T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/126 Esas
KARAR NO:2025/1141 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/649 Esas - 2022/552 Karar
TARİHİ:21/09/2022
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ:03/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, dünyaca ünlü \"...\" logosu ile yurt içi ve yurt dışı paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkili şirket ile davalı/ borçlu şirket arasında davalı/borçlu şirkete ait uluslararası gönderilerin taşınması konusunda mutabakata varıldığını, buna göre davalı/borçlu şirkete ait gönderi ... taşıma takip numarası ile Birleşik Krallığa / İngiltere'ye taşındığını ve taşınan bu gönderinin, gönderi alıcısına teslim edildiğini, taşıyıcı müvekkili şirketin ifa ettiği taşıma işi karşılığı hak kazandığı taşıma ücretini 02.03.2020 tarihli ...numaralı 10.553,17-₺ tutarlı fatura ile tahakkuk ettirdiğini, keşide edilen taşıma ücretinin faturası elektronik fatura olup aynı gün içerisinde davalı/borçlu şirketin sistemine düştüğünü ancak davalı/borçlu şirketin, müvekkili şirketin hak kazandığı taşıma ücretini ödemediğini, taşıma ücreti faturasının ödenmemesi sebebiyle davalı/borçlu şirket aleyhine 16.04.2020 tarihli ... numaralı 300,94-₺ tutarlı vade farkı faturası keşide edildiğini ve elektronik olan işbu faturanın da davalı/borçlu şirketin sistemine aynı gün düştüğünü, davalı borçlu şirketin her iki faturaya da her hangi bir itirazı olmadığını, sistem üzerinden iade faturası keşide olunmadığını ve bu surete her iki fatura içeriğinin de kesinleştiğini, her iki faturanın ödenmemesi üzerine davalı/borçlu şirket aleyhine ... sayılı dosyası ile 22.03.2021 tarihinde icra takibine girişildiğini, davalı/borçlu şirket 20.04.2021 tarihli dilekçesi ile davalı/borçlu şirketin müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını iddia ederek icra takibine itiraz ettiğini ve bu itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, davalı/borçlu şirketin itirazı üzerine zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve pandemi sebebiyle telekonferans yöntemiyle toplantı yapıldığını ve yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı/borçlu şirketin ... sayılı icra takibine itirazı haksız ve usulsüz olduğunu, müvekkili şirketin icra takip tarihi itibari ile davalı/borçlu şirketten 10.854,11-₺ tutarında taşıma ücreti alacağı bulunduğunu, bu sebeple, davalı/borçlu şirketin icra takibine vaki itirazının iptaline, icra takibinin devamına, icra takibine konu edilen alacak faturaya dayalı likit olmakla, haksız yere itiraz eden davalı/borçlu şirketin %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf davalı/borçlu şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili, davacı tarafından keşide edilen 02.03.2020 tarihli 10.553,17-₺ tutarlı faturaya Gebze ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz ettiğini ve faturayı iade ettiğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkili tarafınca kabul edilen ve kesinleşen bir faturanın söz konusu olmadığını, davacının \"...\" olduğu iddiasıyla talep ettiği 300,94-₺'nin de haksız olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, vade farkı talep edilebilmesi için müvekkili ile davacı arasında ticari ilişkiye konu bedelin peşin veya belli bir tarihte ödenmesi kararlaştırılmış olması gerektiğini ve vade farkının alınacağına dair sözleşmede açık hüküm bulunmalı veya vade farkı uygulaması, taraflar arasında sürekli uygulanan teamül haline gelmiş olması gerektiğini, somut olayda ise belirtilen şartların hiçbirisi bulunmadığından davacının taleplerinin tamamının haksız olduğunu, faturanın konusu olan \"...\" numaralı konşimentodan kaynaklı navlun ücretinin müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin taşıma ücretinden borçlandıran bir sözleşme söz konusu olmadığını, müvekkilinin konşimento evrakında alıcı değil, gönderici olduğunu, \"...\" numaralı konşimentoda taşımanın alıcı ödemeli olarak kararlaştırıldığını ve bu halde davacının taşıma ücretini alıcı \"... Ltd\" şirketinden talep edilebileceği hususunun tartışmasız olduğunu, konşimento evrakı dışında 11.02.2020 tarihli...Ltd adına kesilen faturada ve 12.02.2020 tarihli ... Limanı Gümrük Müdürlüğü evrakında \"...\"-\"...\" incoterms olarak yer almakta olduğunu ve ödemenin alıcı ödemeli olduğu bu fatura ve resmi kayıt ile de sabit olduğunu, davacının taşıma konusu ürünleri ayıpsız olarak teslim ettiğini, yahut alıcıdan bu taşıma için herhangi bir ücret tahsil etmediğini ya da edemediğini ispatlayamadığını, müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin navlun bedelinden sorumlu olduğu bir akit yapılmamış olduğundan müvekkilinin sorumlu olduğu bir bedelin olmadığını, davacı ile taşıma için anlaşan ve navlun bedelini kararlaştıran Birleşik Krallık'ta yerleşik ...Ltd isimli alıcı firma olduğunu, ilgili firma müvekkiline ... İngiltere ile anlaştığını ve mailde gönderdiği barkodlar ile taşıma işleminin yapılacağını bildirerek müvekkilinden kablo satın aldığını, müvekkili de alıcı tarafından gönderilen barkod numaraları ile malı taşıyıcı ...'e alıcı ödemeli olarak teslim ettiğini, ... taşımanın doğası gereği müvekkilinin tek sorumluluğu olan malı teslimi tastamam yerine getirdiğini, navlun ödeme sorumluluğu olmadığı için doğal olarak taşıyıcı firma ile navlun bedeli hususunda herhangi bir mutabakat yapmadığını, müvekkilinin ihracat yaptığı ürünün dosyada mübrez faturada da görüldüğü üzere 1.068,95-EUR olduğunu ve 11.02.2020 tarihinde kur 6,5-₺ olduğundan ₺ olarak karşılığı 6.948,175-₺ olduğunu, davacının \"alıcı ödemeli\" bir taşıma sözleşmesi olmasına rağmen taşıma bedelinin alıcıdan almadan ve bunu müvekkiline bildirmeden malı alıcıya teslim etmekte kusurlu olduğunu, bu kusurunun telafisinin ise müvekkilinin ticaretinde oldukça zarara uğratacak fahiş navlun bedelini müvekkilinden talep etmek olamayacağının açık olduğunu, navlun bedelinin sorumlusu alıcı... Ltd şirketi olup davacının bu şirketten aldığı/alabileceği navlun bedelini müvekkilinden talep etmesinin hiçbir haklı izahı olmadığını, davacının ...sayılı takipte 10.854,11-₺ talep etmekte de haksız olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile arabuluculuk ve dava vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 21/09/2022 tarih ve 2021/649 Esas - 2022/552 Karar sayılı kararında;\"....Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, takip dosyası, düzenlenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı alacaklı tarafça davalı borçlu aleyhine başlatılan faturaya dayalı alacaktan kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle dava açılmış ise de; mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesinin yapıldığı, taraflar arasında taşıma konusunda ticari ilişkilerinin bulunduğunun sabit olduğu, bu hususun her iki tarafın kabulünde olduğu, tarafların ticari defterleri üzerinde davaya konu faturanın kayıtlı olduğu, ancak davalı yan tarafından faturanın Gebze ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz edilerek iade edildiği, davacı yan tarafından ticari defterlerde kayıtlı olan faturanın temelini oluşturan hukuki ilişkinin varlığını kanıtlayan konşimentonun aslının mahkememize sunulmadığı, konşimentonun fotokopisi incelendiğinde de davalıyı borç altına sokacak hiçbir kaydın, imzanın bulunmadığı, davalı tarafından sunulan konşimento suretinde ise ödemenin alıcı tarafından yapılacağı şeklinde düzenlendiği, bu haliyle yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere faturaların davacının defterlerine kayıtlı olmasının alacağın varlığına tek başına ispata yeterli olmadığı, ispat yükünün davacıda olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu ancak söz konusu taşıma hizmetinden dolayı taşıma bedelinden davalı tarafın sorumlu olduğunun kesin olarak tespit edilemediği, davacı tarafça 05.04.2021 tarihli alacağın tahsili için icra takibi yapıldığı, davalı tarafın süresinde itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve davacı tarafından süresi içinde itirazın iptali davası açıldığı, mahkememizce bilirkişi incelemesi yapıldığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, davacının ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu, faturaların ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, taraflar arasında dosya kapsamında sunulmuş yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacının davalıdan faturalardan kaynaklı alacağının bulunduğunu ispat edemediği, alacağın varlığını hukuka ve usule uygun delillerle kanıtlayamadığı, davalı borçlu tarafça icra takibine yönelik yapılan itirazın haklı olması nedeniyle davacı tarafça açılan itirazın iptali davasının reddine, davacı tarafın kötü niyetli olduğu yargılama sırasında ispatlanamadığından, şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. \"gerekçesi ile, ''1-Davanın REDDİNE, 2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketim bütün dünyada bilinen / tanınan, \"...\" logosu ile yurt içi ve uluslararası hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, uluslararası hava yolu taşımasının yapıldığı konşimento / air waybill, 4 nüsha olduğunu, ilk iki nüshasının gönderi / kargo ile birlikte gittiğini, üçüncü nüshasının taşıyıcı müvekkil şirkette kaldığını, arka tarafında müvekkil şirketin kuralları / taşıma ile ilgili izahatları bulunan dördüncü nüshasının ise gönderene / taşıtana verilmdiğini, davalı taşıtanın kendisine verilen 4 nüshanın ön yüzünün fotokopisini, ilk derece mahkemesine ibraz ettiğini ancak ilk derece mahkemesince 20.05.2022 tarihli celse ara kararı ile bir aylık kesin süre içinde aslını ibraz etmesi için davalı taşıtana süre verildiğini, davalının aslını ibraz etmekten kaçındığını,Davalı taşıtan / gönderenin 11.02.2020 tarihinde ingiltere'ye gönderim yapmak istediğini, tanzim edilen ... ana kap konşimento ile (4) kap gönderinin İngiltere'ye taşındığını, hak kazanılan taşıma ücretinin ödenmediğini, bunun üzerine 02.03.2020 tarihli 101810 numaralı 10.553,17-TL tutarlı taşıma ücreti faturasının davalı gönderen / taşıtana keşide olunduğunu, davalı taşıtan gönderenin işbu taşıma ücreti faturasını ödemediğini, bunun üzerine 16.04.2020 tarihli 300,94-TL tutarlı vade farkı faturasının keşide olunduğunu, her iki faturanın ödenmemesi üzerine, 22.03.2021 tarihinde,... sayılı dosyası ile davalı gönderen / taşıtan aleyhine icra takibine girişildiğini, davalı gönderen / taşıtanın 20.04.2021 tarihli dilekçesi ile soyut beyan ve iddialarla icra takibine itiraz ettiğini, zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanmasından sonra, davalı taşıtanın, icra takibine yönelik itirazının iptaline, icra takibinin devamına, icra takibine konu edilen alacak faturaya dayalı likit olmakla, davalı gönderenin / taşıtanın itirazı haksız olmakla, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesi talebi ile huzurdaki davanın ikame olunduğunu,Davalı şirketin, bağlı bulunduğu vergi dairesine ibraz ettiği 2020/Mart ayı BA formunda, müvekkil şirketten 2020 yılı mart ayında (1) adet belge ile 10.533 TL tutarında alım yaptığı hususunun deklere edildiği / beyan edildiği, celp edilen BA formu içeriği ile sabit olmakla, haklılıklarının sübut bulduğunu, icra takibine yönelik itirazının haksız olduğunun sübut bulduğunun izah olunduğunu, dolayısı ile müvekkil şirketin keşide ettiği taşıma ücreti faturasının kayıtlarına alındığı ve bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edildiğini, bu itibarla da anılan faturanın, noter marifeti ile iade edilmesinin /itiraz edilmesinin dayanaksız kaldığını, bu hususların bilirkişi incelemesi esnasında nazara alınmasının talep edildiğini,Müvekkil şirketin, her yıl yüzbinlerce konşimento tanzim ettiğini, bunları fiziki olarak saklamanın mümkün olmadığını, bu itibarla da sisteme tarandığını, ibraz ettikleri davanın konusu olan taşımaya ilişkin konşimentonun sisteme düzgün taranmadığı için içeriğinin boş olduğunu, davalı taşıtan / gönderen tarafından sadece ön yüzü fotokopisi ibraz edilen nüsha ile taşıma takip numarasının eşletiğini, dolayısı ile tahrifatın söz konusu olmadığını, kendilerinin ibraz ettiği nüsha ile konşimentonun / taşıma sözleşmesinin varlığının ispat olunduğunu, çekişmesiz olduğunu, kendilerince ibraz olunan konşimento nüshasındaki taşıtan / gönderen adına imza koyan ... isim ve imzasının hemen üstündeki kutucukta, 'Gönderenin, kendisine verilen konşimentonun arkasında yazılı olan ... kural ve şartlarını kabul eder' ibaresinin açıkça görüldüğünü, dolayısı ile davalı / taşıtanın, bu hüküm ile bağlı olduğunun tekrar izah olunduğunu, ... ibaresinin satış türü olduğunu, taşıma ile ilişiğinin bulunmadığını, davalı taşıtan / mal satan ile, dava dışı gönderi alıcısı mal alıcısı arasındaki sözleşme olduğu izah olunduğunu,Bilirkişi incelemesi esnasında, huzurdaki davanın konusunun uluslararası hava yolu taşıması olduğu, konşimentoda gönderenin / taşıtanın imzası ile konşimentonun arka yüzündeki ... yurt dışı taşıma şart ve kurallarını kabul ettiği hususunun, müvekkil şirketin internette devamlı yayında olan bu taşıma şart ve kurallarının davalı taşıtan tarafından kabul edildiği hususunun taşıma uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirilmesi / nazara alınması ve celp edilen BA formlarının nazara alınmasının talep edildiğini, 31.03.2022 tarihli Bilirkişi Heyeti raporunda, tarafların 2020 / 2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil vasfında olduğu, davacı müvekkil şirketin ticari defterlerinde, icra takip tarihi itibarı ile iki fatura ile toplam 10.854,11-TL tutarında alacaklı görüldüğü, 02.03.2020 tarihli 101810 numaralı 10.553,17-TL tutarlı taşıma ücreti faturasının açıklama kısmının rapora derç edildiğini ve devamında sonuç kısmında aynen \"...davacı ve davalı tarafın yasal defterlerine usulüne uygun olarak işlendiği..\" denilerek, davalı taşıtanın, anılan navlun faturasını ticari defterlerine işlediği hususunun tespit edildiğini, raporun sonuç kısmının devamında, davalı taşıtan firmanın anılan faturayı noterden keşide ettiği ihtarname ile itiraz ettiği / iade ettiğinin, 2020 yılı mart ayındaki BS / BA formları ile anılan faturanın bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edildiğinin açık bir şekilde tespit edildiğini, \"...Takip tarihi itibariyle tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davacı tarafın davalı taraftan her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre 10.854,11 TL alacaklı olduğu..\" denilerek, SMMM bilirkişinin tanzim ettiği rapor ile haklılıklarının sübut bulduğunu, Taşıma uzmanının beyan ve iddiasında ise, taşıma ücretinin gönderi alıcısı tarafından ödeneceği şeklinde yapılan taşımalarda, gönderi alıcısının, taşıma ücretini ödememesi halinde gönderinin gönderi alıcısına teslim edilmemesi, bu hususta taşıyıcının, taşıtandan / gönderenden talimat istemesi ve bu talimata göre hareket etmesi gerektiğinin iddia edildiğini, taşıtandan talimat alamaması halinde ise hapis hakkını kullanacağı, gönderiyi teslim etmeyeceğinin iddia edildiğini, taşıma ücreti / navlun tahsil edilmeden, gönderinin teslim edilmesinden taşıyıcının sorumlu olduğunun iddia edildiğini,19.04.2022 tarihli dilekçe ile taşıma uzmanının iddialarına karşı tafsilatlı olarak beyan ve izahatta bulunulduğunu; taşıma uzmanının beyan ve iddialarının, bilirkişi raporu gibi değil, taraf vekili gibi ileri sürüldüğü, taşıma uzmanının, uluslararası hava yolu taşımasının ne olduğunu dahi bilmediği, uluslararası hava yolu taşımasında, çıkış ülkesi gümrüğünden çıkarılan ürünün / eşyanın / malın, varış ülkesi gümrüğünden geçirilmesinden sonra varış ülkesinin milli malı haline geldiğini, dolayısı ile gönderenin / taşıtanın malı olmaktan çıktığını, bu itibarla da taşıtandan / gönderenden talimat alınmasının sadece gönderi alıcısının gönderiyi teslim almaması halinde söz konusu olduğunu, zira bu durumda gönderi içeriği ürünün / malın, çıkış ülkesine geri taşınabilmesi için, varış ülkesi gümrüğünden gümrük vergileri ödenerek çıkarılabileceğini, taşıtanın gümrük vergilerini / masrafları ve geri taşıma ücretini ödeyeceği taahhüdüdün alınması halinde geri taşıma işleminin başlatılabileceğini, diğer hallerde ise, varış ülkesi gümrüğünden geçirilen gönderinin / gönderi içeriği ürünün gümrüklü antrepodan alındıktan sonra doğrudan gönderi alıcısının adresine götürüldüğünü, gönderi alıcısının teslim almayı kabul etmesi halinde gönderinin teslim edildiğini, taşıma ücretinin gönderi alıcısı tarafından ödeneceği şeklinde taşıma yapılmış ise sonradan gönderi alıcısına taşıma ücreti tahakkuk ettirildiğini, dolayısı ile teslimden önce, navlun ücretinin / taşıma ücretinin talep edilmesinin söz konusu olmadığını, bu sebeple navlun ücreti ödenmeden / tahsil edilmeden gönderinin teslim edilmeyeceği iddiasının doğru olmadığını, navlun ücreti ödenmeden gönderinin teslim edilmeyeceği / hapis hakkı kullanılacağı iddiasının, yurt içi taşımalarda söz konusu olabileceğini, uluslararası hava yolu taşımalarında hapis hakkı kullanılmasının söz konusu olmayacağını, zira gönderinin gümrüklü antrepoda kalabileceğini, bu durumda da ardiye ücreti tahakkuk edeceğini, keza gümrüklü antrepodan çıkarıldıktan sonra tekrar gümrüklü antrepoya konulması için varış ülkesinden çıkarılması için olabileceği hususları arz ve izah olunduğunu, taşıma uzmanı bilirkişinin konuyu bilmediğini, hatalı yorum yaptığını, sundukları ve tarafı oldukları hiçbir emsal kararın değerlendirmediğini, aksine satış şekli olan ... usulünün, taşıma şekli olduğunu iddia ettiğini, taşımanın uluslararası hava yolu taşıması olduğu çekişmesiz olmasına rağmen taşıyıcının, TTK'nun 872.maddesi hükmüne göre taşıtandan talimat istemesi gerektiğinin, 891. maddesi hükmü gereği hapis hakkı kullanması gerektiği iddialarının, hukuki dayanaktan yoksun olduğunun arz ve izah olunduğunu, taşıma uzmanının tanzim ettiği kısmın hüküm tesisine elverişli olmadığının izah olunduğunu, yeni bir taşıma uzmanı bilirkişi tayin olunması ve yeni rapor alınmasının talep edildiğini,İlk derece mahkemesinin, 20.05.2022 tarihli celse ara kararı ile her iki yana, davanın konusu olan taşımaya ilişkin konşimento aslını ibraz etmek üzere bir ay kesin süre verdiğini, huzurdaki davanın konusu olan ihtilafın, sunulan konşimento fotokopilerinin farklı olmasından kaynaklanmadığını, konşimentoda / taşımada / taşımanın nereden / nereye yapıldığında bir ihtilafın söz konusu olmadığını, ihtilafın taşıma ücretinin, gönderi alıcısı tarafından ödeneceği şeklinde yapılan uluslararası hava yolu taşımasında, taşıma ücretinin, gönderi alıcısı tarafından ödenmemesi halinde taşıma ücretinden gönderenin / taşıtanın sorumlu olup / olmadığı hususunda olduğunu, İlk derece mahkemesince ileri sürülen gerekçenin dosya içeriğine tamamen aykırı olduğunu, ayrıca boş konşimento sureti sunulduğu ibaresinin de yerinde olmadığını, boş konşimento aslını sunduklarının açık oludğunu, sunma sebeplerinin ise davalı taşıtana verilen konşimentonun son nüshasının / 4.nüshasının arka yüzünde yazılı ibarenin taşıma uzmanı bilirkişi tarafından görülmesi, davalı taşıtanın, ...'nin taşıma şart ve kuralları ile bağlı olduğunun hüküm altına alındığının ispatı bakımına olduğunu,İlk derece mahkemesinin gözden kaçırdığı hususun; her iki konşimento suretinde de \"... konşimento / takip numarası\" ibarelerinin aynı olduğu hususu olduğunu, dolayısı ile her iki konşimento nüshasının da aynı konşimentonun nüshası olduğunu, müvekkil şirketin her yıl yüzbinlerce konşimento düzenlediği için fiziki olarak saklanması mümkün olmadığından, sisteme tarandığını ve sistemden çıkan çıktının ibraz olunduğunu, keza, taşımada / konşimentoda bir ihtilaf olmadığını, davanın konusunun konşimentonun okunup / okunmadığı değil, taşıma ücretinin gönderi alıcısı tarafından ödeneceği şeklinde yapılan taşımalarda, tayıma ücretinin gönder alıcısı tarafından ödenmemesi halinde taşıtanın / gönderenin sorumlu olup / olmadığı hususunda olduğunu, ilk derece mahkemesinin davanın konusu ihtilafın ne olduğunu bile çözemediğini,İlk derece mahkemesinin dava dosyasını incelememiş / okumamış / değerlendirmemiş olduğunu, halbuki, ortada bir taşıma ilişkisi / taşıma sözleşmesi bulunduğunu ve bunun ilk derece mahkemesinin kabulünde olduğunu, taşıma sözleşmesinin taraflarının, davalı taşıtan ile davacı müvekkil şirket olduğunun tartışmasız olduğunu, sözü edilen konşimento ile ilgili bir ihtilafın da olmadığını, taşıma işinin ifa edildiğinin de tartışmasız olduğunu, konşimentodaki, taşıma ücretinin, gönderi alıcısı tarafından ödeneceği kutucuğunun işaretlenerek taşıma yapıldığının da ihtilafsız olduğunu,İhtilafın taşıma ücretinin, gönderi alıcısı tarafından ödeneceği şeklinde yapılan taşımalarda, taşıma ücretinin gönderi alıcısı tarafından ödenmemesi halinde, taşıma ücretinden, taşıma sözleşmesinin tarafı olan davalı gönderenin / taşıtanın sorumlu olup / olmadığı hususunda olduğunu, örnek olması bakımına ibraz ettikleri boş konşimento aslının ön yüzünden ve taşıtanda kalan son nüshasının arka yüzünden, müvekkil şirketin internette devamlı yayında olan ... yurt dışı taşıma şart ve kuralları belgesinin alıcı ödemeli gönderi kısmındaki hükümlerden bu hususun açık bir şekilde anlaşıldığını, bu durumda, taşıma ücretinden taşıtan / gönderenin sorumlu olduğunu, bu itibarla da istinafa konu ilk derece mahkemesi kararı, haksız / usulsüz ve hukuksuz olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE ÖZETLE;davacının taşıyıcısı olduğu \"...\" numaralı konşimento senedini tahrif ederek müvekkil aleyhine fatura keşide ettiğini, ... Sayılı dosyasında müvekkil aleyhine takip başlattığını, davacının haksız ve kötüniyetli takibine itiraz edildiğini ve davacı tarafından işbu itirazın iptalı davasının ikame edildiğini,Yapılan yargılama neticesinde haksız takibin iptaline karar verilmiş ise de kötü niyetli ve haksız olduğu açık olan davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmediğini, davacının tüm iddialarının asılsız olduğunu, müvekkilin Gebze 16. Noterliği 09.03.2020 tarih ...yevmiye numaralı ihtarname ile faturaya itiraz ettiğini ve faturayı iade ettiğini, konşimento evrakının müvekkilde bulunan suretinde taşımanın \"alıcı\" ödemeli olarak kararlaştırıldığının görüldüğünü, 11.02.2022 tarihli faturada ... kaydının olduğunu, yine... Limanı Gümrük Müdürlüğü'nün 12.02.2020 tarihli evrakında da taşımanın ... olarak yani alıcı ödemeli olarak göründüğü belgelerin dosyaya ibraz edildiğini ve davacının güya dayanak evrak olarak dava dilekçesi ekinde sunduğu fotokopinin daksil yahut kağıt ile kapatılarak ve üzerinde tahrifat yapılarak \"gönderici\" olarak işaretlendiğinin ispatlandığını,Dosyada alınan bilirkişi raporunda taşıma uzmanı bilirkişi tarafından da taşımanın alıcı ödemeli olarak yapıldığının sabit olduğunun tespit edildiğini, alıcının ödemeyi kabul etmemesi halinde taşıyıcı (davacının) gerek Montreal Konvansiyonu m.12 gerek de TTK m.872 uyarınca müvekkilden talimat isteyerek bu talimata uygun hareket etmesi gerekmesine rağmen bunu yapmadığı ve malı teslim ettiği, yine TTK m.891'e göre hapis hakkı kullanması gerekirken bu hakkı da kullanmadığının tespit edildiğini,Mahkemece davacıya konşimento evrakının aslını sunması için 1 aylık kesin süre verildiğini, davacının 20.06.2022 tarihli beyan dilekçesinde evrak aslını sunamadığını açıkça beyan ettiğini, keza evrak aslı davacı tarafından tahrif edildiğinden dsyaya sunulamadığını, bu hususun sabit olduğunu, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu fotokopinin neredeyse tamamının boş olduğunu yahut daksil/kağıt gibi bir şey ile kapatıldığının açık olduğunu, bu evrakın ... Limanı Gümrük Müdürlüğü'nün 12.02.2020 tarihli çıkış evrakı ile taban tabana zıt olduğunu, Davacının müvekkil aleyhine takip yapmak için elindeki senedi tahrif ettiğini ve taşıma ücretinin asıl borçlusu olan Birleşik Krallık'ta mukim ... isimli firma yerine müvekkili borçlandırmaya çalışarak müvekkil aleyhine kötüniyetle takip yaptığını, alıcı ödemeli olduğu açıkça belli olan bir konşimentonun tahrif edilerek müvekkil aleyhine fatura keşide edildiği ve haksız olarak icra takibine girişildiğinin açık olduğunu, davacının konşimentoyu kasti olarak tahrif ederek kötü niyetli takip başlattığı sabit olduğundan yerel mahkemece davacının takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerekirken bu talebin reddedilmesinin haksız olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, uluslararası havayolu ile taşıma hizmetinden doğduğu iddia olunan faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK.m. 67 uyarınca iptali isteğine ilişkindir.Mahkemece, davanın reddine,karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı taraf; davalı ile aralarındaki taşıma sözleşmesi uyarınca, alıcı ödemeli gönderiyi alıcısına teslim ettiğini, taşıma ücretine hak kazandığını ve bu nedenle taşıma ücret faturası ile vade farkı ücret faturası nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu, davalı taraf ise; davacı tarafından yapılan kargo taşımasının müşteri ödemeli olarak gönderildiğini,alıcının ödemeyi kabul etmemesi halinde taşıyıcı (davacının) gerek Montreal Konvansiyonu m.12 gerek de TTK m.872 uyarınca talimat isteyerek bu talimata uygun hareket etmesi gerekmesine rağmen bunu yapmadığı ve malı teslim ettiği, yine TTK m.891'e göre hapis hakkı kullanması gerekirken bu hakkı da kullanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda, davacı tarafından davalıya hava yolu kargo taşıma hizmeti verildiği, navlun bedelinin alıcı ödemeli olarak kararlaştırıldığı, taşımaya konu emtianın yurt dışındaki alıcısına teslim edildiği, ancak alıcının taşıma ücretini ödemediği, bunun üzerine, davacının navlun faturasının davalı göndericiye yansıtarak dava konusu icra takibinde, faturaya konu navlun ve vade farkı fatura bedellerinin tahsilini istediği,davalı borçlunun takibe itiraz etmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, uyuşmazlık alıcı ödemeli taşınan kargoda, emtianın alıcıya teslimine rağmen alıcının taşıma ücretini ödememesi durumunda, navlun bedelinden kimin ve ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.Taraflar arasındaki 11/02/2020 tarihli ... takip numaralı konşimento (taşıma senedi)'nun davalı tarafça ön yüzünün ibraz edildiği, arka sayfasının ibraz edilmediği, ibraz edilen ön yüzün sol üst kısmında ''arkadaki talimatlara bakınız'' ibaresinin yazılı olduğu, davalı tarafça arka yüzün ibraz edilmediği, mahkemece 20.05.2022 tarihli celsesinin ara kararı ile; davaya konu taşıma işlemi için oluşturulan konşimentonun aslını sunması için davacı vekili ve davalı vekiline 1 aylık kesin süre verilmiş aksi halde dosyanın mevcut haliyle devam edileceği ihtarı yapılmıştır. Mahkemece verilen kesin süre sonunda davacı tarafından sadece dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu konşimento örneği ile bilirkişi tarafından karşılaştırma yapılması için boş konşimento sureti sunulduğu, davalı tarafın ise ara karar uyarınca davaya konu konşimento aslını sunmadığı, mahkemece, davacı tarafın takibe konu faturadan kaynaklı alacağını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de dava konusu taşımaya ilişkin belgelerin ... Limanı Gümrük Müdürlüğü'nden getirtilip incelenmediği ve eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır.Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde ibraz edilen yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesinin dosyaya kazandırılıp, dava konusu taşımaya ilişkin 11/02/2020 tarihli ... takip numaralı konşimento (taşıma senedi)'nun ön ve arka yüzünün okunaklı sureti ile tüm gümrük belgeleri de ... Limanı Gümrük Müdürlüğü'nden celbedilerek, dosyaya ibrazı sağlanacak taşıma senedi (konşimento) 'nin arka kısmında yurt dışı taşımalarda alıcısına teslim edilen ancak alıcısından tahsil edilemeyen gönderi bedelinden göndericinin sorumlu olup olmadığına ilişkin bir düzenleme olup olmadığı, buna göre ispat yükünün kimde olduğu doğru şekilde tespit edilip dava dışı alıcıdan tahsil edilemeyen taşıma bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı, takip dayanağı faturalardan kaynaklı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda gerekçesi yazılarak denetime elverişli karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde olmayıp davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği davalı vekilinin kötüniyet tazminatına yönelik istinaf sebepleri değerlendirilmemiştir. Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine,Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği davalı vekilinin kötüniyet tazminatına yönelik istinaf sebeplerinin değerlendirilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2022 Tarih ve 2021/649 Esas - 2022/552 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Davalının istinaf talebinin Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği bu aşamada değerlendirilmesine YER OLMADIĞINA, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf talep eden davacı ve davalı tarafından ayrı ayrı yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 5-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 03/07/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.