T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/87 Esas
KARAR NO:2025/1208 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
NUMARASI:2021/238 Esas- 2022/482 Karar
TARİH:19/07/2022
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkil sigortalısı ... Şti.'ye ait plaka mermer emtiası, taşıma sırısında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat ... Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, dava konusu plaka mermer emtiası, 12.04.2019 tarihli ve ... numaralı konşimento tahtında Türkiye'den Birleşik Arap Emirlikleri'ne taşınmak üzere \"...\" gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, dava konusu emtianın tahliye işlemleri sırasında ... numaralı konteynerin içerisinde yer alan 1 paket (bundle) mermerin kırık olduğu fark edildiğini, hasarın fark edilmesi akabinde yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde, hasarın limanlarda yapılan yükleme boşaltma ve aktarma esnasında sert bir şekilde zemine çakılması sonucu oluştuğunun tespit edildiğini, 1numaralı davalı, ...numaralı konşimentoyu düzenlemiş olup, dava konusu olayda TTK m. 1191 gereğince \"fiili taşıyan\" kanununda olmasının yanında ayrıca navlun faturasını da bizzat kendi adına düzenlendiğini, navlun ücretini de tahsil etmiş olduğundan TTK md 1138 ve Yargıtay İçtihatları gereğince somut olaya konu taşımada \"akdi taşıyan\" olarak da hareket ettiğini, 2 numaralı davalının, dava konusu mermer emtiasının konteyner içerisine sabitleme ve istifleme işlemlerini yerine getirmiş olup, bahse konu hizmet ile ilgili Davalı şirket tarafından 30.04.2019 tarihli ve ... sıra numaralı fatura düzenlendiğini, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olmuş ve \"kanuni halef' sıfatını kazandığını faturaların ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine ... Sayılı dosyası nezdinde başlatılan takibe Davalılar/Borçlular tarafından itiraz edilmiş olup, takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen ve müvekkil şirketçe taşınan ve davacı tarafça dosyaya sunulan ... no lu Konişmentoda miktarı ve özellikleri yazılı olan ve müvekkili şirket tarafından nakil işlemi yapılan mermerle ilgili oluşan hasar işleminin müvekkil şirketle hiç bir alakası olmadığını, müvekkil şirketçe taşınan ve hasar gördüğü iddia edilen mermerin ,müvekkil şirketin kontrolündeyken hasar gördüğü hiç bir şekilde kanıtlanamadığını, müvekkil şirket, yukarıda bahsedilen konişmentoda belirtilen yükü ,vaad ettiği zamanda ve eksiksiz ve hasarsız bir biçimde taraflarca kararlaştıırılan liman'a teslim ettiğini, ayrıca mermerin fotoğraflardaki hasar görme şekli dikkate alındığında müvekkil şirketin kontrolünde ve sorumluluğunda olmadığı bir zamanda hasar gördüğü açıkça görüleceğini, müvekkil şirkete karşı yapılan ... sayılı icra takibi, alacaklı tarafından kötüniyetle başlatılmış olup,tamamen müvekkili şirketi mağdur etmeye yönelik bir icra takibi olduğunu, müvekkili şirketin, kendisine ait olan taşıma ve nakil işlemini kusursuz bir şekilde yerine getirdiğini ve malın hasar görmesi ile ilgisi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 19/07/2022 tarih ve 2021/238 Esas- 2022/482 Karar sayılı kararında;\"Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. ...Davacı taraf hasarın davalıların tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde \"Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir,Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir.\" düzenlemesi bulunmaktadır.Ekspertiz raporunda; \"yükün alıcıya teslim edildiği tarih 15.05.2019\" olarak gösterilmiştir. Dava dışı sigortalı satıcı ... tarafından 1 nolu davalıya gönderilen rücu ihtar tarihi \"21.05.2019\" olup, teslim tarihinden 6 gün sonra gönderilmiştir.Diğer bir ifadeyle, TTK' da öngörülen sürenin geçmesinden sonra ihbar yapılmıştır.Buna göre eşyanın deniz aşamasında hasara uğradığını ispat etme külfeti dava-dışı satıcının haklarına halef olan Davacı'ya aittir. Ekspertiz raporunda \"Mevcut belge ve fotoğraflara göre hasarın limanlarda yapılan yükleme, boşaltma ve aktarmalar esnasında sert bir şekilde zemine çakılması sonucu oluştuğu görüşündeyiz.\"Denilmek suretiyle hasarın gemiye yükleme/ boşaltma sırasında oluştuğu kanaati belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda ise bağdaki mermerlerin hepsinin aynı noktadan kırılmış olması demetin bu bölgeden bir darbe almış olması ile oluştuğunu gösterdiği, bu durum, konteynerin taşınması sırasında aldığı bir darbe ile oluştuğunu doğrular nitelikte olduğunu, bu sebeplerle, mermer emtiasının konteynere hasarsız istiflendiği, taşıma tekniğine uygun olarak sabitlendiği, ancak kapatılan konteynerin taşıma tekniğine ve normaline uymayan bir şekilde aldığı darbe ile oluştuğunun, belirtildiği, emtiadaki hasarın, yükleme veya tahliye sırasındaki elleçlemeler nedeniyle mi, yoksa kara taşıması yapılması için elleçlendiği sırada mı, yahut kara taşımasını takip eden alıcının tesislerinde yapılan elleçlemeler sırasında mı meydana geldiği konusunda bir belirsizlik olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunda emtianın konteynere uygun şekilde istiflendiği, sabitlendiği ve bağlandığı belirtilmekle bu işlemleri yapan davalı ...Hizmetlerinin meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı, davalı ... A.Ş. nin sadece deniz taşımasını üstlendiği, limanda tahliye sırasında hasara ilişkin konteyner hasar tespit tutanağının düzenlenmediği, bu nedenle hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği davacı tarafça uygun delillerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir...\"gerekçesi ile,''1-Davanın REDDİNE, 2-Yasal şartlar oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hasarın, davalılar sorumluluğunda gerçekleşmiş olduğu danıştay kararı uyarınca hukuken delil niteliğine haiz eksper raporuyla tespit edildiğini, davalının sorumluluğunun ayrıca dosyada mübrez diğer delillerle de ispatlandığından davalının haksız itirazlarının reddi gerektiğini,Ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere, söz konusu dava kapsamında yükte meydana gelen hasar,limanda yapılan yükleme, boşaltma ve aktarma işlemleri esnasında emtianın sert bir şekildeın zemine çakılması sebebiyle meydana geldiğini,Davalı şirkete hasar ihbarının dosyada mübrez ihtarname ile yapıldığını, davalının hasardan haberdar olmadığına ilişkin iddialarının reddi gerektiğini, ayrıca, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için davalıya hasar ihbarının yapılmadığı düşünülse dahi hasar tespitinin, yetkili uzmanlar tarafından yapıldığından ayrıca bir ihbara gerek bulunmadığını,Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca hasar ihbarının yapılmaması halinde bile dosya, diğer deliller göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiğini ve bundan dolayı sorumlu olduğu her türlü delil ile ispat edildiğindan davalının kendilerine hasarın ihbar edilmediğine ilişkin iddialarının somut olay bakımından bir önemi bulunmadığını beyanla, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/238 E. 2022/482 K. sayılı 19/07/2022 kararı kararı istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılarak davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacı nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ve abonman sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalı tarafından ihraç edilen dava konusu emtianın tahliye işlemleri sırasında hasara uğradığı ve bu hasardan akdi ve fiili taşıyan 1 numaralı davalı ile emtianın konteyner içerisindeki sabitleme ve istifleme işlemlerini yerine getiren 2 numaralı davalının sorumlu olduğu iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılardan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı vekili istinaf sebebi olarak, hasara ve hasardan davalıların sorumlu olduğuna dair tespitin yapıldığı ekspertiz raporunun hukuki delil olduğu ve iddianın ekspertiz raporu ile ispat edildiği, hasar ihbarının süresine yapıldığı, hasar ihbarı süresinde yapılmamış olması halinde dahi dosyada mevcut diğer deliller ile hasardan davalıların sorumlu olduğunun ispat edildiği, bu hususlar dikkate alınmaksızın Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürülmüştür.Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında dava dilekçesi ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürülmüş ve Mahkemece gerekçeli kararda ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir.Somut uyuşmazlığa konu hasara ilişkin TTK 1185 maddesi uyarınca davalı tarafa süresinde hasar ihbarında bulunulmadığı, taşıma ve hasara ilişkin evrak üzerinden yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ekspertiz raporunun tek başına süresinde hasar ihbarında bulunulduğu anlamına gelmeyeceği, bu durumda hasarın taşıma sırasında meydana geldiği hususunda ispat yükünün davacıda olduğu, davacının kendi eksperi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda konteyner içi istif ve sabitlemenin uygun ve yeterli olduğunun belirtildiği, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda da bu hususun tespit edildiği, hasarın ekspertiz raporunda belirtildiği gibi yükleme, boşaltma ve aktarmalar esnasında sert bir şekilde zemine çakılması sonucu oluştuğunun ispat edilemediği, bu durumda 2 numaralı davalının sorumlu tutulamayacağı, emtianın taşıma sonrası limanda tahliyesi sırasında hasara ilişkin tarafların ve yetkili makamların katılımı ile ilgili tutulmuş bir tutanağın bulunmadığı, bilirkişi raporunda hasarın kapatılan konteynerin taşıma tekniğine ve normaline uymayan bir şekilde aldığı darbe ile oluştuğu görüşü bildirilmiş ise de hasarın, yükleme veya tahliye sırasındaki elleçlemeler sırasında mı, kara taşıması yapılması için elleçlendiği sırada mı, yahut kara taşımasını sonrası alıcının tesislerinde yapılan elleçlemeler sırasında mı meydana geldiğinin tespit edilemediği dikkate alındığında hasarın 1 numaralı davalının sorumlu olacağı şekilde taşıma sırasında meydana geldiğinin ispat edilemediği anlaşılmakla Mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin aksi istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/07/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.