitesi ve sosyal medya hesapları ile iş mahsullerinde kullanıldığı ve bu yolla ... Lisesi'nin logosunun kullanılarak haksız rekabet yapıldığı iddiasına konu ... işaret ve markasının Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği Adına...-... tescil numarası ile tescilli olduğunu, bir başka ifade ile haksız rekabet yapıldığı iddiasına konu... işaret (logo) markası üzerinde marka hakkı ve tasarruf yetkisinin ... Lisesi Mezun Ve Mensupları Derneği'ne ait olduğunu, söz konusu dernek ile müvekkil arasında yapılan marka lisans sözleşmesi çerçevesinde ... işaret (logo) ve markasının davalı müvekkil tarafından yasal olarak kullanıldığını, bu itibarla davacı yanın ... Lisesi logosunun davalı müvekkil tarafından kullanıldığı ve bu yolla haksız rekabet yapıldığı iddiasının mesnetsiz olduğunu,Dosyaya celp edilen Milli Eğitim Baklanlığı İnceleme raporunda ayrıntılı olarak belgeleri ile birlikte açıklandığı üzere; ... işaretinin ... Lisesi Mezun Ve Mensupları Derneği'ne ...-... tescil numarası ile tescilli olduğu, dava tarih itibari ile haksız rekabetin yapıldığının tespitine gerekçe yapılan ... işaretine dair ne davacı derneğin ne de dava dışı ... Lisesi Müdürlüğünün bir marka tescili olmadığının sabit olduğu, Dava açıldıktan çok sonra ...Lisesi Müdürlüğü tarafından davaya konu ... işareti ile ilgili 14.08.2022 tarihinde 2022/116629 numaralı başvurusu ile dava konusu ... işareti hakkında Eğitim Öğretim sınıfı da (41. sınıf) kapsayacak şekilde Türk Patent Enstitüsü nezdinde marka tescil başvurusunda bulunulduğunu, söz konusu başvurunun 41. Sınıf (Eğitim Öğretim Sınıfı) yönünde, davalı müvekkilin marka lisans sözleşmesi ile kullandığı Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... numaralı tescilli ... markası ile benzer olduğundan red edildiğini, red karına karşı yapılan itirazın da reddedildiğini, söz konusu tescil başvurusu dosyasının ...'den celp edilmesi gerektiğini,Haksız rekabet yapıldığı iddia edilen ... tescil numaralı marka incelendiğinde markanın dava konusu... işaretinin marka tescili olmadığı, tescil edilen markanın ... Lisesi ismi olduğu ve gerek başvuru tarihi gerekse tescil tarihinin iş bu dava açıldıktan sonraki bir tarih olduğu, esasen konu ile ilgili Üsküdar İlçe Milli Eğitim Müdürülüğü tarafından davacı dernek yöneticileri tarafından ...'e yapılan şikayet üzerine gerçekleşen teftiş ve soruşturmada, söz konusu savunmalarımızın tespit edildiğini keza 5580 sayılı yasanın 2. maddesi uyarınca ...Vakfı Eğitim Kurumarı A.ş.'ya ait okulların tümünde özel ibaresinin kullanıldığının tespit edildiği itirazlarında bulunduklarını, Yerel mahkemenin davalı müvekkil şirket ve vakfın dava dışı... Lisesi Müdürülüğü adına 15/06/2023 tescil tarihli ve ... tescil numaralı \"...\" işaret markasını (Söz konusu marka tescil başvurusu ve tescili dava açıldığı tarihten çok sonraki bir tarihtir.) iltibas yolu ile kullandığı gerekçesi ile haksız rekabetin tespiti hükmünü kurmuştur. Yerel mahkeme görev sınırını aşarak Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görev alanına giren marka ihlali konusunda yargılama yaparak marka ihlalini gerekçe yaparak hasız rekabetin tespiti ve men-i içeren bir hüküm tesis etmiştir. Kaldı ki Yerel mahkeme dava konusu ... logosu ve müvekkillerin kullanmış olduğu ...işareti ile ilgili marka uzmanı bir bilirkişiden dahi görüş almadan marka ihlalini içeren bir hüküm tesis etmiş olması kararının usul ve yasaya açıkça aykırı kıldığını,Yerel mahkeme husumet itirazlarına ilişkin, davacı derneğin hak ve maddi menfaatlerinin ihlal edildiği gibi tek bir cümlelik ifade ile husumet itirazlarına itibar etmediğini, yerel mahkemece davacı derneğin kendisine ait olmayan bir marka hakkının ihlali ile hangi maddi menfaatinin ihlal edildiği hakkında en ufak bir araştırma yapmadan hüküm tesis etmiş olmasının kararı usul ve yasaya açıkça aykırı kıldığını,Haksız rekabet yapıldığı iddiasına konu ... işaret (logo) markası üzerinde marka hakkı ve tasarruf yetkisinin ... Lisesi Mezun Ve Mensupları Derneği'ne ... tescil numarası ile tescilli olduğu, söz konusu dernek ile müvekkil arasında yapılan marka lisans sözleşmesi çerçevesinde ... işaret (logo) ve markası davalı müvekkil tarafından yasal olarak kullanıldığı savunmalarına karşı, söz konusu lisans sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, anılan ... işaretinin davaya konu konu ...areti ile aynı olmadığı ifade edilerek söz konusu savunmalarına Yerel mahkeme tarafından itibar edilmediğini,Oysa ki dosyada mübrez Milli Eğitim Baklanlığı müfettişleri tarafından hazırlanan İnceleme raporunda ayrıntılı olarak belgeleri ile birlikte açıklandığı üzere; ... işaretinin ... Lisesi Mezun Ve Mensupları Derneği'ne ...tescil numarası ile tescilli olduğu, söz konusu dernek ile müvekkil kurumlar arasında marka kullanma sözleşmesi bulunduğu, dava tarih itibari ile haksız rekabetin yapıldığının tespitine gerekçe yapılan ... işaretine dair ne davacı derneğin ne de dava dışı ... Lisesi Müdürlüğünün bir marka tescili olmadığı sabitken yerel mahkeme konu hakkında ayrıntılı olarak Milli Eğitim Müfettişlerince hazırlanmış inceleme raporuna itibar etmeden davacı yanın sunmuş olduğu bilgi ve belgeler üzerinden hüküm tesis etmiş olması kararının usul ve yasaya açıkça aykırı kıldığını beyanla, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 17.10.2023 tarih, 2022/362E. ve 2023/667Karar sayılı kararının kaldırılarak, yeniden yapılacak yargılama neticesinde, haksız ve mesnetsiz davanın tüm yönleriyle reddine, istinaf yargılaması sonuçlanıncaya kadar karar hakkında tehir-i icra kararı verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i istemlerine ilişkindir.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dava,TTK nın 56 ve devamı maddelerine dayanan haksız rekabetin tespiti ve menine ilişkin olup TTK. 4 maddesi uyarınca mutlak ticari dava olduğu ve ticaret mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görevli olmadığına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.HMK'nun 113.maddesinde topluluk davası düzenlenmiş olup, buna göre, dernekler ve diğer tüzel kişiler, statüleri çerçevesinde, üyelerinin veya mensuplarının yahut temsil ettikleri kesimin menfaatlerini korumak için, kendi adlarına, ilgililerin haklarının tespiti veya hukuka aykırı durumun giderilmesi yahut ilgililerin gelecekteki haklarının ihlal edilmesinin önüne geçilmesi için dava açabilir.Diğer yandan TTK'nun 56/3 fıkrasında; ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, borsalar ve tüzüklerine göre üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumaya yetkili bulunan diğer meslekî ve ekonomik birlikler ile tüzüklerine göre tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruyan sivil toplum kuruluşlarıyla kamusal nitelikteki kurumların,TTK'nun 56/1 fıkrasında düzenlenen fiilin haksız olup olmadığının tespiti, haksız rekabetin men’i, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesi ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhası talepli davaları açabileceklerinin düzenlendiği, bu nedenle davacı derneğin eldeki davada aktif husumetinin bulunduğu, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Somut olayda; davalılar vekili tarafından kanuni süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmediği, zamanaşımı defininde süresi içerisinde ileri sürülmediği tespit edilmekle, mahkemece, davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve zamanaşımı definde bulunmadığı gerekçesi ile zamanaşımı definin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Mahkemece tensip ara kararı uyarınca delil tespiti mahiyetinde haksız rekabet uzmanı, bilişim uzmanı, eğitimci bilirkişilerden oluşan heyetten rapor alındığı ve taraf delilleri toplandıktan sonra 14/03/2023 tarihli duruşmanın ara kararı doğrultusunda eğitimci bilirkişi ve haksız rekabet alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle dosya kapsamına göre istinafa konu karar verilmiştir.HMK'nın 146. maddesine göre hakim delillerden davanın yeterince aydınlandığı kanaatine varırsa tahkikatı bitirebilir. İlk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle hüküm kurulduğu da gözetildiğinde; mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davalılar vekilinin eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile karar verildiğine yönelik istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, davalılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında verilen beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince bilirkişi heyetinden alınan raporda ve mahkemece verilen hüküm gerekçesinde bu iddiaların tartışılıp değerlendirildiği, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre mahkemece davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalılar vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalıların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından istinaf eden davalılar tarafından peşin olarak ayrı ayrı yatırılan 269,85'er TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL'nin davalılardan ayrı ayrı tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalılar üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 03/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.