T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2021/633
KARAR NO: 2025/310
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 30/06/2020
NUMARASI: 2019/435 (E) - 2020/220 (K)
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 20/02/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sağlık sigortası güvencesi kapsamında bulunan dava dışı ...’ın 26/02/2014 tarihinde araç dışı trafik kazası sebebi ile yaralandığını ve tedavi giderlerinin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, bu esnada ...’ın davalı şirket nezdinde de aynı süre için teminat sağlayan geçerli bir sigorta poliçesinin bulunduğunun tespit edildiğini, ...'a ödenen 16.186,47 TL tedavi giderinin SUT kapsamında kalan 2.093,90 TL'sinin SGK tarafından ödendiği bildirilerek bakiye 14.092,58 TL'nin 2918 sayılı Kanunu'nun 98. maddesi uyarınca davalı SGK'dan talep edilmesine rağmen ödenmediğini, 6102 sayılı TTK'nın müşterek sigorta ve çifte sigortayı düzenleyen 1466 ve 1467. maddeleri uyarınca diğer davalı ... Sigorta AŞ'nin de sigorta edilen bedel oranında tazmin sorumluluğunun bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin çifte sigortaya muvafakat ettiğini, yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla müvekkili tarafından davalılar hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalıların haksız itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, davalılar aleyhine takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresinde açılmadığını, tedavi giderlerinin poliçe teminat kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddini ve lehe %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, zamanaşımı, hak düşürücü süre itirazında bulunarak sigortalı ...’ın tedavisi için sağlık hizmet sunucusu tarafından müvekkili kuruma fatura edilen tedavi giderleri müvekkili tarafından karşılandığından müvekkilinin sigortalı ve davacıya ödemekle yükümlü olduğu tedavi gideri bulunmadığını ayrıca aleyhe icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; \"1-Davacının ... Sigorta AŞ'ye açmış olduğu davanın reddine, asıl alacak miktarı olan 16.186,48 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2-Davacının SGK aleyhine açmış olduğu davanın kısmen kabul kısmen reddine, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının 14.092,58 TL asıl alacak üzerinden devamına, davalının buna yönelik itirazının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, Kabul edilen asıl alacak miktarı olan 14.092,58 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalı SGK'den alınarak davacıya verilmesine, redde konu 2.093,90 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalı SGK 'ye verilmesine\" karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalı SGK vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; trafik sigortacısının SGK ile birlikte Sağlık Uygulaması Tebliği kapsamı dışında ya da üzerinde kalan tedavi giderleri bakımından sorumluluğunun devam edeceğini, dolayısıyla davalılardan ... Sigorta AŞ'nin dava konusu sağlık giderlerinden sorumluluğu bulunduğunu, bu nedenle tüm davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlık bakımından iş mahkemelerinin görevli olduğunu, KTK'nin 109. maddesi gereği zamanaşımı süresinin ayrıca itirazın iptali davası için hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkili kurum ile sözleşmesi bulunmayan sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilen sağlık hizmeti bedellerinde acil halin sona ermesi halinde müvekkili kurumun sorumluluğu bulunmadığını, sigortalı ...'ın tedavisi için sağlık hizmet sunucusu tarafından müvekkiline fatura edilen tedavi giderlerinin KTK'nin 98. maddesi uyarınca müvekkili tarafından karşılandığını, başkaca yükümlü olduğu tedavi gideri bulunmadığını, davacının özel hukuk hükümlerine tabi olarak sigortalısı ile yaptığı sözleşmenin ifası sonrasında sigortalısına ödediği tedavi giderleri bakımından müvekkili kuruma rücu hakkı bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 93/1. maddesinde, \"Bu Yasa gereğince sigortalılık ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucunda kurum nezdinde doğan alacaklarının devir ve temlik edilemeyeceği…\" hüküm altına alındığından, müvekkili kurum tarafından genel sağlık sigortası kapsamında sağlanan sağlık hizmet bedelleri ile ilgili olarak sağlık hizmet sunucularının ve sigortalıların müvekkili kuruma karşı sahip oldukları talep haklarının 3. kişilere devredilmesi mümkün olmadığı gibi sigorta şirketinin halefiyet hakkının yalnızca zarar sorumlularına karşı kullanmasının mümkün olduğu (Yargıtay 11. HD’nin 08/03/2010 gün, 2010/1318-2489 sayılı kararı) da dikkate alınarak özel sigorta şirketlerine devredilmesinin de mümkün olmadığını, kazazedeye yapıldığı belirtilen ödemenin bireysel tercihe dayanan ve prim ödenerek yaptırılan özel sağlık sigortası kapsamında olduğunu, trafik poliçeleri haricindeki diğer poliçelerden (özel sağlık sigortası poliçesi gibi) müvekkili kuruma herhangi bir prim aktarımı yapılmadığını, KTK'nin 98. Maddesi gereğince trafik sigortası poliçelerinden müvekkili kuruma aktarılan katkı payı dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona erdiğinin açıkça belirtildiğini, davacı sigorta şirketinin özel sağlık sigortası poliçesi üzerinden de rücu hakkı bulunmadığını, SGK'nın ödeme sorumluluğunun sadece SUT hükümleri ve Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi kapsamındaki belgeli tedavi giderleri ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla mahkemece sosyal güvenlik mevzuatı ve SUT uygulamaları konusunda uzman aralarında uzman doktorun da bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınarak dava konusu tedavi giderleri ile kazalının uğradığı trafik kazası arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı, dava konusu tedavi giderlerinin KTK'nin 98.maddesinde belirtilen tedavi giderlerinden olup olmadığı hususlarının araştırılması gerekirken bu irdelemeleri yapmayan sadece fatura tutarını esas alarak eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporuna istinaden hüküm tesis edildiğini, ayrıca 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 18.fıkrası gözetilmeden aleyhe icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kabule ilişkin kısmının kaldırılarak davanın tümden reddini talep etmiştir. HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, trafik kazasından kaynaklanan sağlık sigortası poliçesi kapsamında ödenen tedavi giderinin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... arasında 15/02/2014 - 2015 tarihleri arasında geçerli sağlık sigorta poliçesi düzenlendiği, sigortalı ... 26/02/2014 tarihinde yolun karşısına geçmek üzereyken davalı ... Sigorta AŞ nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucu yaralandığı, sigortalının kaza nedeniyle tedavi giderlerinin davacı sigorta şirketince karşılandığı, yapılan ödemenin SUT kapsamında kalan kısmının SGK tarafından ödendiği, bakiye kısmın ödenmediği ileri sürülerek davalı sigorta şirketi ile SGK'dan rücuen tazmini amacıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/6949 Esas, 2017/6806 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olduğu tüm davalarda ya da 5510 sayılı Kanundan kaynaklanan bütün hukuki uyuşmazlıklarda iş mahkemesinin görevli olduğunu düşünmek doğru olmadığı gibi 5510 sayılı Kanunun 67. maddesinde 6111 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile eklenen \"Trafik kazası halleri\" ibaresinden yola çıkarak iş mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna varmak 5521 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi karşısında mümkün değildir. Hal böyle olunca, dava konusu uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi (6111 sayılı Kanun'un 59.maddesi ile değiştirilen hali) uyarınca ve haksız fiile dayalı rücuen tazminat davası olduğu göz önüne alındığında 5521 sayılı Kanun uyarınca iş mahkemesinin görevine giren bir hukuki uyuşmazlık olmadığından davalı SGK vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. İİK'nin 67/1. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının, borçlunun itirazının alacaklıya tebliği tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir. İtiraz dilekçesi tebliğ edilmediği sürece 1 yıllık hak düşürücü süre işlemeye başlamaz. Davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 16.186,48 TL asıl alacak üzerinden 05/02/2016 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, takip talebinde borcun sebebi olarak sigortalı ...'a ... plakalı aracın çarpması sonucu oluşan sağlık giderlerinin rücuen tahsili olarak gösterildiği, borçlular ... Sigorta AŞ ve Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından süresinde takibe itiraz edildiği, itiraz dilekçelerinin davacıya tebliğ edilmediği, buna göre davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ayrıca kaza tarihi olan 26/02/2014 tarihinden takip tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresinin de henüz dolmadığı anlaşılmıştır. Dosyada bulunan ... nolu sigorta sözleşmesi, ödeme belgesi göz önüne alındığında davacının 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi gereğince davalılara rücu hakkı bulunduğundan davalı SGK vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. 25/2/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 59. maddesiyle değiştirilen KTK'nin 98. maddesinde trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafından karşılanacağı hükmüne yer verilmiş; motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alan ZMSS poliçesini düzenleyen sigorta şirketleri ile işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülükleri 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Diğer bir anlatımla KTK'nin 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk davalı SGK'ye geçmiştir. Ancak SGK, tüm tedavi giderlerinden değil, 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi kapsamında kalan ve belgeli tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderleri 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir.Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir.Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tedavi giderlerinden Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamındaki sorumluluğuna ilişkin hüküm Danıştay 10. Dairesinin 05/10/2010 tarih, 2007/7391 Esas, 2010/7354 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.Mahkemece aktüer bilirkişiden alınan 11/03/2020 tarihli raporda; 07/03/2014 tarihinde ... Sağlık ve ... Sigorta AŞ hesabına, ... San. ve Tic. AŞ tarafından 16.188,48 TL tutarlı tedavi giderlerini içeren fatura düzenlendiği, belirtilen tedavi giderinin davacı tarafından tedavileri yapan ... Sağlık Hizmetlerine ödendiği, 16.186,48 TL tedavi gideri zararından Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumlu olduğu, 6111 sayılı Kanun değerlendirildiğinde davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun SGK tarafından karşılanmayan tazminat kalemlerine ilişkin olacağı, dava konusu tedavi giderlerinden sorumlu olmadığı, davalı SGK tarafından SUT hükümleri kapsamında 2.093,90 TL ödendiğinden ödenen bedelin mahsubu ile 6111 sayılı Kanun ve bu kapsamda düzenlenen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi, 104. maddesi gereği davalı SGK'nın bakiye 14.092,58 TL tedavi giderinden sorumlu olacağı tespit edilmiştir.Mahkemece aktüer bilirkişiden alınan rapor hükme esas alınarak eksik araştırmaya dayalı hatalı karar verilmiştir. Davacının sigortalısının tedavi giderlerine yönelik ödediği ve ... San. Ve Tic. AŞ tarafından düzenlenen 07/03/2014 tarih 698706 sayılı faturada \"Ameliyathane Kullanım ücreti, Anestezist Hekim, Operatör Hekim, Radyolojik Hizmetler, Laboratuvar Hizmetleri, Oda Hizmetleri, Girişimsel Hizmetler, Sarf Malzemesi, İlaç\" kalemlerinin tutarları ayrı ayrı belirtilerek toplam (KDV dahil) 16.186,48 TL tedavi gideri faturalandırılmıştır.Belirtilen bu tedavi kalemlerinin ayrıntılı içeriğinin (hangi ilaçlar-sarf malzemesi nedir vs) hastaneden sorulması ve belgeli-belgesiz tedavi giderlerinin net olarak tespiti ve yapılan tedavinin davacının sigortalısının kazadan kaynaklı yaralanması ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda mahkemece dava dışı sigortalının tedavi gördüğü hastaneden, yukarıda belirtilen faturanın içeriğinin sorulması, tüm tedavi belgelerinin (dosyada eksik var ise) getirtilmesi, bir Sayıştay uzmanı, bir ortopedi doktoru ve hastane yöneticisi uzmanın yer aldığı üç kişilik bilirkişi heyetinden davacı tarafça sunulan ödeme belgesi de denetlenecek şekilde, yapılan tedavilerin sigortalının yaralanmasının niteliği ile uyumlu olup olmadığı da irdelenmek suretiyle ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, davacı tarafından talep edilen tedavi giderlerinden 2918 sayılı Kanunun 98. maddesi kapsamında kalanların ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunun belirlenmesi, kanun kapsamı dışında kalan belgesiz tedavi gideri var ise bahsi geçen düzenlemeler kapsamında davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin zarardan sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de 5510 sayılı Kanunun 88/18 maddesinde Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve cezaların kurum hakkında uygulanmayacağı düzenlenmiş olup davalı SGK aleyhine icra inkâr tazminatına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-a/6. maddesi uyarınca kaldırılmasına,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine,3-İstinaf başvurusu için davacı tarafından yatırılan karar ve ilam harcının istek halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,4-Davalı SGK harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 6-Davacı ve davalı SGK tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,7-İstinaf talep eden tarafından istinaf aşaması için yatırılan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 20/02/2025